22. Ký Sự về Trưởng Lão Upavāna

BJT 865Đấng Chiến Thắng tên Padumuttara là bậc thông suốt về tất cả các pháp. Sau khi phát cháy như là khối lửa, bậc Toàn Giác đã viên tịch Niết Bàn.

BJT 866Đám đông dân chúng đã cùng nhau đi đến và cúng dường đức Như Lai. Sau khi hoàn tất giàn hỏa thiêu khéo được thực hiện, họ đã nâng thi thể lên.

BJT 867Sau khi thực hiện phận sự đối với thi thể, họ đã tập trung xá-lợi ở tại nơi ấy. Tất cả bọn họ gồm chư Thiên và loài người đã xây dựng ngôi bảo tháp dành cho đức Phật.

BJT 868Tầng thứ nhất làm bằng vàng, tầng thứ nhì làm bằng ngọc ma-ni, tầng thứ ba làm bằng bạc, tầng thứ tư làm bằng ngọc pha-lê.

BJT 869Tương tợ, viền mép của tầng thứ năm đã được làm bằng hồng ngọc, tầng thứ sáu làm bằng đá quý, phần bên trên làm bằng tất cả các loại châu báu.

BJT 870Phần bên dưới làm bằng ngọc ma-ni, bục nền làm bằng châu báu. Được làm toàn bộ bằng vàng, ngôi bảo tháp vươn lên chiều cao một do-tuần.

BJT 871Khi ấy, chư Thiên đã tụ hội lại ở nơi ấy và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy.

BJT 872Xá-lợi không có các mảnh rời rạc, (xá-lợi) thân thể được kết thành một khối. Chúng ta sẽ thực hiện lớp vỏ bọc ở ngôi bảo tháp dành cho đức Phật này.”

BJT 873Với bảy loại châu báu, chư Thiên đã làm tăng thêm một do-tuần nữa. Có chiều cao hai do-tuần, ngôi bảo tháp ấy xua đi bóng tối.

BJT 874Khi ấy, loài rồng đã tụ hội lại ở nơi ấy và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người và luôn cả chư Thiên, bọn họ đã kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phật.

BJT 875Thế gian cùng với chư Thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy.”

BJT 876Sau khi đã tụ tập chung lại, loài rồng đã phủ lớp ngọc bích, ngọc sa-phia, và ngọc ma-ni như ý lên ngôi bảo tháp dành cho đức Phật.

BJT 877Giờ đây, ngôi bảo điện dành cho đức Phật đã được làm bằng ngọc ma-ni toàn bộ, khi ấy có chiều cao ba do-tuần, là nguồn tạo ra ánh sáng.

BJT 878Khi ấy, các nhân điểu đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người, chư Thiên, và loài rồng, bọn họ đã kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phật.

BJT 879Thế gian cùng với chư Thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy.”

BJT 880Loài nhân điểu đã thực hiện ở ngôi bảo tháp lớp vỏ bọc phụ trội toàn bộ làm bằng ngọc ma-ni. Họ cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần.

BJT 881Với chiều cao bốn do-tuần, ngôi bảo tháp của đức Phật chiếu sáng và khiến cho tất cả các phương được rực rỡ tợ như mặt trời đã mọc lên.

BJT 882Khi ấy, các ác thần đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người, luôn cả chư Thiên, loài rồng, và loài nhân điểu cũng tương tợ như thế.

BJT 883Bọn họ đã xây dựng ngôi bảo tháp hạng nhất dành cho đức Phật tối thượng một cách cá biệt. Thế gian cùng với chư Thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng.

BJT 884Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. Bằng các loại châu báu, chúng ta sẽ phủ lên ngôi bảo điện dành cho đức Phật cho được cao thêm.”

BJT 885Các ác thần cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần. Khi ấy, với chiều cao năm do-tuần, ngôi bảo tháp được rực rỡ.

