Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà nơi thành Vương xá. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Trong núi Đại tuyết, chỗ hiểm trở băng giá, khỉ vượn sống còn không được, huống chi là con người. Hoặc có núi có khỉ, vượn ở mà không có người. Hoặc có núi nơi người và thú cùng ở chung. Trên lối đi của khỉ vượn, thợ săn dùng keo bôi lên cỏ. Những con vượn khỉ nào khôn ngoan thì tránh xa bỏ đi. Những vượn khỉ con ngu si không biết tránh xa, thì dùng tay chạm vào chút xíu, liền bị dính tay. Nó dùng tay kia để gỡ, tức thì dính cả hai tay. Nó lại dùng chân để gỡ, hai chân cũng bị keo dính luôn. Nó dùng miệng cắn cỏ, miệng cũng bị keo dính chặt. Năm chỗ đều bị dính keo, phải nằm co quắp trên đất. Thợ săn đi đến, vội lấy gậy xỏ vào khiêng đi.
“Tỳ-kheo nên biết, bọn vượn khỉ ngu si rời bỏ cảnh giới của mình, chỗ ở của cha mẹ, đi chơi nơi cảnh giới kẻ khác, nên bị khổ não này. Cũng vậy, Tỳ-kheo, phàm phu ngu si, sống nương ở nơi làng xóm, sáng sớm đắp y, mang bát vào thôn khất thực, không khéo hộ trì thân và không thủ hộ các căn. Mắt thấy sắc liền sanh ra nhiễm đắm; tai với âm thanh, mũi với mùi, lưỡi với vị, thân với xúc đều sanh ra nhiễm đắm. Tỳ-kheo ngu si sau khi các căn bên trong và các cảnh bên ngoài bị trói buộc năm chỗ, nên bị lệ thuộc vào ước muốn của ma. Cho nên các Tỳ-kheo cần nên học tập như vầy: ‘Hãy chỉ nơi đi lại của mình, chỗ ở của cha mẹ mà sống, chớ đi đến chỗ khác và cảnh giới kẻ khác.’
“Thế nào là nơi đi lại của mình, nơi ở của cha mẹ Tỳ-kheo? Là chỉ cho bốn Niệm xứ: Sống với chánh niệm quán thân trên thân, sống quán thọ, tâm, pháp trên pháp.”
Phật dạy kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住王舍城迦蘭陀T 0173b21竹園。
爾時，世尊告諸比丘：「大雪山中，寒氷T 0173b22嶮處，尚無猨猴，況復有人。或復有山，猨T 0173b23猴所居，而無有人。或復有山，人獸共居，T 0173b24於猨猴行處，獵師以黐膠塗其草上，有T 0173b25黠猨猴遠避而去，愚癡猨猴不能遠避，以T 0173b26手小觸，即膠其手；復以二手欲解求脫，即T 0173b27膠二手；以足求解，復膠其足；以口嚙草，T 0173b28輒復膠口。五處同膠，聯捲臥地。獵師既T 0173b29至，即以杖貫，擔負而去。
「比丘當知，愚T 0173c01癡猨猴捨自境界父母居處，遊他境界，致T 0173c02斯苦惱。如是，比丘！愚癡凡夫依聚落住，T 0173c03晨朝著衣持鉢，入村乞食，不善護身，不T 0173c04守根門，眼見色已，則生染著；耳聲、鼻香、舌T 0173c05味、身觸，皆生染著。愚癡比丘內根外境被T 0173c06五縛已，隨魔所欲。是故，比丘！當如是學，T 0173c07於自所行處父母境界依止而住，莫隨他T 0173c08處他境界行。云何比丘自所行處父母境T 0173c09界？謂四念處——身身觀念住，受、心、法法觀念T 0173c10住。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜T 0173c11奉行。
T 0173c12 SC 1Thus have I heard. At one time, the Buddha was in Rājagṛha, in the Kalandaka Bamboo Garden. At that time, the Bhagavān said to the bhikṣus, “In the Himalayas, in some cold and precipitous places, there may be no monkeys and yet there may be people. There are also mountainous places where monkeys reside but where there are no people. There are also mountainous places where people and animals reside together.
SC 2“In a place traveled by monkeys, a hunter smears a sticky adhesive on the grass. There are smart monkeys who will avoid it and leave. However, the foolish monkey cannot avoid it. With its hand it gives a little touch, and then its hand is stuck. Then with its second hand it tries to free itself, but its second hand becomes stuck. With its feet it tries to free itself, but then its feet become stuck. With its mouth it tries to gnaw at the grass, and its mouth too becomes stuck. Trapped in five places, lying upon the ground, the hunter arrives and promptly spears it, shoulders it, and departs.
SC 3“You bhikṣus should know: that foolish monkey strayed from the realm of its father and mother. Wandering into other realms caused this suffering and affliction. Just so is the bhikṣu who stays in a village like a foolish person. In the morning, he puts on his robes and grabs his bowl, and enters the city to beg for alms. Unskillful in protecting his body, he does not guard the doors of his sense faculties. His eyes see forms and he gives rise to defiling attachment. His ears hear, nose smells, tongue tastes, and body feels, all giving rise to defiling attachment. The inner faculty of the foolish bhikṣu has been bound to external objects with five cords, in the will of Māra.
