Ta như voi giữa trận
Hứng chịu cung tên rơi,
Chịu đựng mọi phỉ báng.
Ác giới rất nhiều người.
Voi luyện, đưa dự hội,
Ngựa luyện, được vua cưỡi,
Người luyện, bậc tối thượng
Chịu đựng mọi phỉ báng.
Tốt thay, con la thuần,
Thuần chủng loài ngựa xinh.
Ðại tượng, voi có ngà.
Tự điều mới tối thượng.
Chuyện vị Tỳ-kheo từng làm huấn luyện voi
Chẳng phải loài cưỡi ấy,
Ðưa người đến Niết bàn,
Chỉ có người tự điều,
Ðến đích nhờ điều phục.
Chuyện con trai vị Bà-la-môn già
Con voi tên Tài Hộ,
Phát dục, khó điều phục,
Trói buộc, không ăn uống.
Voi nhớ đến rừng voi.
Chuyện vua Pasenadi (Ba-tư-nặc)
Người ưa ngủ, ăn lớn
Nằm lăn lóc qua lại,
Chẳng khác heo no bụng,
Kẻ ngu nhập thai mãi.
Chuyện Sa-di Sānu
Trước tâm này buông lung,
Chạy theo ái, dục, lạc.
Nay Ta chánh chế ngự,
Như cầm móc điều voi.
Chuyện con voi Pāveyyaka
Hãy vui không phóng dật,
Khéo phòng hộ tâm ý.
Kéo mình khỏi ác đạo,
Như voi bị sa lầy.
Chuyện chư Tỳ-kheo
Nếu được bạn hiền trí
Ðáng sống chung, hạnh lành,
Nhiếp phục mọi hiểm nguy
Hoan hỷ sống chánh niệm.
Không gặp bạn hiền trí.
Ðáng sống chung, hạnh lành
Như vua bỏ nước bại
Hãy sống riêng cô độc, Như voi sống rừng voi.
Tốt hơn sống một mình,
Không người ngu kết bạn.
Ðộc thân, không ác hạnh
Sống vô tư vô lự, Như voi sống rừng voi.
Chuyện Ma Vương
Vui thay, bạn lúc cần!
Vui thay, sống biết đủ,
Vui thay, chết có đức!
Vui thay, mọi khổ đoạn.
Vui thay, hiếu kính mẹ,
Vui thay, hiếu kính cha,
Vui thay, kính Sa-môn,
Vui thay, kính Hiền Thánh.
Vui thay, già có giới!
Vui thay, tín an trú!
Vui thay, được trí tuệ,
Vui thay, ác không làm.
Hết phẩm Voi
Ahaṁ nāgova saṅgāme,
cāpato patitaṁ saraṁ;
Ativākyaṁ titikkhissaṁ,
dussīlo hi bahujjano.
Dantaṁ nayanti samitiṁ,
dantaṁ rājābhirūhati;
Danto seṭṭho manussesu,
yotivākyaṁ titikkhati.
Varamassatarā dantā,
ājānīyā ca sindhavā;
Kuñjarā ca mahānāgā,
attadanto tato varaṁ.
Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu
Na hi etehi yānehi,
gaccheyya agataṁ disaṁ;
Yathāttanā sudantena,
danto dantena gacchati.
Parijiṇṇabrāhmaṇaputtavatthu
Dhanapālo nāma kuñjaro,
Kaṭukabhedano dunnivārayo;
Baddho kabaḷaṁ na bhuñjati,
Sumarati nāgavanassa kuñjaro.
Pasenadikosalavatthu
Middhī yadā hoti mahagghaso ca,
Niddāyitā samparivattasāyī;
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,
Punappunaṁ gabbhamupeti mando.
Sānusāmaṇeravatthu
Idaṁ pure cittamacāri cārikaṁ,
Yenicchakaṁ yatthakāmaṁ yathāsukhaṁ;
Tadajjahaṁ niggahessāmi yoniso,
Hatthippabhinnaṁ viya aṅkusaggaho.
Pāveyyakahatthivatthu
Appamādaratā hotha,
sacittamanurakkhatha;
Duggā uddharathattānaṁ,
paṅke sannova kuñjaro.