BJT 886887. Khi ấy, loài Dạ-xoa đã tụ hội lại ở nơi ấy và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người, chư Thiên, loài rồng, loài nhân điểu, và các ác thần đã xây dựng ngôi bảo tháp hạng nhất dành cho đức Phật tối thượng một cách cá biệt. Thế gian cùng với chư Thiên không xao lãng, chúng ta chớ nên xao lãng.

BJT 888Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy. Bằng các loại ngọc pha-lê, chúng ta sẽ phủ lên ngôi bảo điện dành cho đức Phật cho được cao thêm.”

BJT 889Loài Dạ-xoa cũng đã làm phát triển ngôi bảo điện của đức Phật được cao thêm một do-tuần. Khi ấy, với chiều cao sáu do-tuần, ngôi bảo tháp được rực rỡ.

BJT 890Lúc bấy giờ, các Càn-thát-bà đã tụ hội lại và đã cùng nhau bàn bạc rằng: “Loài người, chư Thiên, loài rồng, các ác thần, và loài nhân điểu cũng tương tợ như thế.

BJT 891Tất cả đã kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đức Phật. Trong việc này chúng ta là những người chưa làm gì. Chúng ta cũng sẽ kiến tạo ngôi bảo tháp dành cho đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy.”

BJT 892Sau khi đã làm thành bảy tầng, các Càn-thát-bà đã đặt lên chiếc lọng. Khi ấy, các Càn-thát-bà đã kiến tạo ngôi bảo tháp toàn bộ làm bằng vàng.

BJT 893Khi ấy, với chiều cao bảy do-tuần, ngôi bảo tháp được rực rỡ. Đêm và ngày không phân biệt được, (vì) ánh sáng luôn luôn hiện hữu.

BJT 894Mặt trăng, mặt trời, luôn cả các vì sao không hơn được ánh sáng của ngôi bảo tháp. Thậm chí ánh đèn cũng đã không được đốt lên ở xung quanh một trăm do-tuần.

BJT 895Vào thời điểm ấy, những người nào cúng dường ngôi bảo tháp, những người ấy không bước lên ngôi bảo tháp mà họ thảy lên ở không trung.

BJT 896Được chư Thiên chỉ định, con Dạ-xoa tên Abhisammata (có nhiệm vụ) máng lên cờ hiệu hoặc vòng hoa ở phía bên trên.

BJT 897Những người ấy không nhìn thấy con Dạ-xoa ấy mà nhìn thấy vòng hoa được nó mang đi. Sau khi nhìn thấy như thế rồi ra đi, tất cả những người ấy đi đến cõi tái sanh tốt đẹp.

BJT 898Những người không có niềm tin ở lời Phật dạy và những người được tịnh tín vào Giáo Pháp có ước muốn trông thấy phép kỳ diệu thì họ cúng dường đến ngôi bảo tháp.

BJT 899Khi ấy, tôi đã là người làm công ở thành phố Hamsavatī. Sau khi nhìn thấy dân chúng được vui mừng, khi ấy tôi đã suy nghĩ như vầy:

BJT 900“Đối với vị có được gian nhà xá-lợi như vầy, vị ấy ắt hẳn là đức Thế Tôn cao thượng. Và đám dân chúng này đang thể hiện trạng thái hớn hở một cách nhiệt thành.

BJT 901Ta cũng sẽ thể hiện sự tôn kính đến đấng Bảo Hộ Thế Gian như thế ấy, ta sẽ trở thành người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy trong tương lai.”

BJT 902Có tấm thượng y đã được khéo giặt sạch bởi người thợ giặt, tôi đã máng vào ngọn tre rồi đã nâng lá cờ hiệu lên ở không trung.

BJT 903Con Dạ-xoa Abhisammata đã cầm lấy lá cờ hiệu của tôi và đưa lên không trung. Sau khi nhìn thấy lá cờ hiệu phất phơ trong gió, tôi đã khởi lên niềm vui dào dạt.

