Nội dung dưới đây được dịch tự động. Có thể chưa hoàn toàn chính xác về thuật ngữ Phật học. Vui lòng tham chiếu bản gốc tiếng Anh hoặc Pāli để đối chiếu.
Beal 1 Khoảng bốn mươi hoặc năm mươi lý về phía nam thành Ba-la-nại, xưa kia có một ngọn núi nơi năm Sa-môn cư ngụ, tu tập đạo hạnh. Mỗi buổi sáng, họ rời chỗ ở đi khất thực, rồi trở về núi, đôi khi mãi đến tối mịt mới về, sau đó họ chuyên tâm vào thiền định nghiêm mật. Thế nhưng, dù nhiều năm đã trôi qua, họ vẫn chưa chứng đắc Bồ-đề. Đức Phật, thương xót tình cảnh của họ, hóa hiện thành một vị Sa-môn, đến chỗ ở của họ hỏi rằng: Các ông đã đạt được mục đích của sự tu tập hay chưa? Các vị khổ hạnh bèn giải thích rằng, mặc dù họ đã nghiêm ngặt tuân thủ giới luật của mình, và hằng ngày thực hành khổ hạnh và thiền định, nhưng họ vẫn chưa đạt được mục đích cuối cùng, tức là sự an lạc và giải thoát chân thật. Nghe vậy, vị Sa-môn lạ mặt bảo họ ngày mai hãy ở lại chỗ ở, để ông mang thức ăn đến cho họ, và để họ nghỉ ngơi một lát. Cứ thế, trong nhiều ngày liên tiếp, ông đã cung cấp nhu yếu phẩm cho họ, trong khi họ thì tràn đầy sự mãn nguyện, và có thể vượt lên trên sự chấp trước hình thức vào bổn phận. Rồi vị Sa-môn lạ mặt nói thêm những lời kệ sau:
“Vị Tỳ-kheo nào giữ gìn giới luật nghiêm mật của đời sống phạm hạnh,
Hộ trì và chế ngự tất cả các căn của mình,
Thọ thực có chừng mực, ngủ nghỉ tùy theo nhu cầu,
Nhờ những quy tắc này mà chế phục tâm mình,
Giữ cho tư tưởng luôn được nhiếp phục,
Nội tâm được soi sáng bởi trí tuệ và thiền định,
Không bao giờ rời bỏ chánh đạo (đạo Bồ-đề):
Như vậy, nội tâm được chiếu sáng,
Tuân thủ các quy tắc của chánh hạnh,
Mãn nguyện với bản chất của trí tuệ chân thật,
Tiến bước trên con đường bổn phận hằng ngày,
Người này, an lạc trong tự thân, sẽ đoạn trừ mọi khổ đau.”
Vị Sa-môn lạ mặt nói xong, kìa! thân tướng quang minh của Đức Phật hiện ra, và năm vị Sa-môn được cảm hóa, chứng đắc quả vị A-la-hán.
T 0580b24昔波羅奈國有山，去城四五十里，有五沙門T 0580b25處山學道。晨旦出山人間乞食，食訖還山晚T 0580b26暮乃到，往還疲極不堪坐禪思惟正定，歷年T 0580b27如是不能得道。佛愍念之勞而無獲，化作一T 0580b28道人往到其所，問諸道人：「隱居修道得無勞T 0580b29惓？」諸沙門言：「吾等在此去城既遠，四大之T 0580c01身當須飲食，日日供給往還疲勞，經年歷T 0580c02歲勤苦竟已，晝日往返暮輒疲頓，不暇復得T 0580c03修道，為當正爾畢命而已。」道人語曰：「夫為道T 0580c04者，以戒為本攝心為行，賤形貴真捐棄軀命，T 0580c05食以支形守意正定，內學止觀滅意得道，養T 0580c06身順情安得免苦？願諸道人明日莫行，吾當T 0580c07供養，使諸道人休息一日。」時五沙門意大歡T 0580c08喜怪未曾有，安心定意不復憂行。明日日中，T 0580c09此化道人送食而來，食訖安和心意惔怕，於T 0580c10是化人為說偈言：T 0580c11
SC Verse 47Verse 5.1「比丘立戒， 守攝諸根，
食知自節，T 0580c12 寤意令應。
SC Verse 48Verse 5.2以戒降心， 守意正定，T 0580c13
內學止觀， 無忘正智。
SC Verse 49Verse 5.3明哲守戒，T 0580c14 內思正智，
行道如應， 自淨除苦。」T 0580c15
化道人說此偈已，顯現佛身光相之容，於是T 0580c16五沙門精神震疊，咸思惟戒，即得阿羅漢T 0580c17道。
T 0580c18 Beal 1About forty or fifty li to the south of Benares there was formerly a mountain in which five Shamans dwelt, practising religious discipline. Every morning they used to leave their abode and go a-begging for their food, and then return to the mountain, sometimes, however, not till late in the evening, after which they gave themselves up to strict meditation. And yet, though years had passed by, they had not attained to Reason (Bōdhi). Buddha, pitying their condition, transformed himself into a religious man, and going to their abode, asked them, saying. Have you attained the object of your religious exercises or not? And then the ascetics explained that, although they had strictly adhered to the rules of their profession, and daily practised self-denial and meditation, yet they had failed to arrive at the end, i.e., true peace and rest. On this, the stranger desired them to remain in their abode on the morrow, and let him bring them their food, and so rest themselves awhile; and so for several successive days he supplied their wants, whilst they were on their part filled with satisfaction, and enabled to rise above the mere formal attention to duty; and then the stranger added these lines, and said:
“The Bhikshu, who adheres to the strict rules of a religious life, who guards and controls all his senses, takes his food in moderation, sleeps according to necessity, by these rules subduing his mind, keeping his thoughts in close subjection, inwardly enlightened by wisdom and meditation, never forsaking the right path (path of Bōdhi): thus inwardly illumined, observing the rules of right conduct, satisfied as to the character of true wisdom, proceeding onward in the path of daily duty, this man, at rest in himself, shall get rid of all sorrow.”
