1. Kinh thiện pháp

Tôi nghe như vầy:

Một thời Thế Tôn trú tại tại nước Xá-vệ, ở trong rừng Thắng Lâm vườn Cấp Cô Độc.

Bấy giờ Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo rằng:

“Tỳ-kheo nào thành tựu bảy pháp tất được hoan hỷ an lạc trong pháp Hiền Thánh, thẳng tiến đến lậu tận. Bảy pháp đó là gì? Đó là biết pháp, biết nghĩa, biết thời, biết tiết độ, biết mình, biết chúng hội và biết sự hơn kém của người.

(1) “Thế nào gọi là Tỳ-kheo biết pháp? Nghĩa là Tỳ-kheo biết chánh kinh, ca vịnh, ký thuyết, kệ-tha, nhân duyên, soạn lục, bản khởi, thử thuyết, sanh xứ, quảng giải, vị tằng hữu và thuyết nghĩa. Ấy là Tỳ-kheo biết pháp.

Nếu Tỳ-kheo không biết pháp, tức không biết chánh kinh, ca vịnh, ký thuyết, kệ tha, nhân duyên, soạn lục, bản khởi, thử thuyết, sanh xứ, quảng giải, vị tằng hữu và thuyết nghĩa. Tỳ-kheo như vầy là không biết pháp.

Tỳ-kheo nào khéo biết rõ pháp, đó là biết chánh kinh, ca vịnh, ký thuyết, kệ tha, nhân duyên, soạn lục, bản khởi, thử thuyết, sanh xứ, quảng giải, vị tằng hữu và thuyết nghĩa. Ấy là Tỳ-kheo khéo biết rõ pháp.

(2) “Thế nào gọi là Tỳ-kheo biết nghĩa? Nghĩa là Tỳ-kheo biết nghĩa của giáo thuyết này hay giáo thuyết kia, biết điều này có nghĩa như thế kia, biết điều kia có nghĩa như thế này. Đó là Tỳ-kheo biết nghĩa.

Nếu Tỳ-kheo không biết nghĩa tức là Tỳ-kheo không biết nghĩa của giáo thuyết này hay giáo thuyết kia; không biết điều này có nghĩa như thế kia, điều kia có nghĩa như thế này. Tỳ-kheo như vậy là không biết nghĩa.

Tỳ-kheo nào khéo biết rõ nghĩa, đó là biết nghĩa của giáo thuyết này hay giáo thuyết kia, biết điều này có nghĩa như thế kia, biết điều kia có nghĩa như thế này. Đó là Tỳ-kheo khéo biết rõ nghĩa.

(3) “Thế nào gọi là Tỳ-kheo biết thời? Đó là Tỳ-kheo biết thời nào nên tu phương pháp thấp, thời nào nên tu phương pháp cao, thời nào nên tu phương pháp xả. Ấy là Tỳ-kheo biết thời.

Tỳ-kheo nào không biết thời tức là không biết thời nào nên tu phương pháp thấp, thời nào nên tu phương pháp cao, thời nào nên tu phương pháp xả. Tỳ-kheo như vậy là không biết thời.

Tỳ-kheo nào khéo biết rõ thời, đó là biết thời nào nên tu phương pháp thấp, thời nào nên tu phương pháp cao, thời nào nên tu phương pháp xả. Ấy là Tỳ-kheo khéo biết rõ thời.

(4) “Thế nào là Tỳ-kheo biết tiết độ? Đó là Tỳ-kheo biết tiết độ trong việc ăn, uống, đi, đứng, ngồi, nằm, nói năng, im lặng, giảm bớt ngủ nghỉ, tu tập chánh trí. Ấy là Tỳ-kheo biết tiết độ.

Tỳ-kheo nào không biết tiết độ tức là Tỳ-kheo không biết tiết độ trong việc ăn, uống, đi, đứng, ngồi, nằm, nói năng, im lặng, đại tiểu tiện, giảm bớt ngủ nghỉ, tu tập chánh trí. Tỳ-kheo như vậy là không biết tiết độ.

Tỳ-kheo nào khéo biết rõ sự tiết độ, đó là biết tiết độ trong việc ăn, uống, đi, đứng, ngồi, nằm, nói năng, im lặng, giảm bớt ngủ nghỉ, tu tập chánh trí. Ấy là Tỳ-kheo khéo biết rõ sự tiết độ.

(5) “Thế nào là Tỳ-kheo biết mình? Tỳ-kheo tự biết mình có mức độ ấy tín, giới, thí, tuệ, biện, A-hàm và sở đắc. Tỳ-kheo như vậy là biết mình.

