490. Ký Sự về Trưởng Lão Sālamaṇḍapiya

BJT 5219Vào lúc ấy, tôi đã đi sâu vào rừng cây sālā. Khu ẩn cư của tôi được xây dựng khéo léo, được phủ lên bởi những bông hoa sālā, tôi cư ngụ ở khu rừng.

BJT 5220Và đức Thế Tôn Piyadassī, đấng Tự Chủ, là nhân vật cao cả. Có ước muốn độc cư, bậc Toàn Giác đã đi đến khu rừng cây sālā.

BJT 5221Khi ấy, tôi đã rời khỏi khu ẩn cư và đã đi đến khu rừng. Trong khi tìm kiếm rễ và trái cây tôi đi lang thang ở trong rừng bao la.

BJT 5222Tại nơi ấy, tôi đã nhìn thấy đấng Toàn Giác Piyadassī, bậc có danh vọng lớn lao, ngồi vững chải, thể nhập (định), đang chói sáng ở trong khu rừng lớn.

BJT 5223Tôi đã dựng bốn cây gậy và đã tạo nên mái che được làm khéo léo ở phía bên trên của đức Phật, rồi đã phủ lên bằng các bông hoa sālā.

BJT 5224Tôi đã cầm giữ mái che được phủ lên bằng bông hoa sālā trong bảy ngày. Tại đó, sau khi làm cho tâm được tịnh tín tôi đã đảnh lễ đức Phật tối thượng.

BJT 5225Vào thời điểm ấy, đức Thế Tôn đã xuất khỏi định. Trong khi nhìn với khoảng cách của cán cày, bậc Tối Thượng Nhân đã ngồi xuống.

BJT 5226Vị Thinh Văn của bậc Đạo Sư Piyadassī tên là Varuṇa cùng với một trăm ngàn vị có năng lực đã đi đến gặp đấng Hướng Đạo.

BJT 5227Và đức Thế Tôn Piyadassī, bậc Trưởng Thượng của thế gian, đấng Nhân Ngưu, bậc Chiến Thắng sau khi ngồi xuống ở hội chúng tỳ khưu đã để lộ nụ cười.

BJT 5228Anuruddha, vị thị giả của bậc Đạo Sư Piyadassī, đã khoác y một bên vai rồi đã hỏi bậc Đại Hiền Trí rằng:

BJT 5229“Bạch đức Thế Tôn, bậc Đạo Sư để lộ nụ cười trong khi biết được lý do, vậy nguyên nhân của việc thể hiện nụ cười của bậc Đạo Sư là gì?”

BJT 5230Ta đã nhớ lại việc làm của người trai trẻ đã cầm giữ mái che bằng bông hoa cho ta trong bảy ngày, nên ta đã để lộ nụ cười.

BJT 5231Ta không nhìn thấy khoảng không gian nào dung chứa được phước báu, và không khoảng không gian nào được như ý dầu ở thế giới chư Thiên hay nhân loại.

BJT 5232Đối với người có được nghiệp phước thiện đang sinh sống ở thế giới chư Thiên, cho đến hội chúng của người ấy sẽ được phủ lên bởi bông hoa sālā.

BJT 5233Tại đó, trong khi nghiệp phước thiện đã được hội tụ, người ấy sẽ luôn luôn vui sướng với các điệu vũ, các lời ca, và các khúc tấu nhạc của Thiên đình.

BJT 5234Cho đến hội chúng của người ấy sẽ có được hương thơm hạng nhất. Và sẽ có cơn mưa bông hoa sālā rơi xuống liền khi ấy.

BJT 5235Mệnh chung từ nơi ấy, người nam này sẽ đi đến cõi nhân loại. Thậm chí ở nơi đây cũng có mái che bằng bông hoa sālā được duy trì trong mọi thời điểm.

BJT 5236Ở nơi đây, điệu vũ và lời ca, được kết hợp với (âm thanh của) chũm chọe, sẽ thường xuyên vây quanh người này; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

BJT 5237Và khi mọc trời đang mọc lên, sẽ có cơn mưa bông hoa sālā rơi xuống. Được gắn liền với nghiệp phước thiện, (bông hoa sālā) đổ mưa vào mọi thời điểm.

