Nội dung bài kinh
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại nước Xá-vệ, ở tại Đông viên, giảng đường Lộc mẫu.
Bấy giờ vào lúc xế trưa, Đức Thế Tôn từ chỗ tĩnh tọa đứng dậy, bước ra khỏi tịnh thất và nói:
“Ô-đà-di, Ta và ngươi hãy đi đến Đông hà để tắm.”
Tôn giả Ô-đà-di đáp:
“Kính vâng.”
Khi ấy, Đức Thế Tôn cùng với Tôn giả Ô-đà-di đi đến Đông hà, cởi bỏ y phục trên bờ sông rồi xuống nước tắm. Tắm xong, lên bờ lau mình và mặc y phục vào.
Bấy giờ vua Ba-tư-nặc có một con voi chúa tên là Niệm, đang lội ngang qua Đông hà với tất cả các loại kỹ nhạc được tấu lên. Dân chúng trông thấy nói rằng:
“Đây phải chăng là rồng trong loài rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?”
Tôn giả Ô-đà-di chắp tay hướng về Đức Phật bạch rằng:
“Bạch Thế Tôn, con voi thân hình to lớn cho nên dân chúng trông thấy nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loài rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’
Đức Thế Tôn nói:
“Đúng vậy, Ô-đà-di! Đúng vậy, Ô-đà-di, con voi có thân hình to lớn nên dân chúng trông thấy nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loài rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’
“Này Ô-đà-di, ngựa, lạc đà, trâu, lừa, rắn, người, cây cối... nếu có thân hình to lớn, này Ô-đà-di, dân chúng trông thấy cũng nói rằng: ‘Đây phải chăng là rồng trong loài rồng, là Đại long vương hay là con gì vậy?’
“Ô-đà-di, nếu Trời, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn (hay bất cứ ai) từ người cho đến trời ở trên đời này mà không làm hại bằng thân, miệng, ý, Ta nói vị ấy chính là rồng.
“Ô-đà-di, Như Lai ở trong thế gian này bao gồm Trời, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn (hay bất cứ ai) từ người cho đến trời đều không dùng thân, miệng, ý để làm hại, cho nên Ta được gọi là Rồng.”
Khi ấy, Tôn giả Ô-đà-di chắp tay hướng về Đức Phật mà bạch:
“Bạch Thế Tôn, mong Đức Thế Tôn gia trì cho con thêm uy lực. Mong Đức Thiện Thệ gia trì cho con thêm uy lực, để con được ở trước Phật, bằng bài tụng liên hệ đến Rồng mà tán thán Đức Thế Tôn.”
Đức Thế Tôn nói:
“Tùy ý ngươi muốn.”
Khi ấy Tôn giả Ô-đà-di ở trước Đức Phật, dùng bài tụng liên hệ đến rồng tán thán Đức Thế Tôn rằng:
Chánh giác sanh nhân gian,
Tự chế ngự, đắc định.
Phạm hạnh bước vững vàng,
Bình an, tâm ý tĩnh.
Nhân loại đều xưng tôn;
Vượt ngoài tất cả pháp.
Chư Thiên đều kính ngưỡng;
Chí Chân, Bậc Vô Trước.
Từ rừng, bỏ rừng đi;
Siêu việt toàn kết sử;
Xả dục, sống vô dục,
Vàng ròng trong khối đá.
Mặt trời trên hư không,
Tối thượng giữa loài rồng,
Vang lừng danh Chánh Giác,
Hy-mã điệp muôn trùng.
Tuyệt đối không não hại,
Đại long, thật Đại long!
Chắc thật, đây tối thượng,
Rồng thiêng giữa loài rồng!
Ôn nhuần và vô hại,
Hai chân, Rồng là đây.
Khổ hạnh và phạm hạnh,
Là bước đi của Rồng.
Rồng thiêng, tay là tín;
Hai đức, xả là ngà;
Tuệ: đầu, và niệm: cổ;
Phân biệt pháp, tư duy;
Bụng lớn, chứa muôn pháp;
Độc cư: đôi cánh tay;
Rồng tu quán hơi thở;
Nội tĩnh, tâm tinh chuyên;
Chánh định, đi hay đứng;
Nằm thiền, ngồi cũng thiền;
Định ý, hằng định ý;
Là pháp thường của Rồng.
Thọ thực nhà thanh tịnh;
Nhà bất tịnh không ăn;
Ác bất tịnh, không thọ,
Quay đi như Sư tử.
Sở đắc những cúng dường,
Từ tâm nên nạp thọ.
Rồng ăn, do tín thí;
Vừa đủ, không đắm say.
Đoạn trừ mọi kết sử,
Giải thoát mọi đường dây.
Tâm không, không trói buộc,
Vạn nẻo bước du hành.
Chẳng khác loài sen trắng,
Nước sanh, nước nuôi lớn;
Bùn lầy không nhiễm trước;
Tuyệt sắc, hương ngào ngạt.
Cũng vậy, Tối Thượng Giác,
Sanh thành trong thế gian;
Tịnh diệu, dục không vương,
Như hoa không nhiễm nước.
