Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy tu hành một pháp. Hãy quảng bá một pháp. Đã tu hành một pháp rồi, liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn. Những gì là một pháp? Là niệm sự chết.”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Thế nào là tu hành niệm sự chết, thì liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Thế Tôn rằng:
“Gốc rễ của Pháp do Thế Tôn nói. Nguyện xin Thế Tôn vì các Tỳ-kheo mà nói diệu nghĩa này. Các Tỳ-kheo sau khi nghe từ Như Lai rồi sẽ thọ trì.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, và suy nghĩ kỹ. Ta sẽ phân biệt rộng rãi cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo bạch rằng:
“Kính vâng, Bạch Thế Tôn.”
Sau khi các Tỳ-kheo thọ giáo rồi, Thế Tôn bảo rằng:
“Tỳ-kheo chánh thân, chánh ý, ngồi bắt tréo chân, buộc niệm ở trước, không có tư tưởng nào khác, chuyên tinh niệm sự chết. Chết là mất ở đây, sinh bên kia; qua lại các đường, sinh mạng trôi đi không dừng, các căn tan hoại, như khúc gỗ mục nát; mạng căn đoạn tuyệt, giòng họ chia lìa, không hình không tiếng, cũng không tướng mạo.
“Như vậy, này các Tỳ-kheo, đó gọi là niệm sự chết, liền được thành tựu đầy đủ quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn. Cho nên, này các Tỳ-kheo, luôn phải tư duy không rời niệm sự chết, liền sẽ được những thứ công đức thiện này. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Kệ tóm tắt
Phật, Pháp, cùng Thánh chúng,
Cuối cùng là niệm chết;
Dù cùng trên đồng tên,
Nhưng nghĩa chúng mỗi khác.
聞如是：
一時，佛在舍衛國祇樹給孤獨 T 0556c14園。
爾時，世尊告諸比丘：「當修行一法，當廣 T 0556c15布一法；修行一法已，便有名譽，成大果報， T 0556c16諸善普至，得甘露味，至無為處，便成神 T 0556c17通，除諸亂想，逮沙門果，自致涅槃。云何為 T 0556c18一法？所謂念死。」
佛告諸比丘：「云何修行念 T 0556c19死，便有名譽，成大果報，諸善普至，得甘 T 0556c20露味，至無為處，便成神通，除諸亂想，獲沙 T 0556c21門果，自致涅槃？」
爾時，諸比丘白世尊曰：「諸 T 0556c22法之本，如來所宣。唯願世尊為諸比丘說 T 0556c23此妙法，諸比丘從如來聞法已，便當受持。」
T 0556c24爾時，世尊告諸比丘：「諦聽！諦聽！善思念之，吾 T 0556c25當為汝廣分別說。」
諸比丘對曰：「如是。世尊！」 T 0556c26諸比丘前受教已。
世尊告曰：「若有比丘正 T 0556c27身正意，結跏趺坐，繫念在前，無有他想，專 T 0556c28精念死。所謂死者，此沒生彼，往來諸趣，命逝 T 0556c29不停，諸根散壞，如腐敗木，命根斷絕，宗族分 T 0557a01離，無形無響，亦無相貌。如是，諸比丘！名 T 0557a02曰念死，便得具足，成大果報，諸善普至， T 0557a03得甘露味，至無為處，便成神通，除諸亂想， T 0557a04獲沙門果，自致涅槃。是故，諸比丘！常當思 T 0557a05惟，不離死念，便當獲此諸善功德。如是，諸 T 0557a06比丘！當作是學。」
爾時，諸比丘聞佛所說，歡 T 0557a07喜奉行。
T 0557a08
佛、法及聖眾， 乃至竟死念， T 0557a09
雖與上同名， 其義各別異。
T 0557a10
增壹阿含經卷第二
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “One should cultivate one thing and disseminate one thing. After cultivating this one thing, they’ll become well known and achieve a great reward and all good and complete attainments. They’ll attain the sweet-tasting dew and arrive at the unconditioned state. They then will achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves. What’s this one thing? It’s called recollecting death.”
SC 3The Buddha addressed the monks, “How does someone who cultivates the recollection of death become well known, achieve a great reward and all good and complete attainments, attain the sweet-tasting dew, and arrive at the unconditioned state? How do they achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves?”
SC 4The monks then said to the Bhagavān, “What the Tathāgata says is the source of the teachings. Please, Bhagavān, explain the wonderful meaning of this for the monks. After we hear it from the Tathāgata, the monks will accept and retain it.”
SC 5The Bhagavān then told the monks, “Listen closely! Listen closely, and consider it well. I will discern this for you in detail.”
They replied, “Yes, Bhagavān.”