SC 4“For this reason, bhikṣus, you should train thusly: staying in the realm of your father and mother, and abiding there. Do not walk into other places and other realms. How does a bhiksu dwell in the place of the realm of his father and mother? That is to say in the Four Bases of Mindfulness: [1] abiding in mindfulness of the body, observing the body; [2] of sensation; [3] of the mind; and [4] abiding in mindfulness of dharmas, observing dharmas.”
SC 5After the Buddha had spoken this sūtra, the bhikṣus heard what the Buddha had said, and joyfully practiced in accordance.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà nơi thành Vương xá. Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Trong núi Đại tuyết, chỗ hiểm trở băng giá, khỉ vượn sống còn không được, huống chi là con người. Hoặc có núi có khỉ, vượn ở mà không có người. Hoặc có núi nơi người và thú cùng ở chung. Trên lối đi của khỉ vượn, thợ săn dùng keo bôi lên cỏ. Những con vượn khỉ nào khôn ngoan thì tránh xa bỏ đi. Những vượn khỉ con ngu si không biết tránh xa, thì dùng tay chạm vào chút xíu, liền bị dính tay. Nó dùng tay kia để gỡ, tức thì dính cả hai tay. Nó lại dùng chân để gỡ, hai chân cũng bị keo dính luôn. Nó dùng miệng cắn cỏ, miệng cũng bị keo dính chặt. Năm chỗ đều bị dính keo, phải nằm co quắp trên đất. Thợ săn đi đến, vội lấy gậy xỏ vào khiêng đi.
“Tỳ-kheo nên biết, bọn vượn khỉ ngu si rời bỏ cảnh giới của mình, chỗ ở của cha mẹ, đi chơi nơi cảnh giới kẻ khác, nên bị khổ não này. Cũng vậy, Tỳ-kheo, phàm phu ngu si, sống nương ở nơi làng xóm, sáng sớm đắp y, mang bát vào thôn khất thực, không khéo hộ trì thân và không thủ hộ các căn. Mắt thấy sắc liền sanh ra nhiễm đắm; tai với âm thanh, mũi với mùi, lưỡi với vị, thân với xúc đều sanh ra nhiễm đắm. Tỳ-kheo ngu si sau khi các căn bên trong và các cảnh bên ngoài bị trói buộc năm chỗ, nên bị lệ thuộc vào ước muốn của ma. Cho nên các Tỳ-kheo cần nên học tập như vầy: ‘Hãy chỉ nơi đi lại của mình, chỗ ở của cha mẹ mà sống, chớ đi đến chỗ khác và cảnh giới kẻ khác.’
“Thế nào là nơi đi lại của mình, nơi ở của cha mẹ Tỳ-kheo? Là chỉ cho bốn Niệm xứ: Sống với chánh niệm quán thân trên thân, sống quán thọ, tâm, pháp trên pháp.”
Phật dạy kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus have I heard. At one time, the Buddha was in Rājagṛha, in the Kalandaka Bamboo Garden. At that time, the Bhagavān said to the bhikṣus, “In the Himalayas, in some cold and precipitous places, there may be no monkeys and yet there may be people. There are also mountainous places where monkeys reside but where there are no people. There are also mountainous places where people and animals reside together.
SC 2“In a place traveled by monkeys, a hunter smears a sticky adhesive on the grass. There are smart monkeys who will avoid it and leave. However, the foolish monkey cannot avoid it. With its hand it gives a little touch, and then its hand is stuck. Then with its second hand it tries to free itself, but its second hand becomes stuck. With its feet it tries to free itself, but then its feet become stuck. With its mouth it tries to gnaw at the grass, and its mouth too becomes stuck. Trapped in five places, lying upon the ground, the hunter arrives and promptly spears it, shoulders it, and departs.
SC 3“You bhikṣus should know: that foolish monkey strayed from the realm of its father and mother. Wandering into other realms caused this suffering and affliction. Just so is the bhikṣu who stays in a village like a foolish person. In the morning, he puts on his robes and grabs his bowl, and enters the city to beg for alms. Unskillful in protecting his body, he does not guard the doors of his sense faculties. His eyes see forms and he gives rise to defiling attachment. His ears hear, nose smells, tongue tastes, and body feels, all giving rise to defiling attachment. The inner faculty of the foolish bhikṣu has been bound to external objects with five cords, in the will of Māra.
SC 4“For this reason, bhikṣus, you should train thusly: staying in the realm of your father and mother, and abiding there. Do not walk into other places and other realms. How does a bhiksu dwell in the place of the realm of his father and mother? That is to say in the Four Bases of Mindfulness: [1] abiding in mindfulness of the body, observing the body; [2] of sensation; [3] of the mind; and [4] abiding in mindfulness of dharmas, observing dharmas.”
SC 5After the Buddha had spoken this sūtra, the bhikṣus heard what the Buddha had said, and joyfully practiced in accordance.