Tỳ-kheo nào không biết mình tức là không tự biết mình có mức độ ấy tín, giới, văn, thí, tuệ, biện, a-hàm và sở đắc. Tỳ-kheo như vậy là không biết mình.

Tỳ-kheo nào khéo tự biết rõ mình, đó là biết mình có mức độ ấy tín, giới thí, tuệ, biện, a-hàm và sở đắc. Tỳ-kheo như vậy là khéo biết rõ mình.

(6) “Thế nào là Tỳ-kheo biết chúng hội? Tỳ-kheo biết đây là chúng hội Sát-lị, đây là Bà-la-môn, đây là chúng hội Cư sĩ, đây là chúng hội Sa-môn. Ở nơi các chúng hội ấy, ta nên đi như vậy, đứng như vậy, ngồi như vậy, nói như vậy, im lặng như vậy. Ấy là Tỳ-kheo biết chúng hội.

Tỳ-kheo nào không biết chúng hội tức là không biết đây là chúng hội Sát-lị, đây là chúng hội Bà-la-môn, đây là chúng hội Cư sĩ, đây là chúng hội Sa-môn. Ở nơi các chúng hội ấy, ta nên đi như vậy, đứng như vậy, ngồi như vậy, nói như vậy, im lặng như vậy. Tỳ-kheo như vậy là không biết chúng hội.

Tỳ-kheo nào khéo biết rõ chúng hội, đó là biết đây là chúng hội Sát-lị, đây là Bà-la-môn, đây là chúng hội Cư sĩ, đây là chúng hội Sa-môn. Ở nơi các chúng hội ấy, ta nên đi như vậy, đứng như vậy, ngồi như vậy, nói như vậy, im lặng như vậy. Ấy là Tỳ-kheo khéo biết rõ chúng hội.

(7) “Thế nào là Tỳ-kheo biết sự hơn kém của người? Đó là Tỳ-kheo biết có hai hạng người: có tín và có bất tín, người có tín là hơn, người bất tín là kém.

Người có tín lại có hai hạng: Thường đến gặp Tỳ-kheo và không thường đến gặp Tỳ-kheo. Người đến gặp thấy Tỳ-kheo là hơn, người không thường đến gặp Tỳ-kheo là kém.

Người thường đến gặp Tỳ-kheo lại có hai hạng: có lễ kính và không lễ kính. Người có lễ kính là hơn; người không lễ kính là kém.

Người có lễ kính lại có hai hạng: có hỏi Kinh và không hỏi Kinh. Người có hỏi Kinh là hơn, người không hỏi Kinh là kém.

Người có hỏi Kinh lại có hai hạng: nhất tâm nghe Kinh và không nhất tâm nghe Kinh. Người nhất tâm nghe Kinh là hơn, người không nhất tâm nghe Kinh là kém.

Người nhất tâm nghe Kinh có hai hạng: nghe rồi thọ trì pháp và nghe rồi không thọ trì pháp. Người nghe rồi thọ trì pháp là hơn, người nghe rồi không thọ trì pháp là kém.

Người nghe rồi thọ trì pháp lại có hai hạng: nghe pháp có quán sát nghĩa và nghe pháp không quán sát nghĩa. Người nghe pháp có quán sát nghĩa là hơn, người nghe pháp không quán sát nghĩa là kém.

Hạng nghe pháp quán sát nghĩa lại có hai: biết pháp, biết nghĩa, hướng đến pháp tùy pháp, tùy thuận pháp, thực hành đúng như pháp; và hạng không biết pháp, không biết nghĩa, không hướng về pháp và thứ pháp, tùy thuận pháp và thực hành đúng như pháp.

Người biết pháp, biết nghĩa, hướng về pháp và thứ pháp, tùy thuận pháp, thực hành đúng như pháp là hơn; người không biết pháp, không biết nghĩa, không hướng đến pháp tùy pháp, không tùy thuận pháp, không thực hành đúng như pháp là thấp kém.

Hạng biết pháp, biết nghĩa, hướng đến pháp tùy pháp, tùy thuận pháp, thực hành như pháp lại có hai hạng: Tự làm ích lợi cho mình và cũng làm ích lợi cho người khác, làm ích lợi cho mọi người, xót thương thế gian, cầu nghĩa lợi và lợi, an ổn khoái lạc cho trời và người; và hạng không tự làm lợi ích cho mình và cũng không làm lợi ích cho người, không xót thương thế gian, không cầu nghĩa lợi và lợi, an ổn khoái lạc cho trời và người.