SC 6Once the monks had accepted the teaching, the Bhagavān told them, “Suppose a monk sits cross-legged with correct posture and thought and fixes his attention on what’s in front of him. With no other idea, he focuses on recollecting death.
SC 7“‘Death’ means disappearing here and being born there, rebirth among the destinies, life departing and being unstable, and the limbs crumbling like rotten wood. The life faculty comes to an end, and one leaves tribe and clan without shape, echo, or appearance.
SC 8“This is how someone who cultivates the recollection of death will become well known, achieve a great reward and all good and complete attainments, attain the sweet-tasting dew, and arrive at the unconditioned state. They’ll achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves.
SC 9“Therefore, monks, one should constantly recollect death and not part from it. Then, they’ll win these good virtues. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 10When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Summary Verse
The Buddha, Dharma, and noble Saṅgha
Up to the last recollection of death.
Although they share the same name,
Their meanings each are special.
Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy tu hành một pháp. Hãy quảng bá một pháp. Đã tu hành một pháp rồi, liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn. Những gì là một pháp? Là niệm sự chết.”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Thế nào là tu hành niệm sự chết, thì liền có danh dự, thành tựu quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Thế Tôn rằng:
“Gốc rễ của Pháp do Thế Tôn nói. Nguyện xin Thế Tôn vì các Tỳ-kheo mà nói diệu nghĩa này. Các Tỳ-kheo sau khi nghe từ Như Lai rồi sẽ thọ trì.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, và suy nghĩ kỹ. Ta sẽ phân biệt rộng rãi cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo bạch rằng:
“Kính vâng, Bạch Thế Tôn.”
Sau khi các Tỳ-kheo thọ giáo rồi, Thế Tôn bảo rằng:
“Tỳ-kheo chánh thân, chánh ý, ngồi bắt tréo chân, buộc niệm ở trước, không có tư tưởng nào khác, chuyên tinh niệm sự chết. Chết là mất ở đây, sinh bên kia; qua lại các đường, sinh mạng trôi đi không dừng, các căn tan hoại, như khúc gỗ mục nát; mạng căn đoạn tuyệt, giòng họ chia lìa, không hình không tiếng, cũng không tướng mạo.
“Như vậy, này các Tỳ-kheo, đó gọi là niệm sự chết, liền được thành tựu đầy đủ quả báo lớn, các điều thiện đủ cả, được vị cam lồ, đến chỗ vô vi, liền được thần thông, trừ các loạn tưởng được quả Sa-môn, tự đến Niết-bàn. Cho nên, này các Tỳ-kheo, luôn phải tư duy không rời niệm sự chết, liền sẽ được những thứ công đức thiện này. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Kệ tóm tắt
Phật, Pháp, cùng Thánh chúng,
Cuối cùng là niệm chết;
Dù cùng trên đồng tên,
Nhưng nghĩa chúng mỗi khác.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “One should cultivate one thing and disseminate one thing. After cultivating this one thing, they’ll become well known and achieve a great reward and all good and complete attainments. They’ll attain the sweet-tasting dew and arrive at the unconditioned state. They then will achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves. What’s this one thing? It’s called recollecting death.”
SC 3The Buddha addressed the monks, “How does someone who cultivates the recollection of death become well known, achieve a great reward and all good and complete attainments, attain the sweet-tasting dew, and arrive at the unconditioned state? How do they achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves?”
SC 4The monks then said to the Bhagavān, “What the Tathāgata says is the source of the teachings. Please, Bhagavān, explain the wonderful meaning of this for the monks. After we hear it from the Tathāgata, the monks will accept and retain it.”
SC 5The Bhagavān then told the monks, “Listen closely! Listen closely, and consider it well. I will discern this for you in detail.”
They replied, “Yes, Bhagavān.”
SC 6Once the monks had accepted the teaching, the Bhagavān told them, “Suppose a monk sits cross-legged with correct posture and thought and fixes his attention on what’s in front of him. With no other idea, he focuses on recollecting death.
SC 7“‘Death’ means disappearing here and being born there, rebirth among the destinies, life departing and being unstable, and the limbs crumbling like rotten wood. The life faculty comes to an end, and one leaves tribe and clan without shape, echo, or appearance.
SC 8“This is how someone who cultivates the recollection of death will become well known, achieve a great reward and all good and complete attainments, attain the sweet-tasting dew, and arrive at the unconditioned state. They’ll achieve spiritual knowledge, dispel their confused ideas, win the fruits of the ascetic, and bring about nirvāṇa themselves.
SC 9“Therefore, monks, one should constantly recollect death and not part from it. Then, they’ll win these good virtues. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 10When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Summary Verse
The Buddha, Dharma, and noble Saṅgha
Up to the last recollection of death.
Although they share the same name,
Their meanings each are special.