Tôi nghe như vầy.
Một thời, Phật ở trong vườn Lộc dã, nơi Tiên nhân trú xứ tại nước Ba-la-nại. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Các sắc đẹp thế gian; người có sắc đẹp thế gian có thể khiến cho mọi người tụ tập lại để ngắm nhìn chăng?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy!”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu sắc đẹp thế gian, người có sắc đẹp thế gian, lại có thể múa hát ca nhạc, có càng làm cho mọi người tụ tập lại để xem không?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, có vậy!”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Hoặc có sắc đẹp thế gian, người có sắc đẹp thế gian mà ở một chỗ múa hát, ca nhạc, diễn trò, lại có đám đông tụ tập lại một nơi. Nếu có người không ngu, không si, ham vui, chán khổ, tham sống, sợ chết. Có người khác bảo nó rằng: ‘Người đàn ông kia, ngươi hãy bưng bát dầu đầy này, đi qua giữa người đẹp thế gian và đám đông. Ta sai một kẻ giỏi giết người cầm đao theo sau. Nếu ngươi làm rơi đi một giọt dầu, thì sẽ bị chém chết liền.’ Thế nào, Tỳ-kheo, người bưng bát dầu này có thể không nghĩ đến bát dầu, không nghĩ đến kẻ giết người mà chỉ nhìn xem kỹ nữ và mọi người kia chăng?”
Các Tỳ-kheo, bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, không thể! Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì người này tự thấy ở sau mình có người cầm đao, nên lúc nào cũng nghĩ rằng: ‘Nếu ta làm rơi đi một giọt dầu, thì tên đao phủ kia sẽ chém đầu ta.’ Nên chỉ để hết tâm chú ý vào bát dầu, bước đi chậm rãi giữa mọi người và sắc đẹp thế gian mà không dám liếc ngó quay nhìn.”
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu có Sa-môn và Bà-la-môn nào thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ, thì đó là đệ tử của Ta, vâng lời Ta dạy.
“Thế nào là Tỳ-kheo thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ, Như vậy, này các Tỳ-kheo sống quán niệm thân trên thân, phương tiện tinh cần, chánh trí, chánh niệm, điều phục tham ưu thế gian. Sống quán niệm thọ, tâm, pháp trên pháp, cũng lại như vậy, đó gọi là Tỳ-kheo thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ.”
Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:
Chuyên tâm chánh niệm,
Giữ gìn bát dầu;
Tự tâm theo giữ,
Chưa từng tới đó.
Rất khó vượt qua,
Vi tế thắng diệu;
Những gì Phật dạy,
Là lời gươm bén.
Cần một lòng mình,
Chuyên tinh gìn giữ;
Không phải là việc;
Buông lung người đời.
Như vậy thâm nhập,
Giáo không buông lung.
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住波羅奈仙人住T 0174b16處鹿野苑中。
爾時，世尊告諸比丘：「世間言T 0174b17美色，世間美色者，能令多人集聚觀看者T 0174b18不？」
諸比丘白佛：「如是，世尊！」
佛告比丘：「若T 0174b19世間美色，世間美色者，又能種種歌舞伎樂，T 0174b20復極令多眾聚集看不？」
比丘白佛：「如是，世T 0174b21尊！」
佛告比丘：「若有世間美色，世間美色者，T 0174b22在於一處，作種種歌舞伎樂戲笑，復有大T 0174b23眾雲集一處，若有士夫不愚不癡，樂樂背T 0174b24苦，貪生畏死，有人語言：『士夫，汝當持滿油T 0174b25鉢，於世間美色者所及大眾中過，使一能T 0174b26殺人者，拔刀隨汝，若失一渧油者，輒T 0174b27當斬汝命。』云何？比丘！彼持油鉢士夫能T 0174b28不念油鉢，不念殺人者，觀彼伎女及大眾T 0174b29不？」
比丘白佛：「不也，世尊！所以者何？世尊！彼T 0174c01士夫自見其後有拔刀者，常作是念：『我若T 0174c02落油一渧，彼拔刀者當截我頭。』唯一其T 0174c03心，繫念油鉢，於世間美色及大眾中徐步T 0174c04而過，不敢顧眄。」
「如是，比丘！若有沙門、婆羅T 0174c05門正身自重，一其心念，不顧聲色，善攝一T 0174c06切心法，住身念處者，則是我弟子，隨我T 0174c07教者。云何為比丘正身自重，一其心念，T 0174c08不顧聲色，攝持一切心法，住身念處。如是，T 0174c09比丘！身身觀念，精勤方便，正智正念，調T 0174c10伏世間貪憂，受、心、法法觀念住亦復如是。是T 0174c11名比丘正身自重，一其心念，不顧聲色，善T 0174c12攝心法，住四念處。」
爾時，世尊即說偈言：
T 0174c13
「專心正念， 護持油鉢，T 0174c14
自心隨護， 未曾至方，T 0174c15
甚難得過， 勝妙微細，T 0174c16
諸佛所說， 言教利劍。T 0174c17
當一其心， 專精護持，T 0174c18
非彼凡人， 放逸之事，T 0174c19
能入如是， 不放逸教。」
T 0174c20佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0174c21 SC 1Thus have I heard. At one time the Buddha was in Vārāṇasī, at the Deer Park in Ṛṣipatana. At that time, the Bhagavān said to the bhikṣus, “Would a lady, said to be the most beautiful in the world, cause many people to gather together to see her?” The bhikṣus replied to the Buddha, “Certainly, Bhagavān.” The Buddha said to the bhikṣus, “If that lady, reputed to be most beautiful in the world, could perform all kinds of music, song, and dance, would many people gather together to watch?” The bhikṣus addressed the Buddha, saying, “Certainly, Bhagavān.”
