BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Bốn tính chất của loài bò nên được hành trì,’ bốn tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài bò không buông bỏ chuồng của mình. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập không nên buông bỏ thân của mình (nghĩ rằng): ‘Thân này có pháp tự nhiên là vô thường, có sự kỳ cọ, xoa bóp, tan rã, phân tán, tiêu hoại.’ Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của loài bò nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, đã nhận lãnh cái ách, vận chuyển cái ách một cách thoải mái hoặc khổ sở. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập đã nhận lãnh việc thực hành Phạm hạnh, nên thực hành Phạm hạnh một cách thoải mái hoặc khổ sở cho đến lúc chấm dứt mạng sống, đến điểm cuối cùng của hơi thở. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của loài bò nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi khao khát, uống nước với sự ham muốn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập, trong khi khao khát, nên tiếp nhận lời chỉ dạy của các vị thầy dạy học và thầy tế độ với sự ham muốn, với sự yêu quý, với sự tịnh tín. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của loài bò nên được hành trì.
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi bị người nào đó bắt vận chuyển vật gì, thì nó vận chuyển. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên cúi đầu tiếp thu lời giáo huấn chỉ dạy của các vị tỳ khưu trưởng lão, mới tu, hoặc trung niên, thậm chí là của các người tại gia và các người cận sự. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của loài bò nên được hành trì.
Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp nói đến:
‘Vị bảy tuổi tính từ lúc sanh, đang được xuất gia vào ngày ấy, nếu vị ấy chỉ dạy tôi, tôi (sẽ) tiếp nhận bằng đầu óc.
Sau khi nhìn thấy, tôi có thể thiết lập sự mong muốn sắc bén và lòng yêu mến ở vị ấy. Tôi có thể đặt vị ấy ở vị thế thầy dạy học một cách nghiêm chỉnh lần này lần khác.’”
Câu hỏi về tính chất của loài bò là thứ tám.
“Bhante nāgasena, ‘gorūpassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti?
“Yathā, mahārāja, gorūpo sakaṁ gehaṁ na vijahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sako kāyo na vijahitabbo ‘aniccucchādanaparimaddanabhedanavikiraṇaviddhaṁsanadhammo ayaṁ kāyo’ti.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo ādinnadhuro sukhadukkhena dhuraṁ vahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ādinnabrahmacariyena sukhadukkhena yāva jīvitapariyādānā āpāṇakoṭikaṁ brahmacariyaṁ caritabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo chandena ghāyamāno pānīyaṁ pivati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācariyupajjhāyānaṁ anusiṭṭhi chandena pemena pasādena ghāyamānena paṭiggahetabbā.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo yena kenaci vāhiyamāno vahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena theranavamajjhimabhikkhūnampi gihiupāsakassāpi ovādānusāsanī sirasā sampaṭicchitabbā.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā—
‘Tadahu pabbajito santo,
jātiyā sattavassiko;
Sopi maṁ anusāseyya,
sampaṭicchāmi matthake.
Tibbaṁ chandañca pemañca,
tasmiṁ disvā upaṭṭhape;
Ṭhapeyyācariyaṭṭhāne,
sakkacca naṁ punappunan’”ti.
Gorūpaṅgapañho aṭṭhamo.
PTS vp En 333 PTS cs 12 ‘Venerable Nāgasena, those four qualities of the bull you say he ought to take, which are they?’
‘Just, O king, as the bull never forsakes its own stall; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, never abandon his own body on the ground that its nature is only the decomposition, the wearing away, the dissolution, the destruction of that which is impermanent. This, O king, is the first quality of the bull he ought to have.
PTS cs 13 ‘And again, O king, as the bull, when he has once taken the yoke upon him, bears that yoke through all conditions of case or of pain; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, PTS vp Pali 397 when he has once taken upon himself the life of a recluse, keep to it, in happiness or in woe, to the end of his life, to his latest breath. This, O king, is the second quality of the bull he ought to have.
PTS cs 14 ‘And again, O king, as the bull drinks water with never satiated desire; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, receive the instruction of his teachers and masters with a desire, love, and pleasure that is never satiated. This, O king, is the third quality of the bull he ought to have.
