Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại tại Ca-lan-đà trong Trúc viên, tại thành La-duyệt, cùng với năm trăm vị đại Tỳ-kheo.
Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp sống ở A-lan-nhã, đến giờ khất thực thì không phân biệt giàu nghèo; tại một chỗ ngồi một lần không bao giờ di dịch; ngồi dưới gốc cây, hay ngoài trời, hoặc nơi trống vắng; khoác y năm mảnh, hoặc trì ba y, hoặc ở gò mả, hoặc ăn một bữa, hoặc ăn đúng ngọ, hoặc hành đầu đà dù tuổi cao già cả.
Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp sau khi ăn xong, liền đến dưới gốc cây mà thiền định. Thiền định xong, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục, đến chỗ Thế Tôn. Lúc ấy, Thế Tôn từ xa nhìn thấy Ca-diếp lại. Thế Tôn bảo rằng:
“Thiện lai, Ca-diếp.”
Ca-diếp đến chỗ Thế Tôn đảnh lễ sát chân, rồi ngồi qua một bên.
Thế Tôn bảo:
“Ca-diếp. Nay Thầy tuổi đã cao già cả, chí kém, suy nhược. Nay Thầy nên bỏ khất thực, cho đến các hạnh đầu đà; cũng nên nhận lời mời của các gia chủ, và nhận xiêm y.”
Ca-diếp thưa:
“Hôm nay, con không dám theo lời dạy của Như Lai. Vì sao vậy? Vì nếu Như Lai không thành tựu đạo vô thượng chánh chơn, thì con sẽ thành Bích-chi Phật. Nhưng Bích-chi Phật kia thảy đều hành a-lan-nhã, đến giờ khất thực thì không phân biệt giàu nghèo; tại một nơi ngồi một lần không bao giờ di dịch; ngồi dưới gốc cây, hay ngoài trời trống, hoặc nơi trống vắng; khoác y năm mảnh, hoặc trì ba y, hoặc ở gò mả, hoặc ăn một bữa, hoặc ăn đúng ngọ, hoặc hành đầu đà. Thật hôm nay, con không dám bỏ thói quen gốc cũ, mà học hạnh khác.”
Thế Tôn bảo:
“Lành thay, lành thay, Ca-diếp! Đã làm nhiều lợi ích và độ người vô lượng; rộng đến tất cả trời người được độ. Vì sao vậy? Vì này Ca-diếp, nếu hành đầu đà này còn ở thế gian, thì pháp của Ta cũng sẽ tồn tại lâu ở thế gian. Nếu pháp mà tồn tại ở đời thì thiên đạo sẽ tăng, ba đường dữ liền giảm, cũng thành tựu Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và đạo ba thừa đều còn ở đời.
“Này các Tỳ-kheo, phải học như những gì Ca-diếp đã tu tập. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Sau khi các Tỳ-kheo nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
聞如是：
一時，佛在羅閱城迦蘭陀竹園 T 0570a24所，與大比丘眾五百人俱。
爾時，尊者大迦葉 T 0570a25住阿練若，到時乞食，不擇貧富，一處一坐， T 0570a26終不移易，樹下，露坐，或空閑處，著五納衣， T 0570a27或持三衣，或在塚間，或時一食，或正中食， T 0570a28或行頭陀，年高長大。爾時，尊者大迦葉食後， T 0570a29便詣一樹下禪定。禪定已，從坐起，整衣 T 0570b01服，往至世尊所。
是時，世尊遙見迦葉來，世 T 0570b02尊告曰：「善來，迦葉！」
時，迦葉便至世尊所，頭面 T 0570b03禮足，在一面坐。
世尊告曰：「迦葉！汝今年高 T 0570b04長大，志衰朽弊。汝今可捨乞食，乃至諸頭陀 T 0570b05行，亦可受諸長者請，并受衣裳。」
迦葉對曰： T 0570b06「我今不從如來教。所以然者，若當如來 T 0570b07不成無上正真道者，我則成辟支佛。然彼 T 0570b08辟支佛盡行阿練若，到時乞食，不擇貧富， T 0570b09一處一坐，終不移易，樹下，露坐，或空閑處， T 0570b10著五納衣，或持三衣，或在塚間，或時一食， T 0570b11或正中食，或行頭陀。如今不敢捨本所習， T 0570b12更學餘行。」
世尊告曰：「善哉！善哉！迦葉！多所 T 0570b13饒益，度人無量，廣及一切，天、人得度。所以 T 0570b14然者，若，迦葉！此頭陀行在世者，我法亦當 T 0570b15久在於世。設法在世，益增天道，三惡道便 T 0570b16減，亦成須陀洹、斯陀含、阿那含三乘之道， T 0570b17皆存於世。諸比丘！所學皆當如迦葉所 T 0570b18習。如是，諸比丘！當作是學。」
爾時，諸比丘聞 T 0570b19佛所說，歡喜奉行。
T 0570b20 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at the Kalanda Bamboo Grove of Rājagṛha. He was accompanied by a large group of five hundred monks.
