Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở trong rừng Tát-la-lê, cạnh sông Bạt-cầu-ma tại tụ lạc Kim cương. Bấy giờ giờ Tôn giả A-nan ở một mình nơi vắng, thiền quán tư duy, tự nghĩ như vầy: ‘Có một pháp nào được tu tập, tu tập nhiều, khiến cho bốn pháp đầy đủ. Bốn pháp đã đầy đủ rồi, thì bảy pháp đầy đủ. Bảy pháp đã đầy đủ rồi, thì hai pháp đầy đủ?’
Sau khi từ thiền tịnh tỉnh giấc, Tôn giả A-nan đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân, rồi ngồi lui qua một bên, bạch Phật rằng:
“Khi con ở một mình nơi chỗ vắng, thiền quán tư duy tự nghĩ: ‘Có một pháp nào được tu tập, tu tập nhiều, khiến cho bốn pháp đầy đủ. Bốn pháp đã đầy đủ rồi, thì bảy pháp đầy đủ. Bảy pháp đã đầy đủ rồi, thì hai pháp đầy đủ?’.”
Phật bảo A-nan:
“Có một pháp được tu tập, tu tập nhiều,… cho đến hai pháp đầy đủ. Những gì là một pháp? Đó là An-na-ban-na niệm, được tu tập, tu tập nhiều, có khả năng làm cho bốn Niệm xứ đầy đủ. Bốn Niệm xứ đã đầy đủ rồi, bảy Giác phần đầy đủ. Bảy Giác phần đã đầy đủ rồi, minh và giải thoát đầy đủ.
“Thế nào là tu tập An-na-ban-na niệm, thì bốn Niệm xứ đầy đủ? Tỳ-kheo nương vào làng xóm mà ở… cho đến khéo học quán diệt khi niệm hơi thở ra.
“Này A-nan, như vậy Thánh đệ tử, khi niệm hơi thở vào, học như niệm hơi thở vào; khi niệm hơi thở ra, học như niệm hơi thở ra. Hoặc dài hoặc ngắn. Giác tri tất cả thân hành, khi niệm hơi thở vào, học như niệm hơi thở vào; khi niệm hơi thở ra, học như niệm hơi thở ra. Thân hành an tịnh khi niệm hơi thở vào, học như thân hành an tịnh niệm hơi thở vào; thân hành an tịnh khi niệm hơi thở ra, học như thân hành an tịnh niệm hơi thở ra. Thánh đệ tử lúc bấy giờ, an trụ chánh niệm quán thân trên thân. Nếu khác với thân, kia cũng như vậy, tùy theo thân tương tự tư duy.
“Nếu có lúc Thánh đệ tử giác tri hỷ, giác tri lạc, giác tri tâm hành, giác tri tâm hành an tịnh, khi niệm hơi thở vào, học như tâm hành an tịnh niệm hơi thở vào; tâm hành an tịnh khi niệm hơi thở ra, học như tâm hành an tịnh niệm hơi thở ra. Thánh đệ tử lúc bấy giờ, an trụ chánh niệm quán thọ trên thọ. Nếu khác với thọ thì kia cũng tùy theo thọ tương tự tư duy.
“Nếu có khi Thánh đệ tử giác tri tâm, giác tri tâm hoan hỷ, tâm định, tâm giải thoát, khi niệm hơi thở vào, học như tâm giải thoát niệm hơi thở vào. Tâm giải thoát khi niệm hơi thở ra, học như tâm giải thoát niệm hơi thở ra. Thánh đệ tử lúc bấy giờ, an trụ chánh niệm quán tâm nơi tâm. Nếu có tâm khác, kia cũng tùy theo tâm tương tự tư duy.
“Nếu có khi Thánh đệ tử quán vô thường, đoạn, vô dục, diệt, học an trụ quán như vô thường, đoạn, vô dục, diệt. Thánh đệ tử lúc bấy giờ, an trụ chánh niệm quán pháp trên pháp. Nếu có pháp khác, kia cũng tùy theo pháp tương tự tư duy. Đó gọi là tu An-na-ban-na niệm, thì bốn Niệm xứ đầy đủ.”
A-nan bạch Phật:
“Khi tu tập An-na-ban-na niệm như vậy, khiến cho bốn Niệm xứ đầy đủ. Thế nào là tu bốn Niệm xứ làm cho bảy Giác phần đầy đủ?”