BJT 904Tại nơi ấy, sau khi làm cho tâm được tịnh tín tôi đã đi đến gần vị Sa-môn. Sau khi đảnh lễ vị tỳ khưu ấy, tôi đã hỏi về quả thành tựu của lá cờ hiệu.

BJT 905Vị ấy đã giảng cho tôi về sự sanh khởi nỗi vui mừng và phỉ lạc của tôi: “Ngươi sẽ luôn luôn thọ hưởng quả thành tựu của lá cờ hiệu ấy.

BJT 906Các con voi, các con ngựa, các cỗ xe, các binh lính và quân đội gồm bốn binh chủng sẽ thường xuyên hộ tống ngươi; điều này là quả báu của việc cúng dường lá cờ hiệu.

BJT 907Sáu mươi ngàn nhạc cụ và những chiếc trống lớn được tô điểm sẽ thường xuyên hộ tống ngươi; điều này là quả báu của việc cúng dường lá cờ hiệu.

BJT 908Có 86.000 nữ nhân đã được trang điểm, được điểm tô với các loại vải nhiều màu sắc, có các bông tai bằng ngọc trai và ngọc ma-ni.

BJT 909Có lông mi cong, có nụ cười, vô cùng yểu điệu, có eo thon, các nàng sẽ thường xuyên vây quanh ngươi; điều này là quả báu của việc cúng dường lá cờ hiệu.

BJT 910Ngươi sẽ sướng vui ở thế giới chư Thiên trong 30.000 kiếp. Ngươi sẽ là vị Chúa của chư Thiên cai quản Thiên quốc tám mươi lần.

BJT 911Và ngươi sẽ là đấng Chuyển Luân Vương một ngàn lần. Lãnh thổ vương quốc là bao la, không thể đo lường bằng cách tính đếm.

BJT 912Vào một trăm ngàn kiếp (về sau này), bậc Đạo Sư tên Gotama, thuộc dòng dõi, xuất thân gia tộc Okkāka sẽ xuất hiện ở thế gian.

BJT 913Sau khi mệnh chung ở thế giới chư Thiên, được thúc đẩy bởi nhân tố trong sạch, được gắn liền với nghiệp phước thiện, ngươi sẽ là thân quyến của Phạm Thiên (dòng dõi Bà-la-môn).

BJT 914Sau khi từ bỏ 80 koṭi (tám trăm triệu), nhiều nô tỳ và nhân công, ngươi sẽ xuất gia trong Giáo Pháp của đức Thế Tôn Gotama.

BJT 915Sau khi làm hài lòng đấng Toàn Giác Gotama bậc cao quý dòng Sakya, ngươi sẽ là Thinh Văn của bậc Đạo Sư, có tên là Upavāna.”

BJT 916Việc làm đã được thực hiện ở một trăm ngàn kiếp đã cho tôi nhìn thấy quả báu tại đây. Như là tốc độ của mũi tên khéo được bắn ra, tôi đã thiêu đốt các phiền não của tôi.

BJT 917Trong khi tôi là đấng Chuyển Luân Vương chúa tể của bốn châu lục, các ngọn cờ luôn được kéo lên ở xung quanh (tôi) đến ba do-tuần.

BJT 918Từ khi tôi đã thực hiện việc làm trước đây 100.000 kiếp, tôi không biết đến khổ cảnh; điều này là quả báu của việc cúng dường lá cờ hiệu.

BJT 919Bốn (tuệ) phân tích, ―nt― tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Đại đức trưởng lão Upavāna đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.

Ký sự về trưởng lão Upavāna là phần thứ nhì.

“Padumuttaro nāma jino,

sabbadhammāna pāragū;

Jalitvā aggikkhandhova,

sambuddho parinibbuto.

Mahājanā samāgamma,

pūjayitvā tathāgataṁ;

Citaṁ katvāna sukataṁ,

sarīraṁ abhiropayuṁ.

