Kinh Chuyển Pháp Luân

"Này các Tỳ-kheo, có hai cực đoan mà người xuất gia không nên theo.

Một là đắm say trong các dục lạc — thấp hèn, phàm phu, không xứng bậc Thánh, không liên hệ mục đích.

Hai là tự hành khổ mình — đau khổ, không xứng bậc Thánh, không liên hệ mục đích.

Này các Tỳ-kheo, không rơi vào hai cực đoan ấy, có con đường Trung đạo do Như Lai chứng ngộ, tạo mắt, tạo trí, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

Này các Tỳ-kheo, thế nào là con đường Trung đạo? Đó chính là Bát Chánh Đạo, tức là: Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định."

"Này các Tỳ-kheo, đây là Thánh đế về Khổ:

Sanh là khổ, già là khổ, bệnh là khổ, chết là khổ, sầu bi khổ ưu não là khổ, oán gặp nhau là khổ, ái biệt ly là khổ, cầu không được là khổ. Tóm lại, năm uẩn chấp thủ là khổ."

"Này các Tỳ-kheo, đây là Thánh đế về Nguyên nhân của Khổ:

Đó chính là ái — dẫn đến tái sanh, câu hữu với hỷ tham, tìm cầu hỷ lạc chỗ này chỗ kia. Tức là: dục ái, hữu ái, phi hữu ái."

"Này các Tỳ-kheo, đây là Thánh đế về Sự diệt khổ:

Đó chính là sự ly tham, đoạn diệt hoàn toàn ái kia — sự xả ly, sự từ bỏ, sự giải thoát, sự không dính mắc."

"Này các Tỳ-kheo, đây là Thánh đế về Con đường đưa đến sự diệt khổ:

Đó chính là con đường Thánh tám ngành: Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định."

"Đây là Khổ Thánh đế" — đối với các pháp từ trước chưa từng nghe, mắt khởi lên, trí khởi lên, tuệ khởi lên, minh khởi lên, quang khởi lên nơi Ta.

"Khổ Thánh đế này cần được biến tri" — mắt khởi lên, trí khởi lên, tuệ khởi lên, minh khởi lên, quang khởi lên nơi Ta.

"Khổ Thánh đế này đã được biến tri" — mắt khởi lên, trí khởi lên, tuệ khởi lên, minh khởi lên, quang khởi lên nơi Ta.

"Này các Tỳ-kheo, khi nào tri kiến như thật về Tứ Thánh Đế với ba chuyển mười hai hành tướng chưa thật thanh tịnh nơi Ta, thì Ta chưa xác nhận đã chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Giác."

"Và khi tri kiến như thật đã thanh tịnh, Ta xác nhận đã chứng Vô Thượng Chánh Đẳng Giác giữa thế giới này."