Ví như ngọn lửa hừng;
Bớt củi, ngọn tắt dần.
Củi hết rồi lửa tắt;
Như vậy lửa diệt tàn.
Kẻ trí nói dụ này,
Nghĩa ấy mong thấu triệt;
Là điều Rồng sở tri,
Rồng tụng, Rồng sở thuyết.
Triệt đoạn dâm dục, sân,
Trừ si, vô lậu tịnh;
Rồng xả bỏ hậu thân,
Đó là Rồng diệt tận.
Phật thuyết như vậy. Tôn giả Ô-đà-di sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
Nội dung bài kinh
T 0608b03
我聞如是:
一時,佛遊舍衛國,在東園鹿子
T 0608b04
母堂。
爾時,世尊則於晡時從宴坐起,堂上
T 0608b05
來下,告曰:「烏陀夷!共汝往至東河澡浴。」
尊
T 0608b06
者烏陀夷白曰:「唯然。」
於是,世尊將尊者烏陀
T 0608b07
夷往至東河,脫衣岸上,便入水浴,浴已還
T 0608b08
出,拭體著衣。
爾時,波斯匿王有龍象,名曰
T 0608b09
念,作一切妓樂,歷度東河。眾人見已,便
T 0608b10
作是說:「是龍中龍,為大龍王,為是誰耶?」
T 0608b11
尊者烏陀夷叉手向佛,白曰:「世尊!象受大
T 0608b12
身,眾人見已,便作是說:『是龍中龍,為大龍王,
T 0608b13
為是誰耶?』」
世尊告曰:「如是。烏陀夷!如是。
T 0608b14
烏陀夷!象受大身,眾人見已,便作是說:『是
T 0608b15
龍中龍,為大龍王,為是誰耶?』烏陀夷!馬、駱
T 0608b16
駝、牛、驢、胸行、人、樹,生大形,烏陀夷!眾人見
T 0608b17
已,便作是說:『是龍中龍,為大龍王,為是誰
T 0608b18
耶?』烏陀夷!若有世間,天及魔、梵、沙門、梵志,
T 0608b19
從人至天,不以身、口、意害者,我說彼是龍。
T 0608b20
烏陀夷!如來於世間,天及魔、梵、沙門、梵志,從
T 0608b21
人至天,不以身、口、意害,是故我名龍。」
於是,
T 0608b22
尊者烏陀夷叉手向佛,白曰:「世尊!唯願世尊
T 0608b23
加我威力,善逝加我威力,令我在佛前,以
T 0608b24
龍相應頌頌讚世尊。」
世尊告曰:「隨汝所欲。」
T 0608b25
於是,尊者烏陀夷在於佛前,以龍相應頌
T 0608b26
讚世尊曰:
T 0608b27
「正覺生人間, 自御得正定,
T 0608b28
修習行梵跡, 息意能自樂。
T 0608b29
人之所敬重, 越超一切法,
T 0608c01
亦為天所敬, 無著至真人。
T 0608c02
越度一切結, 於林離林去,
T 0608c03
捨欲樂無欲, 如石出真金。
T 0608c04
普聞正盡覺, 如日昇虛空,
T 0608c05
一切龍中高, 如眾山有嶽。
T 0608c06
稱說名大龍, 而無所傷害,
T 0608c07
一切龍中龍, 真諦無上龍。
T 0608c08
溫潤無有害, 此二是龍足,
T 0608c09
苦行及梵行, 是謂龍所行。
T 0608c10
大龍信為手, 二功德為牙,
T 0608c11
念項智慧頭, 思惟分別法。
T 0608c12
受持諸法腹, 樂遠離雙臂,
T 0608c13
住善息出入, 內心至善定。
T 0608c14
龍行止俱定, 坐定臥亦定,
T 0608c15
龍一切時定, 是謂龍常法。
T 0608c16
無穢家受食, 有穢則不受,
T 0608c17
得惡不淨食, 捨之如師子。
T 0608c18
所得供養者, 為他慈愍受,
T 0608c19
龍食他信施, 存命無所著。
T 0608c20
斷除大小結, 解脫一切縛,
T 0608c21
隨彼所遊行, 心無有繫著。
T 0608c22
猶如白蓮花, 水生水長養,
T 0608c23
泥水不能著, 妙香愛樂色。
T 0608c24
如是最上覺, 世生行世間,
T 0608c25
不為欲所染, 如華水不著。
T 0608c26
猶如然火熾, 不益薪則止,
T 0608c27
無薪火不傳, 此火
謂
之滅。
T 0608c28
慧者說此喻, 欲令解其義,
T 0608c29
是龍之所知, 龍中龍所說。
T 0609a01
遠離淫欲恚, 斷癡得無漏,
T 0609a02
龍捨離其身, 此龍謂之滅。」
T 0609a03
佛說如是。尊者烏陀夷聞佛所說,歡喜奉
T 0609a04
行。
T 0609a05
龍象經第二竟
(七百三十字)
T 0609a06