536. Ký Sự về Trưởng Lão Bāhiya

BJT 5841Trước đây một trăm ngàn kiếp đã hiện khởi đấng Lãnh Đạo tên Padumuttara là vị có hào quang chói lọi, đứng đầu tam giới.

BJT 5842Tôi đã lắng nghe đấng Hiền Trí đang tán dương đức hạnh của vị tỳ khưu có thắng trí nhạy bén. Với tâm phấn chấn tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Ẩn Sĩ.

BJT 5843Lúc bấy giờ, sau khi dâng cúng vật thí đến bậc Hiền Trí cùng các đệ tử trong bảy ngày, tôi đã đảnh lễ bậc Toàn Giác và đã phát nguyện vị thế ấy.

BJT 5844Do đó, đức Phật đã chú nguyện cho tôi rằng: “Các ngươi hãy nhìn xem người Bà-la-môn này đã quỳ xuống cạnh bàn chân của Ta với ánh mắt và khuôn mặt được tịnh tín.

BJT 5845Có làn da mỏng manh màu trắng, có thân hình được mang sợi dây quàng vai vàng chói, có môi đỏ như là trái bimba được treo lơ lửng, có răng màu trắng sắc bén.

BJT 5846(Người này) có dồi dào năng lực về đức hạnh, có thân hình vươn cao, là nguồn nước về các hạnh lành, có khuôn mặt nở rộ niềm phỉ lạc.

BJT 5847Người này phát nguyện vị thế của vị tỳ khưu có thắng trí nhạy bén. Trong ngày vị lai sẽ có bậc Đại Hùng tên là Gotama.

BJT 5848(Người này) sẽ trở thành Thinh Văn của bậc Đạo Sư, là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy, là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp, có tên là Bāhiya.”

BJT 5849Khi ấy, vô cùng hớn hở tôi đã đứng dậy. Tôi đã thể hiện sự tôn kính đến bậc Đại Hiền Trí đến hết cuộc đời. Mệnh chung, tôi đã đi đến cõi trời như là (đi đến) nhà của chính mình.

BJT 5850Dầu trở thành vị Thiên nhân hay là nhân loại, do nhờ tác động của nghiệp ấy tôi được sung sướng. Tôi đã luân hồi và đã thọ hưởng sự thành đạt.

BJT 5851Lần khác nữa, trong khi Giáo Pháp của đấng Anh Hùng Kassapa đang đi đến hoại diệt, (bảy vị chúng tôi) đã leo lên đỉnh ngọn núi và đã gắn bó vào lời dạy của đấng Chiến Thắng.

BJT 5852Là những người thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng, có giới trong sạch, có trí tuệ, mệnh chung từ nơi ấy năm người chúng tôi đã đi đến thế giới của chư Thiên.

BJT 5853Sau đó, Bāhiya tôi đã được sanh ra ở kinh thành Bhārukaccha. Từ nơi ấy, tôi dùng thuyền lao vào khu vực biển cả ít có sự an toàn.

BJT 5854Do đó, sau khi ra đi một vài ngày chiếc thuyền đã bị vỡ tan. Khi ấy, tôi đã rơi vào khu vực có cá dữ, khủng khiếp, gây ra sự kinh hoàng.

BJT 5855Khi ấy, tôi đã ra sức và đã tự vượt qua được đại dương. Tôi đã đến được bến tàu Suppāra quý báu, lờ đờ, run lẩy bẩy.

BJT 5856Tôi đã khoác lên y phục vỏ cây và đã đi vào làng để khất thực. Khi ấy, dân chúng ấy đã hớn hở nói rằng: “Vị A-la-hán này đã ngự đến nơi đây.

BJT 5857Sau khi hậu đãi người này với cơm ăn, nước uống, vải vóc, giường nằm, và thuốc men chữa bệnh, chúng ta sẽ được an lạc.”

BJT 5858Khi ấy, được họ tôn kính và cúng dường, tôi đã có được lợi lộc về các vật dụng cần thiết. Tôi đã khiến họ có sự suy nghĩ một cách không đúng đắn rằng: “Tôi là vị A-la-hán.”

BJT 5859Vì thế, sau khi biết được tâm của tôi, vị Thiên nhân (trong số bảy vị) trước đây đã quở trách rằng: “Ngươi không biết phương pháp và đường lối, làm sao ngươi có thể trở thành bậc A-la-hán?”