SC 2At the time, Venerable Mahākāśyapa was living as a forest-dweller. When the time came, he solicited alms without distinguishing between the rich or the poor. He dwelled in one place for one sitting and never moved from it. He sat under trees, on open ground, or in uninhabited places. He wore the five-piece robe, and sometimes kept three garments. Sometimes, he stayed in charnel grounds. Sometimes, he took a single meal, sometimes he ate at midday, and sometimes he practiced the ascetic way, far into his senior years.
SC 3After he ate, Venerable Mahākāśyapa went to meditate under a tree. After meditating, he rose from his seat, adjusted his robe, and went over to the Bhagavān.
SC 4When he saw Kāśyapa coming from afar, the Bhagavān said, “Welcome, Kāśyapa!” Kāśyapa then went up to the Bhagavān, bowed his head at his feet, and sat to one side.
SC 5The Bhagavan then said, “Kāśyapa, you’re in your senior years now, and your ambition is flagging. You may abandon soliciting alms … practicing the ascetic way. You may accept the invitations and clothing offered by householders, too.”
SC 6Kāśyapa replied, “I’m not going to accept this instruction from the Tathāgata. Why is that? If I do as the Tathāgata says, I won’t acheive the supreme and correct awakening. I would instead become a solitary buddha. Even so, all the solitary buddhas practice forest-dwelling. When the time comes, they solicit alms without distinguishing between the rich or the poor. They dwell in one place for one sitting and never move from it. They sit under trees, on open ground, or in uninhabited places. They wear the five-piece robe and keep three garments. Sometimes, they stay in charnel grounds. Sometimes, they take a single meal, sometimes they eat at midday, and sometimes they practice the ascetic way. As I don’t dare abandon my original training, I’ll train in those other practices, too.”
SC 7The Bhagavān told him, “Good, Kāśyapa! Good! The many benefits of a liberated person are measureless and broad, and then all the gods and people can be liberated. Why is that? Kāśyapa, if these ascetic practices exist in the world, then my Dharma will also exist in the world for a long time. If the Dharma exists in the world, it will bless others with the road to Heaven, and the three bad destinies will dwindle. People will become stream-enterers, once-returners, and non-returners, and the path of the three vehicles will survive in the world.
SC 8“Therefore, monks, you should learn the way Kāśyapa trains. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 9When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại tại Ca-lan-đà trong Trúc viên, tại thành La-duyệt, cùng với năm trăm vị đại Tỳ-kheo.
Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp sống ở A-lan-nhã, đến giờ khất thực thì không phân biệt giàu nghèo; tại một chỗ ngồi một lần không bao giờ di dịch; ngồi dưới gốc cây, hay ngoài trời, hoặc nơi trống vắng; khoác y năm mảnh, hoặc trì ba y, hoặc ở gò mả, hoặc ăn một bữa, hoặc ăn đúng ngọ, hoặc hành đầu đà dù tuổi cao già cả.
Bấy giờ, Tôn giả Đại Ca-diếp sau khi ăn xong, liền đến dưới gốc cây mà thiền định. Thiền định xong, từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục, đến chỗ Thế Tôn. Lúc ấy, Thế Tôn từ xa nhìn thấy Ca-diếp lại. Thế Tôn bảo rằng:
“Thiện lai, Ca-diếp.”
Ca-diếp đến chỗ Thế Tôn đảnh lễ sát chân, rồi ngồi qua một bên.