PTS cs 15 ‘And again, O king, as the bull equally bears the yoke whoever puts it on him; just so, O king, should the strenuous Bhikshu, earnest in effort, accept with bowed head the admonitions and exhortations PTS vp En 334 of the elders, of the brethren of junior or of middle standing, and of the believing laity alike. This, O king, is the fourth quality of the bull he ought to have. For it was said, O king, by Sāriputta, the Elder, the Commander of the Faith:
“A novice, seven years of age, a boy
Only to-day received into our ranks,
He too may teach me, and with bended head,
His admonitions will I gladly bear.
Time after time, where’er I meet him, still
My strong approval, and my love, will I
Lavish upon him—if he be but good—
And yield the honoured place of teacher to him.”’
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Bốn tính chất của loài bò nên được hành trì,’ bốn tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài bò không buông bỏ chuồng của mình. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập không nên buông bỏ thân của mình (nghĩ rằng): ‘Thân này có pháp tự nhiên là vô thường, có sự kỳ cọ, xoa bóp, tan rã, phân tán, tiêu hoại.’ Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của loài bò nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, đã nhận lãnh cái ách, vận chuyển cái ách một cách thoải mái hoặc khổ sở. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập đã nhận lãnh việc thực hành Phạm hạnh, nên thực hành Phạm hạnh một cách thoải mái hoặc khổ sở cho đến lúc chấm dứt mạng sống, đến điểm cuối cùng của hơi thở. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của loài bò nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi khao khát, uống nước với sự ham muốn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập, trong khi khao khát, nên tiếp nhận lời chỉ dạy của các vị thầy dạy học và thầy tế độ với sự ham muốn, với sự yêu quý, với sự tịnh tín. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của loài bò nên được hành trì.
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài bò, trong khi bị người nào đó bắt vận chuyển vật gì, thì nó vận chuyển. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên cúi đầu tiếp thu lời giáo huấn chỉ dạy của các vị tỳ khưu trưởng lão, mới tu, hoặc trung niên, thậm chí là của các người tại gia và các người cận sự. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của loài bò nên được hành trì.
Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp nói đến:
‘Vị bảy tuổi tính từ lúc sanh, đang được xuất gia vào ngày ấy, nếu vị ấy chỉ dạy tôi, tôi (sẽ) tiếp nhận bằng đầu óc.
Sau khi nhìn thấy, tôi có thể thiết lập sự mong muốn sắc bén và lòng yêu mến ở vị ấy. Tôi có thể đặt vị ấy ở vị thế thầy dạy học một cách nghiêm chỉnh lần này lần khác.’”
Câu hỏi về tính chất của loài bò là thứ tám.
“Bhante nāgasena, ‘gorūpassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti?
“Yathā, mahārāja, gorūpo sakaṁ gehaṁ na vijahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sako kāyo na vijahitabbo ‘aniccucchādanaparimaddanabhedanavikiraṇaviddhaṁsanadhammo ayaṁ kāyo’ti.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo ādinnadhuro sukhadukkhena dhuraṁ vahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ādinnabrahmacariyena sukhadukkhena yāva jīvitapariyādānā āpāṇakoṭikaṁ brahmacariyaṁ caritabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo chandena ghāyamāno pānīyaṁ pivati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ācariyupajjhāyānaṁ anusiṭṭhi chandena pemena pasādena ghāyamānena paṭiggahetabbā.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Puna caparaṁ, mahārāja, gorūpo yena kenaci vāhiyamāno vahati;
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena theranavamajjhimabhikkhūnampi gihiupāsakassāpi ovādānusāsanī sirasā sampaṭicchitabbā.
Idaṁ, mahārāja, gorūpassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā—
‘Tadahu pabbajito santo,
jātiyā sattavassiko;
Sopi maṁ anusāseyya,
sampaṭicchāmi matthake.
Tibbaṁ chandañca pemañca,
tasmiṁ disvā upaṭṭhape;
Ṭhapeyyācariyaṭṭhāne,
sakkacca naṁ punappunan’”ti.
Gorūpaṅgapañho aṭṭhamo.