BJT 5238Vào một ngàn tám trăm kiếp (về sau này), bậc Đạo Sư tên Gotama, xuất thân gia tộc Okkāka sẽ xuất hiện ở thế gian.

BJT 5239Là người thừa tự Giáo Pháp của vị (Phật) ấy, là chánh thống, được tạo ra từ Giáo Pháp, (người này) sẽ biết toàn diện về tất cả các lậu hoặc và sẽ Niết Bàn không còn lậu hoặc.”

BJT 5240Sẽ có mái che bông hoa sālā cho người này khi đang chứng ngộ Giáo Pháp. Trong khi người này đang được thiêu đốt ở giàn hỏa thiêu, sẽ có mái che ở tại nơi ấy.”

BJT 5241Sau khi tán dương quả thành tựu, trong khi làm hài lòng hội chúng với cơn mưa Giáo Pháp, bậc Đại Hiền Trí Piyadassī đã thuyết giảng Giáo Pháp.

BJT 5242Tôi đã cai quản Thiên quốc của chư Thiên trong ba mươi kiếp. Và tôi đã trở thành đấng Chuyển Luân Vương sáu mươi bảy lần.

BJT 5243Sau khi từ thế giới chư Thiên đi đến nơi đây, tôi nhận được sự an lạc lớn lao. Thậm chí ở nơi đây cũng sẽ có mái che bông hoa sālā trong mọi thời điểm.

BJT 5244Sau khi đã làm hài lòng bậc Đại Hiền Trí Gotama đấng cao quý dòng Sakya, sau khi từ bỏ sự hơn thua, tôi đã đạt được vị thế Bất Động.

BJT 5245Kể từ khi tôi đã cúng dường đức Phật trước đây một ngàn tám trăm kiếp, tôi không còn biết đến khổ cảnh; điều này là quả báu của việc cúng dường đức Phật.

BJT 5246Các phiền não của tôi đã được thiêu đốt, tất cả các hữu đã được xóa sạch. Sau khi cắt đứt sự trói buộc như là con voi đực (đã được cởi trói), tôi sống không còn lậu hoặc.

BJT 5247Quả vậy, tôi đã thành công mỹ mãn, đã thành tựu tam minh, đã thực hành lời dạy đức Phật trong sự hiện tiền của đức Phật tối thượng.

BJT 5248Bốn (tuệ) phân tích, tám giải thoát, và sáu thắng trí đã được (tôi) đắc chứng; tôi đã thực hành lời dạy của đức Phật.

Đại đức trưởng lão Sālamaṇḍapiya đã nói lên những lời kệ này như thế.

Ký sự về trưởng lão Sālamaṇḍapiya là phần thứ mười.

Phần Tóm Lược:
Tấm y may từ vải bị quăng bỏ, vị tưởng nhớ đến đức Phật, vị dâng cúng củ sen, vị tán dương trí tuệ, vị có trầm hương, vị cúng dường xá-lợi, vị tái sanh do cát, vị vượt qua, vị Dhammaruci, vị có mái che bông hoa sālālà tương tợ. Có hai trăm câu kệ và thêm vào mười chín câu nữa.

Phẩm Saṁsukūla là phẩm thứ năm mươi mốt.

“Ajjhogāhetvā sālavanaṁ,

sukato assamo mama;

Sālapupphehi sañchanno,

vasāmi vipine tadā.

Piyadassī ca bhagavā,

sayambhū aggapuggalo;

Vivekakāmo sambuddho,

sālavanamupāgami.

Assamā abhinikkhamma,

pavanaṁ agamāsahaṁ;

Mūlaphalaṁ gavesanto,

āhiṇḍāmi vane tadā.

Tatthaddasāsiṁ sambuddhaṁ,

piyadassiṁ mahāyasaṁ;

Sunisinnaṁ samāpannaṁ,

virocantaṁ mahāvane.

Catudaṇḍe ṭhapetvāna,

buddhassa uparī ahaṁ;

Maṇḍapaṁ sukataṁ katvā,

sālapupphehi chādayiṁ.

Sattāhaṁ dhārayitvāna,

maṇḍapaṁ sālachāditaṁ;

Tattha cittaṁ pasādetvā,

buddhaseṭṭhamavandahaṁ.