Sarīrakiccaṁ katvāna,

dhātuṁ tattha samānayuṁ;

Sadevamānusā sabbe,

buddhathūpaṁ akaṁsu te.

Paṭhamā kañcanamayā,

dutiyāsi maṇīmayā;

Tatiyā rūpiyamayā,

catutthī phalikāmayā.

Tathā pañcamiyā bhūmi,

lohitaṅgamayā ahu;

Chaṭṭhā masāragallassa,

sabbaratanamayūpari.

Jaṅghā maṇimayā āsi,

vedikā ratanamayā;

Sabbasoṇṇamayo thūpo,

uddhaṁ yojanamuggato.

Devā tattha samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino.

Dhātu āveṇikā natthi,

sarīraṁ ekapiṇḍitaṁ;

Imamhi buddhathūpamhi,

kassāma kañcukaṁ mayaṁ.

Devā sattahi ratnehi,

aññaṁ vaḍḍhesu yojanaṁ;

Thūpo dviyojanubbedho,

timiraṁ byapahanti so.

Nāgā tattha samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

Manussā ceva devā ca,

buddhathūpaṁ akaṁsu te.

Mā no pamattā assumha,

appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino.

Indanīlaṁ mahānīlaṁ,

atho jotirasaṁ maṇiṁ;

Ekato sannipātetvā,

buddhathūpaṁ achādayuṁ.

Sabbaṁ maṇimayaṁ āsi,

tāvatā buddhacetiyaṁ;

Tiyojanasamubbiddhaṁ,

ālokakaraṇaṁ tadā.

Garuḷā ca samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

Manussā devā nāgā ca,

buddhathūpaṁ akaṁsu te.

‘Mā no pamattā assumha,

appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino’.

Sabbaṁ maṇimayaṁ thūpaṁ,

akaruṁ te ca kañcukaṁ;

Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ,

āyataṁ buddhacetiyaṁ.

Catuyojanamubbiddho,

buddhathūpo virocati;

Obhāseti disā sabbā,

sataraṁsīva uggato.

Kumbhaṇḍā ca samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

Manussā ceva devā ca,

nāgā ca garuḷā tathā;

Paccekaṁ buddhaseṭṭhassa,

akaṁsu thūpamuttamaṁ.

‘Mā no pamattā assumha,

appamattā sadevakā;

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino;

Ratanehi chādessāma,

āyataṁ buddhacetiyaṁ’.

Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ,

āyataṁ buddhacetiyaṁ;

Pañcayojanamubbiddho,

thūpo obhāsate tadā.

Yakkhā tattha samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

Manussā devā nāgā ca,

garuḷā kumbhaaṇḍakā.

Paccekaṁ buddhaseṭṭhassa,

akaṁsu thūpamuttamaṁ;

‘Mā no pamattā assumha,

appamattā sadevakā.

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino;

Phalikāhi chādessāma,

āyataṁ buddhacetiyaṁ’.

Yojanaṁ tepi vaḍḍhesuṁ,

āyataṁ buddhacetiyaṁ;

Cha yojanāni ubbiddho,

thūpo obhāsate tadā.

Gandhabbā ca samāgantvā,

ekato mantayuṁ tadā;

‘Manujā devatā nāgā,

garuḷā kumbhayakkhakā.

Sabbekaṁsu buddhathūpaṁ,

mayamettha akārakā;

Mayampi thūpaṁ kassāma,

lokanāthassa tādino’.

Vediyo satta katvāna,

chattamāropayiṁsu te;

Sabbasoṇṇamayaṁ thūpaṁ,

gandhabbā kārayuṁ tadā.

Sattayojanamubbiddho,

thūpo obhāsate tadā;

Rattindivā na ñāyanti,

āloko hoti sabbadā.

Abhibhonti na tassābhā,

candasūrā satārakā;

Samantā yojanasate,

padīpopi na pajjali.

Tena kālena ye keci,

thūpaṁ pūjenti mānusā;

Na te thūpamāruhanti,

ambare ukkhipanti te.

