Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại Úc-già-chi-la, ở bên bờ hồ Hằng thủy. Bấy giờ, một Tỳ-kheo vào lúc xế, từ chỗ tĩnh tọa đứng dậy, đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, rồi ngồi qua một bên, bạch rằng:
“Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn khéo léo thuyết pháp ngắn gọn cho con. Được nghe pháp Đức Thế Tôn dạy, con sẽ sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần. Nhân sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần để đạt đến cứu cánh mà một thiện nam tử đã cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học đạo là để đạt được vô thượng phạm hạnh, ngay trong đời này tự tri tự giác, tự thân tác chứng, thành tựu an trú, biết một cách như thật rằng ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa”.
Đức Thế Tôn bảo:
“Tỳ-kheo hãy tu học như vậy, để khiến được an trú bên trong, bất động, vô lượng, khéo tu tập. Lại quán thân nơi nội thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thân nơi ngoại thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thân nơi nội ngoại thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến cho xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như vậy, khi tới, khi lui, hãy khéo tu tập; lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, tu tập định không tầm không tứ; cũng nên tu tập về định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả.
“Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu một cách khéo léo, này Tỳ-kheo, phải tu thêm quán thọ nơi nội thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thọ nơi ngoại thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thọ nơi nội ngoại thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi, lúc đến, hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như thế.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả. Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu tập một cách khéo léo thì nên tu thêm quán tân nơi nội tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại nên quán tam nơi ngoại tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại nên quán tâm nơi nội ngoại tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi, lúc đến hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, định không tầm không tứ. Cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với xả.
“Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu một cách khéo léo thì nên tu thêm quán pháp nơi nội pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán pháp nơi ngoại pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán pháp nơi nội ngoại pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi lúc đến, hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, định không tầm không tứ, cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả. Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu tập một cách khéo léo, này Tỳ-kheo, tâm hãy cùng với từ tương ưng, biến mãn một phương, thành tựu và an trú. Cũng như vậy, hai, ba bốn phương, phương trên, phương dưới, châu biến cùng khắp, tâm cùng với từ tương ưng, không kết, không oán, không nhuế, không tranh, rộng rãi bao la, vô lượng, khéo tu tập, biến mãn cùng khắp thế gian, thành tựu và an trú. Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này, tu một cách khéo léo, khi sống phương Đông, chắc chắn ở đó được an lạc, không có các tai hoạn đau khổ. Khi sống phương Nam, phương Tây và phương Bắc, chắc chắn ở đó an lạc, không có các tai hoạn đau khổ.
“Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này một cách khéo léo, đối với các pháp thiện mà ngươi đã an trú, Ta không còn nói đến, huống là sự suy thoái. Các pháp thiện cứ ngày đêm tăng trưởng, chứ bất thối.
“Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này, tu một cách khéo léo thì trong hai quả, chắc chắn sẽ đắc một, hoặc ngay trong đời này đắc cứu cánh trí. Hoặc nếu còn hữu dư thì chứng đắc A-na-hàm”.
Bấy giờ vị Tỳ-kheo ấy nghe những lời Đức Phật dạy, khéo léo thọ trì, liền từ chỗ ngồi đứng dậy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi quanh ba vòng rồi lui ra. Vị ấy thọ trì pháp của Phật, sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần. Nhân sống tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần, đạt đến cứu cánh mà một thiện nam tử đã cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học đạo là duy chỉ cầu đắc vô thượng phạm hạnh, ngay trong đời hiện tại tự tri, tự giác, tự thân chứng đắc, thành tựu an trú, biết một cách như thật rằng ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’. Tôn giả đã biết pháp, đắc A-la-hán.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0543c03我聞如是：
一時，佛遊郁伽支羅，在恒水池T 0543c04岸。
爾時，一比丘則於晡時從燕坐起，往詣T 0543c05佛所，稽首佛足，却坐一面，白曰：「世尊！唯願T 0543c06為我善略說法。從法世尊聞已，在遠離獨T 0543c07住，心無放逸，修行精勤。因在遠離獨住，心T 0543c08無放逸，修行精勤故，族姓子所為，剃除鬚T 0543c09髮，著袈裟衣，至信、捨家、無家、學道者，唯無上T 0543c10梵行訖，於現法中自知自覺，自作證成就遊，T 0543c11生已盡，梵行已立，所作已辦，不更受有，知如T 0543c12真。」
世尊告曰：「比丘！當如是學，令心得住，在T 0543c13內不動無量善修，復觀內身如身，行極精T 0543c14勤，立正念、正智，善自御心，令離慳貪，意無T 0543c15憂慼。復觀外身如身，行極精勤，立正念、正T 0543c16智，善自御心，令離慳貪，意無憂慼。復觀內T 0543c17外身如身，行極精勤，立正念、正智，善自御T 0543c18心，令離慳貪，意無憂慼。比丘！如此之定，T 0543c19去時、來時當善修習，住時、坐時、臥時、眠時、寤T 0543c20時、眠寤時亦當修習。復次，亦當修習有覺T 0543c21有觀定、無覺少觀定，修習無覺無觀定，亦當T 0543c22修習喜共俱定、樂共俱定、定共俱定，修習T 0543c23捨共俱定。
「比丘！若修此定極善修者，比丘！T 0543c24當復更修觀內覺如覺，行極精勤，立正念、正T 0543c25智，善自御心，令離慳貪，意無憂慼。復觀外T 0543c26覺如覺，行極精勤，立正念、正智，善自御心，T 0543c27令離慳貪，意無憂慼。復觀內外覺如覺，行T 0543c28極精勤，立正念、正智，善自御心，令離慳貪，T 0543c29意無憂慼。比丘！如此之定，去時、來時當善T 0544a01修習，住時、坐時、臥時、眠時、寤時、眠寤時亦T 0544a02當修習。復次，亦當修習有覺有觀定、無覺少T 0544a03觀定，修習無覺無觀定，亦當修習喜共俱T 0544a04定、樂共俱定、定共俱定，修習捨共俱定。
「比丘！T 0544a05若修此定極善修者，比丘！當復更修觀內T 0544a06心如心，行極精勤，立正念、正智，善自御心，T 0544a07令離慳貪，意無憂慼。復觀外心如心，行T 0544a08極精勤，立正念、正智，善自御心，令離慳貪，T 0544a09意無憂慼。復觀內外心如心，行極精勤，立T 0544a10正念、正智，善自御心，令離慳貪，意無憂慼。T 0544a11比丘！如此之定，去時、來時當善修習，住時、坐T 0544a12時、臥時、眠時、寤時、眠寤時亦當修習。復次，T 0544a13亦當修習有覺有觀定、無覺少觀定，修習無T 0544a14覺無觀定，亦當修習喜共俱定、樂共T 0544a15俱定、定共俱定，修習捨共俱定。
「比丘！若T 0544a16修此定極善修者，比丘！當復更修觀T 0544a17內法如法，行極精勤，立正念、正智，善自御心，T 0544a18令離慳貪，意無憂慼。復觀外法如法，行T 0544a19極精勤，立正念、正智，善自御心，令離慳貪，T 0544a20意無憂慼。復觀內外法如法，行極精勤，立T 0544a21正念、正智，善自御心，令離慳貪，意無憂慼。T 0544a22比丘！如此之定，去時、來時當善修習，住時、T 0544a23坐時、臥時、眠時、寤時、眠寤時亦當修習。復T 0544a24次，亦當修習有覺有觀定、無覺少觀定，修習T 0544a25無覺無觀定，亦當修習喜共俱定、樂共俱T 0544a26定、定共俱定，修習捨共俱定。
「比丘！若修此T 0544a27定極善修者，比丘！心當與慈俱，遍滿一方T 0544a28成就遊，如是二三四方、四維上下，普周一切，T 0544a29心與慈俱，無結無怨，無恚無諍，極廣甚大，無T 0544b01量善修，遍滿一切世間成就遊；如是悲、喜T 0544b02心與捨俱，無結無怨，無恚無諍，極廣甚大，無T 0544b03量善修，遍滿一切世間成就遊。
「比丘！若汝T 0544b04修習此定極善修者，若遊東方，必得安樂，T 0544b05無眾苦患；若遊南方、西方、北方者，必得安T 0544b06樂，無眾苦患。比丘！若汝修習此定極善修T 0544b07者，我尚不說汝諸善法住，況說衰退？但當T 0544b08晝夜增長善法而不衰退。比丘！若汝修習T 0544b09此定極善修者，汝於二果必得其一，或於T 0544b10現世得究竟智，或復有餘得阿那含。」
於是，T 0544b11彼比丘聞佛所說，善受善持，即從坐起，稽T 0544b12首佛足，繞三匝而去，受持佛教，在遠離獨T 0544b13住，心無放逸，修行精勤。因在遠離獨住，心T 0544b14無放逸，修行精勤故，族姓子所為，剃除鬚T 0544b15髮，著袈裟衣，至信、捨家、無家、學道者，唯無上T 0544b16梵行訖，於現法中自知自覺，自作證成就遊，T 0544b17生已盡，梵行已立，所作已辦，不更受有，知如T 0544b18真。彼尊者知法已至，得阿羅訶。
佛說如是。T 0544b19彼諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0544b20
郁伽支羅經第五竟（千二百六字）
T 0544b21 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to [Ugracelā] and stayed on the shore of Gaṅgā Lake.