Thế Tôn bảo:
“Ca-diếp. Nay Thầy tuổi đã cao già cả, chí kém, suy nhược. Nay Thầy nên bỏ khất thực, cho đến các hạnh đầu đà; cũng nên nhận lời mời của các gia chủ, và nhận xiêm y.”
Ca-diếp thưa:
“Hôm nay, con không dám theo lời dạy của Như Lai. Vì sao vậy? Vì nếu Như Lai không thành tựu đạo vô thượng chánh chơn, thì con sẽ thành Bích-chi Phật. Nhưng Bích-chi Phật kia thảy đều hành a-lan-nhã, đến giờ khất thực thì không phân biệt giàu nghèo; tại một nơi ngồi một lần không bao giờ di dịch; ngồi dưới gốc cây, hay ngoài trời trống, hoặc nơi trống vắng; khoác y năm mảnh, hoặc trì ba y, hoặc ở gò mả, hoặc ăn một bữa, hoặc ăn đúng ngọ, hoặc hành đầu đà. Thật hôm nay, con không dám bỏ thói quen gốc cũ, mà học hạnh khác.”
Thế Tôn bảo:
“Lành thay, lành thay, Ca-diếp! Đã làm nhiều lợi ích và độ người vô lượng; rộng đến tất cả trời người được độ. Vì sao vậy? Vì này Ca-diếp, nếu hành đầu đà này còn ở thế gian, thì pháp của Ta cũng sẽ tồn tại lâu ở thế gian. Nếu pháp mà tồn tại ở đời thì thiên đạo sẽ tăng, ba đường dữ liền giảm, cũng thành tựu Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, và đạo ba thừa đều còn ở đời.
“Này các Tỳ-kheo, phải học như những gì Ca-diếp đã tu tập. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Sau khi các Tỳ-kheo nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at the Kalanda Bamboo Grove of Rājagṛha. He was accompanied by a large group of five hundred monks.
SC 2At the time, Venerable Mahākāśyapa was living as a forest-dweller. When the time came, he solicited alms without distinguishing between the rich or the poor. He dwelled in one place for one sitting and never moved from it. He sat under trees, on open ground, or in uninhabited places. He wore the five-piece robe, and sometimes kept three garments. Sometimes, he stayed in charnel grounds. Sometimes, he took a single meal, sometimes he ate at midday, and sometimes he practiced the ascetic way, far into his senior years.
SC 3After he ate, Venerable Mahākāśyapa went to meditate under a tree. After meditating, he rose from his seat, adjusted his robe, and went over to the Bhagavān.
SC 4When he saw Kāśyapa coming from afar, the Bhagavān said, “Welcome, Kāśyapa!” Kāśyapa then went up to the Bhagavān, bowed his head at his feet, and sat to one side.
SC 5The Bhagavan then said, “Kāśyapa, you’re in your senior years now, and your ambition is flagging. You may abandon soliciting alms … practicing the ascetic way. You may accept the invitations and clothing offered by householders, too.”
SC 6Kāśyapa replied, “I’m not going to accept this instruction from the Tathāgata. Why is that? If I do as the Tathāgata says, I won’t acheive the supreme and correct awakening. I would instead become a solitary buddha. Even so, all the solitary buddhas practice forest-dwelling. When the time comes, they solicit alms without distinguishing between the rich or the poor. They dwell in one place for one sitting and never move from it. They sit under trees, on open ground, or in uninhabited places. They wear the five-piece robe and keep three garments. Sometimes, they stay in charnel grounds. Sometimes, they take a single meal, sometimes they eat at midday, and sometimes they practice the ascetic way. As I don’t dare abandon my original training, I’ll train in those other practices, too.”
SC 7The Bhagavān told him, “Good, Kāśyapa! Good! The many benefits of a liberated person are measureless and broad, and then all the gods and people can be liberated. Why is that? Kāśyapa, if these ascetic practices exist in the world, then my Dharma will also exist in the world for a long time. If the Dharma exists in the world, it will bless others with the road to Heaven, and the three bad destinies will dwindle. People will become stream-enterers, once-returners, and non-returners, and the path of the three vehicles will survive in the world.
SC 8“Therefore, monks, you should learn the way Kāśyapa trains. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 9When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.