Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Giống như người mẹ có một người con duy nhất, trong lòng chí tín, hằng nghĩ như vầy: ‘Phải dạy dỗ làm sao cho nó trở thành người?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, chúng con không hiểu nghĩa này. Thế Tôn là gốc các pháp, những điều Như Lai trần thuật, không ai là không vâng lãnh. Cúi xin Thế Tôn, vì các Tỳ-kheo mà nói nghĩa sâu này. Nghe rồi, chúng con phụng hành.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, hãy suy nghĩ kỹ, Ta sẽ phân biệt nghĩa này cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo thưa:
“Kính vâng, Bạch Thế Tôn.”
Các Tỳ-kheo vâng lời Phật dạy. Thế Tôn bảo:
“Giống như Ưu-bà-di kia, trong lòng chí tín, dạy dỗ con như vầy: ‘Nay con nếu sống tại gia phải như gia chủ Chất-đa và như đồng tử Tượng. Sở dĩ như vậy, vì đây là khuôn phép, đây là mẫu mực. Những đệ tử (tại gia) của Thế Tôn mà đã được chứng ngộ, đó là gia chủ Chất-đa và đồng tử Tượng. Còn nếu con trẻ muốn cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, xuất gia học đạo, thì phải như Tỳ-kheo Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên. Sở dĩ như vậy, vì đây là khuôn phép, đây là mẫu mực. Nghĩa là Tỳ-kheo Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên thích học Chánh pháp, không tạo nghiệp tà để dấy lên phi pháp. Nếu con có sinh tư tưởng nhiễm đắm này, con sẽ rơi vào trong ba đường ác.’
“Do đó, các ngươi nên chuyên tâm khéo suy niệm: Hãy đạt được cái chưa đạt được. Hãy thu hoạch cái chưa thu hoạch. Hãy chứng cái chưa chứng. Sở dĩ như vậy, này các Tỳ-kheo, vì sức nặng của tín thí thật khó có thể tiêu được, khiến cho con người không đến được đạo. Cho nên, này các Tỳ-kheo, chớ sinh ý tưởng nhiễm đắm. Nó đã sinh rồi thì hãy diệt. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
T 0562a08 T 0562a09 T 0562a10
增壹阿含經卷第四
T 0562a11 T 0562a12 東晉罽賓三藏瞿曇僧伽提婆譯
T 0562a13 T 0562a14聞如是：
一時，佛在舍衛國祇樹給孤獨 T 0562a15園。
爾時，世尊告諸比丘：「猶如母人，心懷篤 T 0562a16信，唯有一子，恒作是念：『云何當教，使成 T 0562a17為人？』」
爾時，諸比丘白世尊曰：「我等，世尊！不 T 0562a18解此義。世尊是諸法之本，如來所陳，靡不 T 0562a19承受。唯願世尊與諸比丘說此深法，聞已 T 0562a20奉行。」
爾時，世尊告諸比丘：「諦聽！諦聽！善思念 T 0562a21之，吾當為汝分別其義。」
諸比丘對曰：「如是。 T 0562a22世尊！」爾時，諸比丘從佛受教。
世尊告曰：「猶 T 0562a23彼優婆斯心懷篤信，作是教訓：『汝今在家， T 0562a24當如質多長者，亦如象童子。所以然者，此 T 0562a25是其限，此是其量。世尊受證弟子，所謂質多 T 0562a26長者、象童子也。』若童子意欲剃除鬚髮， T 0562a27著三法衣，出家學道，當如舍利弗、目犍連 T 0562a28比丘。所以然者，此是其限，此是其量。所謂 T 0562a29舍利弗、目犍連比丘！好學正法，莫作邪業， T 0562b01興起非法；設汝生此染著之想，便當墜墮 T 0562b02三惡趣中。善念專心，不得者得，不獲者獲， T 0562b03未得證者，今當受證。所以然者，諸比丘！ T 0562b04信施之重，實不可消，令人不得至道。是故， T 0562b05諸比丘！莫生染著之意，已生當滅。如是，諸 T 0562b06比丘！當作是學。」
爾時，諸比丘聞佛所說，歡 T 0562b07喜奉行。
T 0562b08 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Take the example of a mother who holds her only son dear and devotes herself to him. She often thinks, ‘How should I instruct him so that he’ll become a man?’”
SC 3The monks then said, “Bhagavān, we don’t understand the meaning of this. The Bhagavān is the source of the teachings. The Tathāgata’s words are never unacceptable. Please, Bhagavān, give the monks a discourse about this profound principle. Having heard it, we’ll approve of it.”
SC 4The Bhagavān then told the monks, “Listen closely! Listen closely, and consider it well. I will discern the meaning of this for you.”
The monks replied, “Yes, Bhagavān.” Then, they accepted the teaching from the Buddha.
SC 5The Bhagavān told them, “That laywoman who holds her son dear and is devoted to him gives him this instruction, ‘While you’re living at home, you should be like the elder Citra or the youth Hastaka. Why is that? They are your standard; they are your measure. The Bhagavān accepted the realization of these disciples, the elder Citra and youth Hastaka.’ If that young man wants to cut off his hair and beard, put on the three Dharma robes, leave home, and train on the path, he should be like the monks Śāriputra or Maudgalyāyana. Why is that? Then, the monks Śāriputra and Maudgalyāyana would be his standard; they would be his measure.