Sambahulabhikkhuvatthu
Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni,
Careyya tenattamano satīmā.
No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
Ekassa caritaṁ seyyo,
Natthi bāle sahāyatā;
Eko care na ca pāpāni kayirā,
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo.
Māravatthu
Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā,
Tuṭṭhī sukhā yā itarītarena;
Puññaṁ sukhaṁ jīvitasaṅkhayamhi,
Sabbassa dukkhassa sukhaṁ pahānaṁ.
Sukhā matteyyatā loke,
atho petteyyatā sukhā;
Sukhā sāmaññatā loke,
atho brahmaññatā sukhā.
Sukhaṁ yāva jarā sīlaṁ,
sukhā saddhā patiṭṭhitā;
Sukho paññāya paṭilābho,
pāpānaṁ akaraṇaṁ sukhaṁ.
Nāgavaggo tevīsatimo.
SC 320As an elephant in battle endures arrows shot from
bows,
So shall I endure insult.
Truly, the masses are immoral.
SC 321It is the tamed one they lead into the crowd.
It is the tamed one that the king mounts.
Among humans, best is the tamed one
Who endures insult.
SC 322Excellent are tamed mules,
Thoroughbred horses of Sindh, and great elephants,
tuskers.
More excellent than these is the one who tames
himself.
SC 323For not by these mounts could one go to the
unreached region,
As one tamed goes well-tamed.
SC 324A tusker named Dhanapālaka,
Bound, difficult to restrain, and rutting,
Does not eat even a morsel;
He longs for the elephant grove.
SC 325The sluggish and gluttonous,
The sleeper, who lies rolling around,
Being dull like a great boar nourished on fodder,
Undergoes rebirth again and again.
SC 326Formerly, this mind went wandering as it wished,
According to its desire and pleasure.
Today, I will restrain it thoroughly,
As an elephant driver subdues a rutting elephant.
SC 327Be devoted to vigilance;
Guard your mind.
Raise yourself from the bad path,
Like a tusker sunk in mud.
SC 328If you should find an intelligent companion,
A fellow-traveler who is wise and virtuous,
You should journey together, joyful and mindful,
Overcoming all dangers.
SC 329If you should not find an intelligent companion,
A fellow-traveler who is wise and virtuous,
Then journey alone,
Like a king who has abandoned a conquered
kingdom,
Like the elephant in the Mātaṅga forest.
SC 330It is better to travel alone; there is no
companionship with a fool.
Go alone, wanting little, and doing no wrong,
Like the elephant in the Mātaṅga forest.
SC 331Happy are friends when need arises.
Happy is contentment in whatever is.
Happy is a meritorious deed at the end of life.
Happy is the abandonment of suffering altogether.
SC 332Happy in this world is reverence toward one’s
mother,
And reverence for one’s father as well.
Happy in this world is reverence toward a
renunciant.
Happy is respect for the brahmin.
SC 333Happy is virtue through old age.
Happy is a firmly established faith.
Happy is the attainment of wisdom.
Happy is doing no wrong.
Ta như voi giữa trận
Hứng chịu cung tên rơi,
Chịu đựng mọi phỉ báng.
Ác giới rất nhiều người.
Voi luyện, đưa dự hội,
Ngựa luyện, được vua cưỡi,
Người luyện, bậc tối thượng
Chịu đựng mọi phỉ báng.
Tốt thay, con la thuần,
Thuần chủng loài ngựa xinh.
Ðại tượng, voi có ngà.
Tự điều mới tối thượng.
Chuyện vị Tỳ-kheo từng làm huấn luyện voi
Chẳng phải loài cưỡi ấy,
Ðưa người đến Niết bàn,
Chỉ có người tự điều,
Ðến đích nhờ điều phục.
Chuyện con trai vị Bà-la-môn già
Con voi tên Tài Hộ,
Phát dục, khó điều phục,
Trói buộc, không ăn uống.
Voi nhớ đến rừng voi.
Chuyện vua Pasenadi (Ba-tư-nặc)
Người ưa ngủ, ăn lớn
Nằm lăn lóc qua lại,
Chẳng khác heo no bụng,
Kẻ ngu nhập thai mãi.