Phật bảo A-nan:
“Nếu Tỳ-kheo an trụ chánh niệm quán thân trên thân. Sau an trụ với chánh niệm, cột niệm trụ yên không cho mất, bấy giờ, phương tiện tu Niệm giác phần. Khi đã tu niệm giác phần rồi, niệm giác phần được đầy đủ. Khi niệm giác phần đã đầy đủ rồi, đối với pháp mà tuyển trạch, tư lường; bấy giờ phương tiện tu Trạch pháp giác phần. Khi đã tu trạch pháp giác phần rồi, trạch pháp giác phần được đầy đủ. Sau khi đối với pháp đã tuyển trạch, phân biệt, tư lường rồi, phương tiện tinh cần sẽ đạt được, lúc bấy giờ phương tiện tu tập Tinh tấn giác phần. Khi đã tu tinh tấn giác phần rồi, tinh tấn giác phần được đầy đủ. Sau khi phương tiện tinh tấn, tâm được hoan hỷ, lúc bấy giờ phương tiện tu Hỷ giác phần. Khi đã tu hỷ giác phần rồi, hỷ giác phần được đầy đủ. Khi đã có hoan hỷ rồi, thân tâm khinh an, lúc bấy giờ phương tiện tu Khinh an giác phần. Khi đã tu khinh an phần rồi, khinh an giác phần được đầy đủ. Sau khi thân tâm an lạc rồi đạt được tam-muội, lúc bấy giờ tu định giác phần. Sau khi đã tu Định giác phần rồi, định giác phần được đầy đủ. Khi định giác phần đã đầy đủ rồi, tham ưu thế gian bị diệt, đạt được xả bình đẳng, lúc bấy giờ phương tiện tu Xả giác phần. Sau khi đã tu xả giác phần rồi, xả giác phần được đầy đủ. Đối với thọ, tâm, pháp trên pháp niệm xứ cũng nói như vậy. Đó gọi là tu bốn Niệm xứ thì bảy Giác phần sẽ đầy đủ.”
A-nan bạch Phật:
“Đó gọi là tu bốn Niệm xứ, bảy Giác phần sẽ đầy đủ. Thế nào là khi tu bảy Giác phần thì minh và giải thoát sẽ đầy đủ?”
Phật bảo A-nan:
“Nếu Tỳ-kheo tu Niệm giác phần, y viễn ly, y vô dục, y diệt, hướng đến xả. Sau khi đã tu niệm giác phần rồi, minh giải thoát sẽ đầy đủ… cho đến khi tu xả giác phần y viễn ly, y vô dục, y diệt, hướng đến xả. Cũng vậy, khi đã tu xả giác phần rồi, minh giải thoát sẽ đầy đủ.
“A-nan, đó gọi là mọi pháp đều tùy thuộc vào nhau, mọi pháp đều ảnh hưởng lẫn nhau. Mười ba pháp như vậy, một pháp làm tăng thượng, một pháp là cửa ngõ, theo thứ lớp tiến lên, tu tập đầy đủ.”
Sau khi Phật nói kinh này xong, Tôn giả A-nan nghe những gì Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus I have heard:
One time, the Buddha was staying at Vṛji on the bank of the [Vaggumudā] River in a cedar forest.
It was then that the Venerable Ānanda was alone in a quiet place, reflecting and meditating.
He had this thought,
“Could it be that there’s one thing that when cultivated and cultivated often will cause the fulfillment of four things, that will fulfill seven things after it fulfills those four things, and that will fulfill two things after it fulfills those seven things?”
Venerable Ānanda then roused from his meditation and went to the Buddha.
He bowed his head at his feet, withdrew to sit at one side, and said to the Buddha,
“Bhagavān, I was alone in a quiet place, reflecting and meditating.
I had this thought,
‘Could it be that there’s one thing that when cultivated and cultivated often will cause the fulfillment of four things … and that will fulfill two things?’
Now, I’d like to ask the Bhagavān, is there one thing when cultivated often can cause … the fulfillment of two things?”
The Buddha told Ānanda,
“There is one thing that when cultivated often … can cause the fulfillment of two things.
What’s that one thing?
It’s mindfulness of breathing.
When it’s cultivated often, it can cause the fulfillment of the four abodes of mindfulness.
After fulfilling the four abodes of mindfulness, the seven factors of awakening are fulfilled.
After fulfilling the seven factors of awakening, insight and liberation are fulfilled.
“How does cultivating mindfulness of breathing fulfill the four abodes of mindfulness?
Suppose a monk depends on a village … mindfully trains according to cessation as he exhales.
“Ānanda, when he’s mindful of inhaling, the noble disciple mindfully trains as he inhales.
When he’s mindful of exhaling, he mindfully trains as he exhales.