Devehi ṭhapito yakkho,

abhisammatanāmako;

Dhajaṁ vā pupphadāmaṁ vā,

abhiropeti uttari.

Na te passanti taṁ yakkhaṁ,

dāmaṁ passanti gacchato;

Evaṁ passitvā gacchantā,

sabbe gacchanti suggatiṁ.

Viruddhā ye pāvacane,

pasannā ye ca sāsane;

Pāṭiheraṁ daṭṭhukāmā,

thūpaṁ pūjenti mānusā.

Nagare haṁsavatiyā,

ahosiṁ bhatako tadā;

Āmoditaṁ janaṁ disvā,

evaṁ cintesahaṁ tadā.

‘Uḷāro bhagavā heso,

yassa dhātudharedisaṁ;

Imā ca janatā tuṭṭhā,

kāraṁ kubbaṁ na tappare.

Ahampi kāraṁ kassāmi,

lokanāthassa tādino;

Tassa dhammesu dāyādo,

bhavissāmi anāgate’.

Sudhotaṁ rajakenāhaṁ,

uttareyyapaṭaṁ mama;

Veḷagge ālaggetvāna,

dhajaṁ ukkhipimambare.

Abhisammatako gayha,

ambarehāsi me dhajaṁ;

Vāteritaṁ dhajaṁ disvā,

bhiyyo hāsaṁ janesahaṁ.

Tattha cittaṁ pasādetvā,

samaṇaṁ upasaṅkamiṁ;

Taṁ bhikkhuṁ abhivādetvā,

vipākaṁ pucchahaṁ dhaje.

So me kathesi ānanda,

pītisañjananaṁ mama;

‘Tassa dhajassa vipākaṁ,

anubhossasi sabbadā.

Hatthī assā rathā pattī,

senā ca caturaṅginī;

Parivāressanti taṁ niccaṁ,

dhajadānassidaṁ phalaṁ.

Saṭṭhitūriyasahassāni,

bheriyo samalaṅkatā;

Parivāressanti taṁ niccaṁ,

dhajadānassidaṁ phalaṁ.

Chaḷāsītisahassāni,

nāriyo samalaṅkatā;

Vicittavatthābharaṇā,

āmuttamaṇikuṇḍalā.

Aḷārapamhā hasulā,

susaññā tanumajjhimā;

Parivāressanti taṁ niccaṁ,

dhajadānassidaṁ phalaṁ.

Tiṁsakappasahassāni,

devaloke ramissasi;

Asītikkhattuṁ devindo,

devarajjaṁ karissasi.

Sahassakkhattuṁ rājā ca,

cakkavattī bhavissasi;

Padesarajjaṁ vipulaṁ,

gaṇanāto asaṅkhiyaṁ.

Kappasatasahassamhi,

okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena,

satthā loke bhavissati.

Devalokā cavitvāna,

sukkamūlena codito;

Puññakammena saṁyutto,

brahmabandhu bhavissasi.

Asītikoṭiṁ chaḍḍetvā,

dāse kammakare bahū;

Gotamassa bhagavato,

sāsane pabbajissasi.

Ārādhayitvā sambuddhaṁ,

gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ;

Upavānoti nāmena,

hessasi satthu sāvako’.

Satasahasse kataṁ kammaṁ,

phalaṁ dassesi me idha;

Sumutto saravegova,

kilese jhāpayī mama.

Cakkavattissa santassa,

catudīpissarassa me;

Tiyojanāni samantā,

ussīsanti dhajā sadā.

Satasahassito kappe,

yaṁ kammamakariṁ tadā;

Duggatiṁ nābhijānāmi,

dhajadānassidaṁ phalaṁ.

Paṭisambhidā catasso,

vimokkhāpi ca aṭṭhime;

Chaḷabhiññā sacchikatā,

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā upavāno thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Upavānattherassāpadānaṁ dutiyaṁ.