Bhagavā tamhi samaye,

vuṭṭhahitvā samādhito;

Yugamattaṁ pekkhamāno,

nisīdi purisuttamo.

Sāvako varuṇo nāma,

piyadassissa satthuno;

Vasīsatasahassehi,

upagacchi vināyakaṁ.

Piyadassī ca bhagavā,

lokajeṭṭho narāsabho;

Bhikkhusaṅghe nisīditvā,

sitaṁ pātukarī jino.

Anuruddho upaṭṭhāko,

piyadassissa satthuno;

Ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā,

apucchittha mahāmuniṁ.

‘Ko nu kho bhagavā hetu,

sitakammassa satthuno;

Kāraṇe vijjamānamhi,

satthā pātukare sitaṁ’.

‘Sattāhaṁ sālacchadanaṁ,

yo me dhāresi māṇavo;

Tassa kammaṁ saritvāna,

sitaṁ pātukariṁ ahaṁ.

Anokāsaṁ na passāmi,

yattha puññaṁ vipaccati;

Devaloke manusse vā,

okāsova na sammati.

Devaloke vasantassa,

puññakammasamaṅgino;

Yāvatā parisā tassa,

sālacchannā bhavissati.

Tattha dibbehi naccehi,

gītehi vāditehi ca;

Ramissati sadā santo,

puññakammasamāhito.

Yāvatā parisā tassa,

gandhagandhī bhavissati;

Sālassa pupphavasso ca,

pavassissati tāvade.

Tato cutoyaṁ manujo,

mānusaṁ āgamissati;

Idhāpi sālacchadanaṁ,

sabbakālaṁ dharissati.

Idha naccañca gītañca,

sammatāḷasamāhitaṁ;

Parivāressanti maṁ niccaṁ,

buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.

Uggacchante ca sūriye,

sālavassaṁ pavassati;

Puññakammena saṁyuttaṁ,

vassate sabbakālikaṁ.

Aṭṭhārase kappasate,

okkākakulasambhavo;

Gotamo nāma gottena,

satthā loke bhavissati.

Tassa dhammesu dāyādo,

oraso dhammanimmito;

Sabbāsave pariññāya,

nibbāyissatināsavo.

Dhammaṁ abhisamentassa,

sālacchannaṁ bhavissati;

Citake jhāyamānassa,

chadanaṁ tattha hessati’.

Vipākaṁ kittayitvāna,

piyadassī mahāmuni;

Parisāya dhammaṁ desesi,

tappento dhammavuṭṭhiyā.

Tiṁsakappāni devesu,

devarajjamakārayiṁ;

Saṭṭhi ca sattakkhattuñca,

cakkavattī ahosahaṁ.

Devalokā idhāgantvā,

labhāmi vipulaṁ sukhaṁ;

Idhāpi sālacchadanaṁ,

maṇḍapassa idaṁ phalaṁ.

Ayaṁ pacchimako mayhaṁ,

carimo vattate bhavo;

Idhāpi sālacchadanaṁ,

hessati sabbakālikaṁ.

Mahāmuniṁ tosayitvā,

gotamaṁ sakyapuṅgavaṁ;

Pattomhi acalaṁ ṭhānaṁ,

hitvā jayaparājayaṁ.

Aṭṭhārase kappasate,

yaṁ buddhamabhipūjayiṁ;

Duggatiṁ nābhijānāmi,

buddhapūjāyidaṁ phalaṁ.

Kilesā jhāpitā mayhaṁ,

…pe…

viharāmi anāsavo.

Svāgataṁ vata me āsi,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ.

Paṭisambhidā catasso,

…pe…

kataṁ buddhassa sāsanaṁ”.

Itthaṁ sudaṁ āyasmā sālamaṇḍapiyo thero imā gāthāyo abhāsitthāti.

Sālamaṇḍapiyattherassāpadānaṁ dasamaṁ.

Paṁsukūlavaggo ekūnapaññāsamo.

Tassuddānaṁ

Paṁsukūlaṁ buddhasaññī,

bhisado ñāṇakittako;

Candanī dhātupūjī ca,

pulinuppādakopi ca.

Taraṇo dhammaruciko,

sālamaṇḍapiyo tathā;

Satāni dve honti gāthā,

ūnavīsatimeva ca.