Whether it’s long or short, he perceives his whole body’s activity.
When he’s mindful of inhaling, he mindfully trains as he inhales.
When he’s mindful of exhaling, he mindfully trains as he exhales.
When he’s mindful of his body’s activity calming as he inhales, he mindfully trains while the body’s activity calms as he inhales.
When he’s mindful of his body’s activity calming as he exhales, he mindfully trains while his body’s activity calms as he exhales.
At that point, the noble disciple is mindfully abiding in contemplation of body as body.
Whatever body it is, he also thus reflects according to that body.
“If there are times the noble disciple perceives joy …
perceives happiness …
perceives his mind’s activity …
perceives his mind’s activity calming, then when he’s mindful of inhaling, he mindfully trains while his mental activity calms as he inhales.
When he’s mindful of his mind’s activity calming as he exhales, he mindfully trains while his mind’s activity calms as he exhales.
At that point, the noble disciple is mindfully abiding in contemplation of feeling as feeling.
Whatever feeling it is, he also reflects according to that feeling.
“If there are times the noble disciple perceives his mind and perceives his mind’s gladness …
mind’s concentration …
mind’s liberation, then when he’s mindful of inhaling, he mindfully trains as he inhales.
When he’s mindful of his mind’s liberation as he exhales, he mindfully trains in the mind’s liberation as he exhales.
At that point, the noble disciple is mindfully abiding in contemplation of mind as mind.
Whatever mind it is, he also reflects on it according to that mind.
“If there are times when the noble disciple observes impermanence …
ending …
the lack of desire …
cessation, then he trains in the observation of impermanence …
ending …
the lack of desire …
cessation.
At that point, the noble disciple is mindfully abiding in contemplation of principle as principle.
Whatever principle it is, he also reflects on it according to that principle.
This is called cultivating mindfulness of breathing and fulfilling the four abodes of mindfulness.”
Ānanda said to the Buddha,
“Thus does mindfulness of breathing cause the fulfillment of the four abodes of mindfulness.
How does cultivating the four abodes of mindfulness cause the fulfillment of the seven factors of awakening?”
The Buddha told Ānanda,
“Suppose a monk mindfully abides in contemplation of body as body.
After mindfully abiding, he fixes his attention and doesn’t lose it.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of mindfulness.
After cultivating the awakening factor of mindfulness, he fulfills the awakening factor of mindfulness.
“After fulfilling the awakening factor of mindfulness, he discriminates and deliberates on qualities.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of discriminating qualities.
After cultivating the awakening factor of discriminating qualities, he fulfills the awakening factor of discriminating qualities.
“After discriminating, discerning, and deliberating on qualities, he attains the method of diligence.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of effort.
After cultivating the awakening factor of effort, he fulfills the awakening factor of effort.
“After the method of effort, then his mind is joyous.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of joy.
After cultivating the awakening factor of joy, he fulfills the awakening factor of joy.
“After rejoicing, he becomes calm in body and mind.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of peace.
After cultivating the awakening factor of peace, he fulfills the awakening factor of peace.
“After his body and mind are comfortable, he attains concentration.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of concentration.
After cultivating the awakening factor of concentration, he fulfills the awakening factor of concentration.
“After fulfilling the awakening factor of concentration, his craving and sadness cease, and he attains the levelness of equanimity.
At that point, this is the method of cultivating the awakening factor of equanimity.
After cultivating the awakening factor of equanimity, he fulfills the awakening factor of equanimity.
The mindfulness of feeling … mind … principle as principle are likewise explained.
This is called cultivating the four abodes of mindfulness to fulfill the seven factors of awakening.”
Ānanda told the Buddha,
“This is called cultivating the four abodes of mindfulness to fulfill the seven factors of awakening.
How does cultivating the seven factors of awakening fulfill insight and liberation?”
The Buddha told Ānanda,
“Suppose a monk cultivates the awakening factor of mindfulness depending on seclusion, the lack of desire, and cessation and heading towards equanimity.
After cultivating the awakening factor of mindfulness, he fulfills insight and liberation.
… cultivates the awakening factor of equanimity depending on seclusion, the lack of desire, and cessation and heading towards equanimity.
After thus cultivating the awakening factor of equanimity, he fulfills insight and liberation.
“Ānanda, these are called the mutual categories of things and the mutual enrichment of things.
Thus, these 13 things are developed by one thing, and one thing is their entryway.
Advancing sequentially, they are cultivated and fulfilled.”
After the Buddha taught this sutra, Venerable Ānanda heard what he taught, rejoiced, and approved.