SC 6“Love training in the correct Dharma, don’t do wrong deeds, and don’t be roused by what’s not Dharma. If you produce defiled ideas here, then you’ll fall into the three bad destinies. When you’re mindful and focused, you’ll attain what you haven’t attained, acquire what you haven’t acquired, and realize in the present what you have yet to realize. Why is that? Monks, the honor of a faithful gift that can’t actually be digested will prevent a person from attaining awakening.
SC 7“Therefore, monks, don’t allow defiled ideas to arise. If they’ve already arisen, you must cease them. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 8When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời đức Phật trú tại vườn Cấp Cô Độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Giống như người mẹ có một người con duy nhất, trong lòng chí tín, hằng nghĩ như vầy: ‘Phải dạy dỗ làm sao cho nó trở thành người?”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, chúng con không hiểu nghĩa này. Thế Tôn là gốc các pháp, những điều Như Lai trần thuật, không ai là không vâng lãnh. Cúi xin Thế Tôn, vì các Tỳ-kheo mà nói nghĩa sâu này. Nghe rồi, chúng con phụng hành.”
Bấy giờ, Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Hãy lắng nghe, lắng nghe, hãy suy nghĩ kỹ, Ta sẽ phân biệt nghĩa này cho các ngươi.”
Các Tỳ-kheo thưa:
“Kính vâng, Bạch Thế Tôn.”
Các Tỳ-kheo vâng lời Phật dạy. Thế Tôn bảo:
“Giống như Ưu-bà-di kia, trong lòng chí tín, dạy dỗ con như vầy: ‘Nay con nếu sống tại gia phải như gia chủ Chất-đa và như đồng tử Tượng. Sở dĩ như vậy, vì đây là khuôn phép, đây là mẫu mực. Những đệ tử (tại gia) của Thế Tôn mà đã được chứng ngộ, đó là gia chủ Chất-đa và đồng tử Tượng. Còn nếu con trẻ muốn cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, xuất gia học đạo, thì phải như Tỳ-kheo Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên. Sở dĩ như vậy, vì đây là khuôn phép, đây là mẫu mực. Nghĩa là Tỳ-kheo Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên thích học Chánh pháp, không tạo nghiệp tà để dấy lên phi pháp. Nếu con có sinh tư tưởng nhiễm đắm này, con sẽ rơi vào trong ba đường ác.’
“Do đó, các ngươi nên chuyên tâm khéo suy niệm: Hãy đạt được cái chưa đạt được. Hãy thu hoạch cái chưa thu hoạch. Hãy chứng cái chưa chứng. Sở dĩ như vậy, này các Tỳ-kheo, vì sức nặng của tín thí thật khó có thể tiêu được, khiến cho con người không đến được đạo. Cho nên, này các Tỳ-kheo, chớ sinh ý tưởng nhiễm đắm. Nó đã sinh rồi thì hãy diệt. Như vậy, này các Tỳ-kheo, hãy học điều này.”
Các Tỳ-kheo sau khi nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “Take the example of a mother who holds her only son dear and devotes herself to him. She often thinks, ‘How should I instruct him so that he’ll become a man?’”
SC 3The monks then said, “Bhagavān, we don’t understand the meaning of this. The Bhagavān is the source of the teachings. The Tathāgata’s words are never unacceptable. Please, Bhagavān, give the monks a discourse about this profound principle. Having heard it, we’ll approve of it.”
SC 4The Bhagavān then told the monks, “Listen closely! Listen closely, and consider it well. I will discern the meaning of this for you.”
The monks replied, “Yes, Bhagavān.” Then, they accepted the teaching from the Buddha.
SC 5The Bhagavān told them, “That laywoman who holds her son dear and is devoted to him gives him this instruction, ‘While you’re living at home, you should be like the elder Citra or the youth Hastaka. Why is that? They are your standard; they are your measure. The Bhagavān accepted the realization of these disciples, the elder Citra and youth Hastaka.’ If that young man wants to cut off his hair and beard, put on the three Dharma robes, leave home, and train on the path, he should be like the monks Śāriputra or Maudgalyāyana. Why is that? Then, the monks Śāriputra and Maudgalyāyana would be his standard; they would be his measure.
SC 6“Love training in the correct Dharma, don’t do wrong deeds, and don’t be roused by what’s not Dharma. If you produce defiled ideas here, then you’ll fall into the three bad destinies. When you’re mindful and focused, you’ll attain what you haven’t attained, acquire what you haven’t acquired, and realize in the present what you have yet to realize. Why is that? Monks, the honor of a faithful gift that can’t actually be digested will prevent a person from attaining awakening.
SC 7“Therefore, monks, don’t allow defiled ideas to arise. If they’ve already arisen, you must cease them. Thus, monks, you should train yourselves.”
SC 8When the monks heard what the Buddha taught, they rejoiced and approved.