BJT 5860Bị quở trách bởi vị ấy, bị chấn động, khi ấy tôi đã hỏi rằng: “Các bậc tối thượng nhân A-la-hán ở trên đời là những ai? Các vị này ở đâu?”

BJT 5861“Ở tại Sāvatthī là cung điện của xứ Kosala, có đấng Chiến Thắng là bậc có trí tuệ dồi dào, có sự sáng suốt bao la cao quý. Là người con trai dòng Sakya, là bậc A-la-hán, không còn lậu hoặc, Ngài thuyết giảng Giáo Pháp đưa đến sự thành tựu phẩm vị A-la-hán.”

BJT 5862Lúc bấy giờ, sau khi lắng nghe lời nói của vị này, tôi vô cùng sung sướng, và sửng sốt tợ như người ăn xin đã đạt được của chôn giấu. Tôi đã có tâm phấn chấn để được yết kiến bậc A-la-hán tối thượng, có hình dáng tốt đẹp, có hành xứ không giới hạn.

BJT 5863Lúc bấy giờ, tôi đã rời khỏi nơi ấy (nghĩ rằng): “Khi nào tôi (sẽ) nhìn thấy đấng Chiến Thắng, con người cao quý, bậc có khuôn mặt không vết bẩn?” Tôi đã đi đến khu rừng đáng yêu tên Vijita và đã hỏi những người Bà-la-môn rằng: “Bậc đem lại niềm hân hoan cho thế gian ở nơi đâu?”

BJT 5864Do đó, họ đã nói rằng: “Bậc được tôn vinh bởi chư Thiên và nhân loại đã đi vào thành phố với ý định tìm kiếm vật thực. Nếu mong mỏi diện kiến bậc Hiền Trí, ngươi hãy mau mau đi đến và hãy lễ bái nhân vật cao cả ấy.”

BJT 5865Do đó, tôi đã mau chóng đi đến kinh thành Sāvatthī. Tôi đã nhìn thấy Ngài đang đi đó đây vì mục đích vật thực, không thèm khát, không ham hố.

BJT 5866Có bình bát ở tay, mắt không ước vọng, như là đang phân phát sự Bất Tử, có khuôn mặt mang vẻ sáng lạn của mặt trời, tợ như chỗ ngụ của điều may mắn.

BJT 5867Tôi đã đi đển gặp Ngài và đã nói lời nói này: “Bạch đấng Gotama, xin Ngài hãy là chốn nương nhờ cho kẻ đã bị lầm lạc vào con đường sai trái.”

BJT 5868Bậc Hiền Trí tối thượng đã nói rằng: “Ta đang đi loanh quanh để khất thực nhằm mục đích tế độ chúng sanh, không phải là lúc thuyết Pháp cho ngươi.”

BJT 5869Khi ấy, khát khao về Giáo Pháp tôi đã liên tục cầu xin đức Phật. Ngài đã thuyết giảng cho tôi Giáo Pháp thâm sâu về đường lối của Không tánh.

BJT 5870Sau khi lắng nghe Giáo Pháp của Ngài, tôi đã thành tựu sự đoạn tận các lậu hoặc. Tôi là người có tuổi thọ đã tận cùng. Ôi bậc Đạo Sư quả là đấng có lòng thương xót!

BJT 5871Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói), tôi sống không còn lậu hoặc.

BJT 5872Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.

BJT 5873Bốn (tuệ) phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

BJT 5874Vị trưởng lão Bāhiya Dārucīriya đã giải thích như thế. Vị ấy đã bị té ngã vào đống rác bởi con bò cái đã bị quỷ nhập vào.

BJT 5875Bậc đại trí đã thuật lại cuộc sống trước đây của bản thân. Vị anh hùng ấy đã Viên Tịch Niết Bàn tại kinh thành Sāvatthī.

BJT 5876Bậc Ẩn Sĩ tối thượng, trong khi đi ra khỏi thành phố, đã nhìn thấy vị Bāhiya trí tuệ ấy mặc y phục vỏ cây có sự tái sanh đã xa lìa.

BJT 5877Tợ như ngọn cờ của đức vua đã bị đổ xuống, bậc đã được rèn luyện bị ngã ở trên đất, có tuổi thọ đã hết, có phiền não đã lìa, đã là vị thực hành lời dạy của đấng Chiến Thắng.