SC 2The Buddha said to the bhikṣus, “Suppose there were a lady said to be the most beautiful in the world, and in this place there would be all kinds of entertainment with music, song, and dance. Moreover, a great crowd would converge upon this one place. Suppose there would be a gentleman, not foolish or stupid, preferring happiness to suffering, valuing life and fearing death. A person would say to him, ‘Sir, you should carry this bowl of oil, filled to the brim, and pass in between this world beauty and the crowd. There is a killer who will draw out his blade and follow you. If a single drop of oil is lost, he will cut off your head.’
SC 3“What do you think, bhikṣus? Would that man carrying the oil bowl be able to forget about the oil bowl, and forget about the killer, and watch that skillful lady and the large crowd of people?” The bhikṣus addressed the Buddha, saying, “No, Bhagavān. Why? Bhagavān, that man would be concerned about the man with his blade drawn out. He would think, ‘If I spill even one drop of oil, that man with his blade drawn will cut off my head.’ With that only thought, his mind would be fixated on the oil bowl. He would walk between the world beauty and the crowd and go past them, not daring to catch a glimpse.”
SC 4“Thusly, bhikṣus, if there is a śramaṇa or brāhmaṇa who is dignified in body and resolute in mind, not regarding voice and beauty, skillfully regarding all dharmas of the mind, abiding in mindfulness of the body, then this is my disciple who is in accordance with my teaching.
SC 5“What does it mean for a bhikṣu to be dignified in body and resolute in mind, not regarding voice and beauty, persevering in all dharmas of the mind, abiding in mindfulness of the body? Thusly, bhikṣus: [1] mindful of the body, observing the body: ardent, correctly aware and mindful, setting aside worldly craving and sorrow. Abiding in the mindfulness of [2] sensations; and [3] of the mind; and [4] of dharmas, observing dharmas, is also such as this. This is called a bhikṣu who is dignified in body, resolute in mind, not regarding voice and beauty, and skillfully regarding dharmas of the mind, abiding in the Four Bases of Mindfulness.”
SC 6At that time, the Bhagavān spoke a gāthā:
SC 7 Focused and well-mindful,
As if protecting an oil bowl:
The mind protected this way
Reaches the unprecedented—
What is extremely difficult to reach,
Supremely wondrous and subtle.
Those things the Buddha speaks:
That teaching is a sharp sword.
With a resolute mind,
Focusing and persevering—
Not like an ordinary person,
Negligent in affairs—
One is able to enter thusly,
Not neglecting the teaching.
SC 8After the Buddha had spoken this sūtra, the bhikṣus heard what the Buddha had said, and joyfully practiced in accordance.
Tôi nghe như vầy.
Một thời, Phật ở trong vườn Lộc dã, nơi Tiên nhân trú xứ tại nước Ba-la-nại. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Các sắc đẹp thế gian; người có sắc đẹp thế gian có thể khiến cho mọi người tụ tập lại để ngắm nhìn chăng?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, đúng vậy!”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Nếu sắc đẹp thế gian, người có sắc đẹp thế gian, lại có thể múa hát ca nhạc, có càng làm cho mọi người tụ tập lại để xem không?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, có vậy!”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Hoặc có sắc đẹp thế gian, người có sắc đẹp thế gian mà ở một chỗ múa hát, ca nhạc, diễn trò, lại có đám đông tụ tập lại một nơi. Nếu có người không ngu, không si, ham vui, chán khổ, tham sống, sợ chết. Có người khác bảo nó rằng: ‘Người đàn ông kia, ngươi hãy bưng bát dầu đầy này, đi qua giữa người đẹp thế gian và đám đông. Ta sai một kẻ giỏi giết người cầm đao theo sau. Nếu ngươi làm rơi đi một giọt dầu, thì sẽ bị chém chết liền.’ Thế nào, Tỳ-kheo, người bưng bát dầu này có thể không nghĩ đến bát dầu, không nghĩ đến kẻ giết người mà chỉ nhìn xem kỹ nữ và mọi người kia chăng?”