The stranger having thus spoken, lo! the glorious body of Buddha shone forth, and the five men were converted, and obtained the condition of Rahats.
Beal 1 Khoảng bốn mươi hoặc năm mươi lý về phía nam thành Ba-la-nại, xưa kia có một ngọn núi nơi năm Sa-môn cư ngụ, tu tập đạo hạnh. Mỗi buổi sáng, họ rời chỗ ở đi khất thực, rồi trở về núi, đôi khi mãi đến tối mịt mới về, sau đó họ chuyên tâm vào thiền định nghiêm mật. Thế nhưng, dù nhiều năm đã trôi qua, họ vẫn chưa chứng đắc Bồ-đề. Đức Phật, thương xót tình cảnh của họ, hóa hiện thành một vị Sa-môn, đến chỗ ở của họ hỏi rằng: Các ông đã đạt được mục đích của sự tu tập hay chưa? Các vị khổ hạnh bèn giải thích rằng, mặc dù họ đã nghiêm ngặt tuân thủ giới luật của mình, và hằng ngày thực hành khổ hạnh và thiền định, nhưng họ vẫn chưa đạt được mục đích cuối cùng, tức là sự an lạc và giải thoát chân thật. Nghe vậy, vị Sa-môn lạ mặt bảo họ ngày mai hãy ở lại chỗ ở, để ông mang thức ăn đến cho họ, và để họ nghỉ ngơi một lát. Cứ thế, trong nhiều ngày liên tiếp, ông đã cung cấp nhu yếu phẩm cho họ, trong khi họ thì tràn đầy sự mãn nguyện, và có thể vượt lên trên sự chấp trước hình thức vào bổn phận. Rồi vị Sa-môn lạ mặt nói thêm những lời kệ sau:
“Vị Tỳ-kheo nào giữ gìn giới luật nghiêm mật của đời sống phạm hạnh,
Hộ trì và chế ngự tất cả các căn của mình,
Thọ thực có chừng mực, ngủ nghỉ tùy theo nhu cầu,
Nhờ những quy tắc này mà chế phục tâm mình,
Giữ cho tư tưởng luôn được nhiếp phục,
Nội tâm được soi sáng bởi trí tuệ và thiền định,
Không bao giờ rời bỏ chánh đạo (đạo Bồ-đề):
Như vậy, nội tâm được chiếu sáng,
Tuân thủ các quy tắc của chánh hạnh,
Mãn nguyện với bản chất của trí tuệ chân thật,
Tiến bước trên con đường bổn phận hằng ngày,
Người này, an lạc trong tự thân, sẽ đoạn trừ mọi khổ đau.”
Vị Sa-môn lạ mặt nói xong, kìa! thân tướng quang minh của Đức Phật hiện ra, và năm vị Sa-môn được cảm hóa, chứng đắc quả vị A-la-hán.
Beal 1About forty or fifty li to the south of Benares there was formerly a mountain in which five Shamans dwelt, practising religious discipline. Every morning they used to leave their abode and go a-begging for their food, and then return to the mountain, sometimes, however, not till late in the evening, after which they gave themselves up to strict meditation. And yet, though years had passed by, they had not attained to Reason (Bōdhi). Buddha, pitying their condition, transformed himself into a religious man, and going to their abode, asked them, saying. Have you attained the object of your religious exercises or not? And then the ascetics explained that, although they had strictly adhered to the rules of their profession, and daily practised self-denial and meditation, yet they had failed to arrive at the end, i.e., true peace and rest. On this, the stranger desired them to remain in their abode on the morrow, and let him bring them their food, and so rest themselves awhile; and so for several successive days he supplied their wants, whilst they were on their part filled with satisfaction, and enabled to rise above the mere formal attention to duty; and then the stranger added these lines, and said:
“The Bhikshu, who adheres to the strict rules of a religious life, who guards and controls all his senses, takes his food in moderation, sleeps according to necessity, by these rules subduing his mind, keeping his thoughts in close subjection, inwardly enlightened by wisdom and meditation, never forsaking the right path (path of Bōdhi): thus inwardly illumined, observing the rules of right conduct, satisfied as to the character of true wisdom, proceeding onward in the path of daily duty, this man, at rest in himself, shall get rid of all sorrow.”
The stranger having thus spoken, lo! the glorious body of Buddha shone forth, and the five men were converted, and obtained the condition of Rahats.