BJT 5878Do đó, bậc Đạo Sư đã bảo các vị Thinh Văn nhiệt tình với Giáo Pháp rằng: “Các người hãy khiêng lên, đưa đi, rồi hỏa thiêu thi thể của bậc Phạm hạnh.

BJT 5879Các người hãy xây dựng ngôi bảo tháp. Vị đại trí ấy đã Niết Bàn. Vị này là vị Thinh Văn đứng đầu trong số các vị có thắng trí nhạy bén, là người thực hành theo lời dạy của Ta.”

BJT 5880Nếu một ngàn câu kệ chỉ chứa đựng những từ vô ý nghĩa, một (phần tư) câu kệ vẫn là tốt hơn (nếu) người đã nghe điều ấy được an tịnh.

BJT 5881Nơi nào nước, đất, lửa, và gió không trụ vững, nơi ấy đạo đức không chiếu sáng, mặt trời không rực sáng, nơi ấy không có mặt trăng tỏa sáng, nơi ấy bóng tối không được biết đến.

BJT 5882Và khi nào vị Bà-la-môn hiền trí đã tự thân biết được với sự sáng suốt, thì được giải thoát khỏi sắc, khỏi vô sắc, khỏi lạc, và khỏi khổ,” đấng Bảo Hộ, bậc Hiền Trí, đấng Nương Nhờ của tam giới đã nói như thế.

Đại đức trưởng lão Bāhiya đã nói lên những lời kệ này như thế ấy.

Ký sự về trưởng lão Bāhiya là phần thứ sáu.

“Ito satasahassamhi,

kappe uppajji nāyako;

Mahappabho tilokaggo,

nāmena padumuttaro.

Khippābhiññassa bhikkhussa,

guṇaṁ kittayato mune;

Sutvā udaggacittohaṁ,

kāraṁ katvā mahesino.

Datvā sattāhikaṁ dānaṁ,

sasissassa mune ahaṁ;

Abhivādiya sambuddhaṁ,

taṁ ṭhānaṁ patthayiṁ tadā.

Tato maṁ byākari buddho,

‘etaṁ passatha brāhmaṇaṁ;

Patitaṁ pādamūle me,

cariyaṁ paccavekkhaṇaṁ.

Hemayaññopacitaṅgaṁ,

avadātatanuttacaṁ;

Palambabimbatamboṭṭhaṁ,

setatiṇhasamaṁ dijaṁ.

Guṇathāmabahutaraṁ,

samuggatatanūruhaṁ;

Guṇoghāyatanībhūtaṁ,

pītisamphullitānanaṁ.

Eso patthayate ṭhānaṁ,

khippābhiññassa bhikkhuno;

Anāgate mahāvīro,

gotamo nāma hessati.

Tassa dhammesu dāyādo,

oraso dhammanimmito;

Bāhiyo nāma nāmena,

hessati satthu sāvako’.

Tadā hi tuṭṭho vuṭṭhāya,

yāvajīvaṁ mahāmune;

Kāraṁ katvā cuto saggaṁ,

agaṁ sabhavanaṁ yathā.

Devabhūto manusso vā,

sukhito tassa kammuno;

Vāhasā saṁsaritvāna,

sampattimanubhomahaṁ.

Puna kassapavīrassa,

atthamentamhi sāsane;

Āruyha selasikharaṁ,

yuñjitvā jinasāsanaṁ.

Visuddhasīlo sappañño,

jinasāsanakārako;

Tato cutā pañca janā,

devalokaṁ agamhase.

Tatohaṁ bāhiyo jāto,

bhārukacche puruttame;

Tato nāvāya pakkhando,

sāgaraṁ appasiddhiyaṁ.

Tato nāvā abhijjittha,

gantvāna katipāhakaṁ;

Tadā bhīsanake ghore,

patito makarākare.

Tadāhaṁ vāyamitvāna,

santaritvā mahodadhiṁ;

Suppārapaṭṭanavaraṁ,

sampatto mandavedhito.

Dārucīraṁ nivāsetvā,

gāmaṁ piṇḍāya pāvisiṁ;

Tadāha so jano tuṭṭho,

‘arahāyamidhāgato.

Imaṁ annena pānena,

vatthena sayanena ca;

Bhesajjena ca sakkatvā,

hessāma sukhitā mayaṁ’.