Chuyện Sa-di Sānu
Trước tâm này buông lung,
Chạy theo ái, dục, lạc.
Nay Ta chánh chế ngự,
Như cầm móc điều voi.
Chuyện con voi Pāveyyaka
Hãy vui không phóng dật,
Khéo phòng hộ tâm ý.
Kéo mình khỏi ác đạo,
Như voi bị sa lầy.
Chuyện chư Tỳ-kheo
Nếu được bạn hiền trí
Ðáng sống chung, hạnh lành,
Nhiếp phục mọi hiểm nguy
Hoan hỷ sống chánh niệm.
Không gặp bạn hiền trí.
Ðáng sống chung, hạnh lành
Như vua bỏ nước bại
Hãy sống riêng cô độc, Như voi sống rừng voi.
Tốt hơn sống một mình,
Không người ngu kết bạn.
Ðộc thân, không ác hạnh
Sống vô tư vô lự, Như voi sống rừng voi.
Chuyện Ma Vương
Vui thay, bạn lúc cần!
Vui thay, sống biết đủ,
Vui thay, chết có đức!
Vui thay, mọi khổ đoạn.
Vui thay, hiếu kính mẹ,
Vui thay, hiếu kính cha,
Vui thay, kính Sa-môn,
Vui thay, kính Hiền Thánh.
Vui thay, già có giới!
Vui thay, tín an trú!
Vui thay, được trí tuệ,
Vui thay, ác không làm.
Hết phẩm Voi
Ahaṁ nāgova saṅgāme,
cāpato patitaṁ saraṁ;
Ativākyaṁ titikkhissaṁ,
dussīlo hi bahujjano.
Dantaṁ nayanti samitiṁ,
dantaṁ rājābhirūhati;
Danto seṭṭho manussesu,
yotivākyaṁ titikkhati.
Varamassatarā dantā,
ājānīyā ca sindhavā;
Kuñjarā ca mahānāgā,
attadanto tato varaṁ.
Hatthācariyapubbakabhikkhuvatthu
Na hi etehi yānehi,
gaccheyya agataṁ disaṁ;
Yathāttanā sudantena,
danto dantena gacchati.
Parijiṇṇabrāhmaṇaputtavatthu
Dhanapālo nāma kuñjaro,
Kaṭukabhedano dunnivārayo;
Baddho kabaḷaṁ na bhuñjati,
Sumarati nāgavanassa kuñjaro.
Pasenadikosalavatthu
Middhī yadā hoti mahagghaso ca,
Niddāyitā samparivattasāyī;
Mahāvarāhova nivāpapuṭṭho,
Punappunaṁ gabbhamupeti mando.
Sānusāmaṇeravatthu
Idaṁ pure cittamacāri cārikaṁ,
Yenicchakaṁ yatthakāmaṁ yathāsukhaṁ;
Tadajjahaṁ niggahessāmi yoniso,
Hatthippabhinnaṁ viya aṅkusaggaho.
Pāveyyakahatthivatthu
Appamādaratā hotha,
sacittamanurakkhatha;
Duggā uddharathattānaṁ,
paṅke sannova kuñjaro.
Sambahulabhikkhuvatthu
Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
Abhibhuyya sabbāni parissayāni,
Careyya tenattamano satīmā.
No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,
Saddhiṁ caraṁ sādhuvihāridhīraṁ;
Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,
Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.
Ekassa caritaṁ seyyo,
Natthi bāle sahāyatā;
Eko care na ca pāpāni kayirā,
Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo.
Māravatthu
Atthamhi jātamhi sukhā sahāyā,
Tuṭṭhī sukhā yā itarītarena;
Puññaṁ sukhaṁ jīvitasaṅkhayamhi,
Sabbassa dukkhassa sukhaṁ pahānaṁ.
Sukhā matteyyatā loke,
atho petteyyatā sukhā;
Sukhā sāmaññatā loke,
atho brahmaññatā sukhā.
Sukhaṁ yāva jarā sīlaṁ,
sukhā saddhā patiṭṭhitā;
Sukho paññāya paṭilābho,
pāpānaṁ akaraṇaṁ sukhaṁ.
Nāgavaggo tevīsatimo.