Các Tỳ-kheo, bạch Phật:
“Bạch Thế Tôn, không thể! Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì người này tự thấy ở sau mình có người cầm đao, nên lúc nào cũng nghĩ rằng: ‘Nếu ta làm rơi đi một giọt dầu, thì tên đao phủ kia sẽ chém đầu ta.’ Nên chỉ để hết tâm chú ý vào bát dầu, bước đi chậm rãi giữa mọi người và sắc đẹp thế gian mà không dám liếc ngó quay nhìn.”
“Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, nếu có Sa-môn và Bà-la-môn nào thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ, thì đó là đệ tử của Ta, vâng lời Ta dạy.
“Thế nào là Tỳ-kheo thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ, Như vậy, này các Tỳ-kheo sống quán niệm thân trên thân, phương tiện tinh cần, chánh trí, chánh niệm, điều phục tham ưu thế gian. Sống quán niệm thọ, tâm, pháp trên pháp, cũng lại như vậy, đó gọi là Tỳ-kheo thân mình ngồi ngay thẳng, tự ổn cố, chuyên nhất tâm mình, không chạy theo âm thanh hình sắc, khéo thu nhiếp tất cả tâm pháp, trụ nơi thân niệm xứ.”
Bấy giờ, Thế Tôn nói kệ:
Chuyên tâm chánh niệm,
Giữ gìn bát dầu;
Tự tâm theo giữ,
Chưa từng tới đó.
Rất khó vượt qua,
Vi tế thắng diệu;
Những gì Phật dạy,
Là lời gươm bén.
Cần một lòng mình,
Chuyên tinh gìn giữ;
Không phải là việc;
Buông lung người đời.
Như vậy thâm nhập,
Giáo không buông lung.
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe lời Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus have I heard. At one time the Buddha was in Vārāṇasī, at the Deer Park in Ṛṣipatana. At that time, the Bhagavān said to the bhikṣus, “Would a lady, said to be the most beautiful in the world, cause many people to gather together to see her?” The bhikṣus replied to the Buddha, “Certainly, Bhagavān.” The Buddha said to the bhikṣus, “If that lady, reputed to be most beautiful in the world, could perform all kinds of music, song, and dance, would many people gather together to watch?” The bhikṣus addressed the Buddha, saying, “Certainly, Bhagavān.”
SC 2The Buddha said to the bhikṣus, “Suppose there were a lady said to be the most beautiful in the world, and in this place there would be all kinds of entertainment with music, song, and dance. Moreover, a great crowd would converge upon this one place. Suppose there would be a gentleman, not foolish or stupid, preferring happiness to suffering, valuing life and fearing death. A person would say to him, ‘Sir, you should carry this bowl of oil, filled to the brim, and pass in between this world beauty and the crowd. There is a killer who will draw out his blade and follow you. If a single drop of oil is lost, he will cut off your head.’
SC 3“What do you think, bhikṣus? Would that man carrying the oil bowl be able to forget about the oil bowl, and forget about the killer, and watch that skillful lady and the large crowd of people?” The bhikṣus addressed the Buddha, saying, “No, Bhagavān. Why? Bhagavān, that man would be concerned about the man with his blade drawn out. He would think, ‘If I spill even one drop of oil, that man with his blade drawn will cut off my head.’ With that only thought, his mind would be fixated on the oil bowl. He would walk between the world beauty and the crowd and go past them, not daring to catch a glimpse.”
SC 4“Thusly, bhikṣus, if there is a śramaṇa or brāhmaṇa who is dignified in body and resolute in mind, not regarding voice and beauty, skillfully regarding all dharmas of the mind, abiding in mindfulness of the body, then this is my disciple who is in accordance with my teaching.
SC 5“What does it mean for a bhikṣu to be dignified in body and resolute in mind, not regarding voice and beauty, persevering in all dharmas of the mind, abiding in mindfulness of the body? Thusly, bhikṣus: [1] mindful of the body, observing the body: ardent, correctly aware and mindful, setting aside worldly craving and sorrow. Abiding in the mindfulness of [2] sensations; and [3] of the mind; and [4] of dharmas, observing dharmas, is also such as this. This is called a bhikṣu who is dignified in body, resolute in mind, not regarding voice and beauty, and skillfully regarding dharmas of the mind, abiding in the Four Bases of Mindfulness.”
SC 6At that time, the Bhagavān spoke a gāthā:
SC 7 Focused and well-mindful,
As if protecting an oil bowl:
The mind protected this way
Reaches the unprecedented—
What is extremely difficult to reach,
Supremely wondrous and subtle.
Those things the Buddha speaks:
That teaching is a sharp sword.
With a resolute mind,
Focusing and persevering—
Not like an ordinary person,
Negligent in affairs—
One is able to enter thusly,
Not neglecting the teaching.
SC 8After the Buddha had spoken this sūtra, the bhikṣus heard what the Buddha had said, and joyfully practiced in accordance.