Paccayānaṁ tadā lābhī,

tehi sakkatapūjito;

Arahāhanti saṅkappaṁ,

uppādesiṁ ayoniso.

Tato me cittamaññāya,

codayī pubbadevatā;

‘Na tvaṁ upāyamaggaññū,

kuto tvaṁ arahā bhave’.

Codito tāya saṁviggo,

tadāhaṁ paripucchi taṁ;

‘Ke vā ete kuhiṁ loke,

arahanto naruttamā’.

‘Sāvatthiyaṁ kosalamandire jino,

Pahūtapañño varabhūrimedhaso;

So sakyaputto arahā anāsavo,

Deseti dhammaṁ arahattapattiyā’.

Tadassa sutvā vacanaṁ supīṇito,

Nidhiṁva laddhā kapaṇoti vimhito;

Udaggacitto arahattamuttamaṁ,

Sudassanaṁ daṭṭhumanantagocaraṁ.

Tadā tato nikkhamitvāna ‘satthuno,

Sadā jinaṁ passāmi vimalānanaṁ’;

Upecca rammaṁ vijitavhayaṁ vanaṁ,

Dije apucchiṁ ‘kuhiṁ lokanandano’.

‘Tato avocuṁ naradevavandito,

Puraṁ paviṭṭho asanesanāya so;

Sasova khippaṁ munidassanussuko,

Upecca vandāhi tamaggapuggalaṁ’.

Tatohaṁ tuvaṭaṁ gantvā,

sāvatthiṁ puramuttamaṁ;

Vicarantaṁ tamaddakkhiṁ,

piṇḍatthaṁ apihāgidhaṁ.

Pattapāṇiṁ alolakkhaṁ,

pācayantaṁ pītākaraṁ;

Sirīnilayasaṅkāsaṁ,

ravidittiharānanaṁ.

Taṁ samecca nipaccāhaṁ,

idaṁ vacanamabraviṁ;

‘Kupathe vippanaṭṭhassa,

saraṇaṁ hohi gotama’.

‘Pāṇasantāraṇatthāya,

piṇḍāya vicarāmahaṁ;

Na te dhammakathākālo’,

iccāha munisattamo.

Tadā punappunaṁ buddhaṁ,

āyāciṁ dhammalālaso;

Yo me dhammamadesesi,

gambhīraṁ suññataṁ padaṁ.

Tassa dhammaṁ suṇitvāna,

pāpuṇiṁ āsavakkhayaṁ;

Parikkhīṇāyuko santo,

aho satthānukampako.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

…pe…

viharāmi anāsavo.

Svāgataṁ vata me āsi,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Evaṁ thero viyākāsi,

bāhiyo dārucīriyo;

Saṅkārakūṭe patito,

bhūtāviṭṭhāya gāviyā.

Attano pubbacariyaṁ,

kittayitvā mahāmati;

Parinibbāyi so thero,

sāvatthiyaṁ puruttame.

Nagarā nikkhamanto taṁ,

disvāna isisattamo;

Dārucīradharaṁ dhīraṁ,

bāhiyaṁ bāhitāgamaṁ.

Bhūmiyaṁ patitaṁ dantaṁ,

indaketūva pātitaṁ;

Gatāyuṁ sukkhakilesaṁ,

jinasāsanakārakaṁ.

Tato āmantayī satthā,

sāvake sāsane rate;

‘Gaṇhatha netvā jhāpetha,

tanuṁ sabrahmacārino.

Thūpaṁ karotha pūjetha,

nibbuto so mahāmati;

Khippābhiññānamesaggo,

sāvako me vacokaro.

Sahassamapi ce gāthā,

anatthapadasañhitā;

Ekaṁ gāthāpadaṁ seyyo,

yaṁ sutvā upasammati.

Yattha āpo ca pathavī,

tejo vāyo na gādhati;

Na tattha sukkā jotanti,

ādicco na pakāsati.

Na tattha candimā bhāti,

tamo tattha na vijjati;

Yadā ca attanā vedi,

munimonena brāhmaṇo.

Atha rūpā arūpā ca,

sukhadukkhā vimuccati’;

Iccevaṁ abhaṇī nātho,

tilokasaraṇo muni”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā bāhiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Bāhiyattherassāpadānaṁ chaṭṭhaṁ.