Nếu người nào tự làm lợi ích, cũng làm lợi ích cho người, làm lợi ích cho mọi người, xót thương thế gian, cầu nghĩa lợi và lợi, an ổn và khoái lạc cho trời người, người ấy là bậc nhất, là lớn, là trên, là tối cao, là hơn hết, là tôn quí, là tuyệt diệu giữa mọi người khác.

Ví như từ bò có sữa, từ sữa có lạc, từ lạc có sinh tô, từ sinh tô có thục tô, từ thục tô có tô tinh. Tô tinh là thứ bậc nhất, là lớn, là trên, là tối cao, là hơn hết, là tôn quí, là tuyệt diệu đối với những loại kia. Cũng vậy, nếu người nào tự làm lợi ích cho mọi người, xót thương thế gian, cầu nghĩa lợi và lợi, an ổn khoái lạc cho trời người, trong hai hạng người như trên đã nói, đã phân biệt, đã thi thiết, người ấy là bậc nhất, là lớn, là trên, là tối cao, là hơn hết, là tôn quí, là tuyệt diệu. Ấy là Tỳ-kheo biết sự hơn kém của người.

Phật thuyết như vậy. Các vị Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.

Thus I have heard:

One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.

It was then that the Bhagavān addressed the monks,

“If a monk accomplishes seven qualities, then he’ll attain the joy and happiness of the noble ones, and he’ll be rightly headed for the end of the contaminants.

What are the seven?

A monk knows the teaching, knows the meaning, knows the time, knows moderation, knows himself, knows the community, and knows what the better person is like.

Knowing the Teaching

“How does a monk know the teaching?

A monk knows the proper sūtras, songs, explanations, verses, circumstances, records, legends, lectures, birth places, extensive discourses, unprecedented things, and explanations of meaning.

This is called a monk who knows the teaching.

“Suppose a monk doesn’t know the teaching, which is to say that he doesn’t know the proper sūtras, songs, explanations, verses, circumstances, records, legends, lectures, birth places, extensive discourses, unprecedented things, and explanations of meaning.

Such a monk doesn’t know the teaching.

“Suppose a monk knows the teaching well, which is to say that he knows the proper sūtras, songs, explanations, verses, circumstances, records, legends, lectures, birth places, extensive discourses, unprecedented things, and explanations of meaning.

This is called a monk who knows the teaching well.

Knowing the Meaning

“How does a monk know the meaning?

A monk knows that this or that expression has this or that meaning.

This is called a monk who knows the meaning.

“Suppose a monk doesn’t know the meaning, which is to say that he doesn’t know that this or that expression has this or that meaning.

Such a monk doesn’t know the meaning.

“Suppose a monk knows the meaning well, which is to say that he knows that this or that expression has this or that meaning.

This is called a monk who knows the meaning well.

Knowing the Time

“How does a monk know the time?

A monk knows the time to cultivate a humble appearance, the time to cultivate a dignified appearance, and the time to cultivate an indifferent appearance.

This is called a monk who knows the time.

“Suppose a monk doesn’t know the time, which is to say that he doesn’t know the time to cultivate a humble appearance, the time to cultivate a dignified appearance, and the time to cultivate an indifferent appearance.

Such a monk doesn’t know the time.

“Suppose a monk knows the time well, which is to say that he knows the time to cultivate a humble appearance, the time to cultivate a dignified appearance, and the time to cultivate an indifferent appearance.

This is called a monk who knows the time well.

Knowing Moderation

“How does a monk know moderation?

It means a monk knows moderation whether he is drinking, eating, departing, standing, sitting, lying down, speaking, being silent, relieving himself, rousing himself when drowsy, or cultivating right knowledge.

This is called a monk who knows moderation.

“Suppose a monk doesn’t know moderation, which is to say that he doesn’t know it whether he is drinking, eating, departing, standing, sitting, lying down, speaking, being silent, relieving himself, rousing himself when drowsy, or cultivating right knowledge.

Such a monk doesn’t know moderation.

“Suppose a monk knows moderation well, which is to say that he knows it whether he is drinking, eating, departing, standing, sitting, lying down, speaking, being silent, relieving himself, rousing himself when drowsy, or cultivating right knowledge.

This is called a monk who knows moderation well.

Knowing Himself

“How does a monk know himself?

It means a monk knows:

‘Such are my belief, discipline, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and attainments.’

This is called a monk who knows himself.

“Suppose a monk doesn’t know himself, which is to say that he doesn’t know:

‘Such are my belief, discipline, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and attainments.’

Such a monk doesn’t know himself.

“Suppose a monk knows himself well, which is to say that he knows:

‘Such are my belief, discipline, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and attainments.’

This is called a monk who knows himself well.

Knowing the Assembly

“How does a monk know the community?

A monk knows:

‘This is a community of warriors … this is a community of brahmins … this is a community of householders … this is a community of ascetics.

In that community, I should depart in this way, stand in this way, sit in this way, speak in this way, and be silent in this way.’

This is called a monk who knows the community.

“Suppose a monk doesn’t know the community, which is to say that he doesn’t know:

‘This is a community of warriors … this is a community of brahmins … this is a community of householders … this is a community of ascetics.

In that community, I should depart in this way, stand in this way, sit in this way, speak in this way, and be silent in this way.’

Such a monk doesn’t know the community.

“Suppose a monk knows the community well, which is to say that he knows:

‘This is a community of warriors … this is a community of brahmins … this is a community of householders … this is a community of ascetics.

In that community, I should depart in this way, stand in this way, sit in this way, speak in this way, and be silent in this way.’

This is called a monk who knows the community well.

Knowing the Superiority of People

“How does a monk know the what the better person is like?

A monk knows there are two kinds of people: believers and non-believers.

If someone is a believer, they’re the better one; a non-believer is not.

“Also, there are two kinds of believers: those who frequently visit the monks and those who don’t frequently visit the monks.

If someone frequently visits the monks, they’re the better one; someone who doesn’t frequently visit the monks is not.

“Also, there are two kinds of people who frequently visit the monks: those who revere the monks and those who don’t revere the monks.

If someone reveres the monks, they’re the better one; someone who doesn’t revere the monks is not.

“Also, there are two kinds of people who revere the monks: those who have questions about the sūtras and those who don’t have questions about the sūtras.

If someone asks about the sūtras, they’re the better one; someone who doesn’t ask about the sūtras is not.

“Also, there are two kinds of people who ask about the sūtras: those who whole-heartedly listen to the sūtras and those who don’t whole-heartedly listen to the sūtras.

If someone whole-heartedly listens to the sūtras, they’re the better one; someone who doesn’t whole-heartedly listen to the sūtras is not.

“Also, there are two kinds of people who whole-heartedly listen to the sūtras: those who hear and retain the teaching and those who hear but don’t retain the teaching.

If someone hears and retains the teaching, they’re the better one; someone who hears but doesn’t retain the teaching is not.

“Also, there are two kinds of people who hear and retain the teaching: those who hear the teaching and contemplate its meaning and those who hear the teaching but don’t contemplate its meaning.

If someone hears the teaching and contemplates its meaning, they’re the better one; someone who hears the teaching but doesn’t contemplate its meaning is not.

“Also, there are two kinds of people who hear the teaching and contemplate its meaning: There are those who know the teaching, know its meaning, go from one principle to the next, conform to the teaching, and conduct themselves according to the teaching. Then, there are those who don’t know the teaching, don’t know its meaning, don’t go from one principle to the next, don’t conform to the teaching, and don’t conduct themselves according to the teaching.

If someone knows the teaching, knows its meaning, goes from one principle to the next, conforms to the teaching, and conducts themselves according to the teaching, they’re the better one.

Someone who doesn’t know the teaching, doesn’t know its meaning, doesn’t go from one principle to the next, doesn’t conform to the teaching, and doesn’t conduct themselves according to the teaching is not.

“It also means that there are two kinds of people who know the teaching, know its meaning, go from one principle to the next, conform to the teaching, and conduct themselves according to the teaching: There are those who benefit themselves, benefit others, benefit many people, pity the world, seek both meaning and benefit for gods and humans, and seek their peace and happiness. Then, there are those who don’t benefit themselves, don’t benefit others, don’t benefit many people, don’t pity the world, don’t seek both meaning and benefit for gods and humans, and don’t seek their peace and happiness.

If someone benefits themselves, benefits others, benefits many people, pities the world, seeks both meaning and benefit for gods and humans, and seeks their peace and happiness, this person is the very best of people.

They’re great, better, exceptional, excellent, honored, and marvelous.

“Just as there’s milk because of a cow, there’s cream because of milk, butter because of cream, refined butter because of butter, and ghee because of refined butter.

Ghee is the very best of those things.

It’s great, better, exceptional, excellent, honored, and marvelous.

Such is the person who benefits himself, benefits others, benefits many people, pities the world, seeks both meaning and benefit for gods and humans, and seeks their peace and happiness.

Of these pairs of people as they’ve been described, as they’ve been discerned, and as they’ve been defined, they’re the best, great, better, exceptional, excellent, honored, and marvelous.

This is called a monk who knows what the better person is like.”

This is what the Buddha said.

Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.