SC 2It was then that a monk rose from sitting in reflection in the afternoon and went to the Buddha. He bowed his head at the Buddha’s feet, withdrew to sit to one side. He said, “Bhagavān, please teach me the essentials of the Dharma. After hearing the teaching from the Bhagavān, I’ll live alone in seclusion, my mind won’t be careless, and I’ll cultivate diligence. As a result of living alone in seclusion, not being careless, and cultivating diligence, I’ll become a clansman who shaves off his beard and hair, puts on the reddish-brown robes, becomes faithful, leaves home, goes homeless, and trains on the path. When the unsurpassed religious practice is finished, then I’ll accomplish and dwell in my own knowledge, perception, and realization: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’”
SC 3The Bhagavān told him, “Monk, you should thus train: ‘Let my mind abide in an inner and unperturbed cultivation of measureless goodness.’ Again, contemplate the inner body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 4“Again, contemplate the outer body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 5“Again, contemplate the inner and outer body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 6“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 7“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 8“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate inner feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 9“Again, contemplate outer feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 10“Again, contemplate inner and outer feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 11“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 12“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 13“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate the inner mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 14“Again, contemplate the outer mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 15“Again, contemplate the inner and outer mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 16“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 17“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 18“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate inner principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 19“Again, contemplate outer principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 20“Again, contemplate inner and outer principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 21“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 22“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 23“Monk, suppose someone cultivates these samādhis of utmost goodness. Monk, they accomplish and dwell in one direction pervaded with mind and kindness. They do this in two, three, and four directions, the four counterpoints, up, and down, pervading everywhere with their mind and kindness. Having no bonds, enmity, anger, or quarrel, they accomplish and dwell in pervading the whole world, [their mind being] broad and vast, measureless, and well cultivated.
SC 24“So it is with compassion, joy, and equanimity. Having no bonds, enmity, anger, or quarrel, they accomplish and dwell in pervading the whole world, [their mind being] broad and vast, measureless, and well cultivated.
SC 25“Monk, suppose you cultivate these samādhis of utmost goodness. If you travel east, you’ll surely attain well-being and not have any distress. If you travel south, west, or north, you’ll surely attain well-being and not have any distress. Monk, if you cultivate these samādhis and the utmost goodness, then even if I did not say you abide in good qualities, how could I say they would decline? Day and night, those good qualities will only grow and not decline.
SC 26“Monk, if you cultivate these samādhis of utmost goodness, you’ll surely attain one of two fruits. You might attain ultimate knowledge in the present life, or you might instead become a non-returner with some remainder.”
SC 27Hearing what the Buddha taught, that monk well accepted and well retained it. He then rose from his seat, bowed his head at the Buddha’s feet, circled him three times, and left. Having accepted and retained the Buddha’s instructions, he went to live alone in seclusion, his mind wasn’t careless, and he cultivated diligence. As a result of living alone in seclusion, not being careless, and cultivating diligence, he became a clansman. He shaved off his beard and hair, put on the reddish-brown robes, became faithful, left home, went homeless, and trained on the path.
SC 28It was only when the unsurpassed religious practice was finished that he accomplished and dwelt in his own knowledge, perception, and realization: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’ After knowing the Dharma, that venerable became an arhat.
SC 29The Buddha spoke thus. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại Úc-già-chi-la, ở bên bờ hồ Hằng thủy. Bấy giờ, một Tỳ-kheo vào lúc xế, từ chỗ tĩnh tọa đứng dậy, đi đến chỗ Phật, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Phật, rồi ngồi qua một bên, bạch rằng:
“Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn khéo léo thuyết pháp ngắn gọn cho con. Được nghe pháp Đức Thế Tôn dạy, con sẽ sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần. Nhân sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần để đạt đến cứu cánh mà một thiện nam tử đã cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học đạo là để đạt được vô thượng phạm hạnh, ngay trong đời này tự tri tự giác, tự thân tác chứng, thành tựu an trú, biết một cách như thật rằng ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã vững, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa”.
Đức Thế Tôn bảo:
“Tỳ-kheo hãy tu học như vậy, để khiến được an trú bên trong, bất động, vô lượng, khéo tu tập. Lại quán thân nơi nội thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thân nơi ngoại thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thân nơi nội ngoại thân, thực hành hết sức tinh cần, vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến cho xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như vậy, khi tới, khi lui, hãy khéo tu tập; lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, tu tập định không tầm không tứ; cũng nên tu tập về định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả.
“Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu một cách khéo léo, này Tỳ-kheo, phải tu thêm quán thọ nơi nội thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thọ nơi ngoại thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán thọ nơi nội ngoại thọ, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo tự chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi, lúc đến, hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như thế.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả. Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu tập một cách khéo léo thì nên tu thêm quán tân nơi nội tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại nên quán tam nơi ngoại tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại nên quán tâm nơi nội ngoại tâm, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi, lúc đến hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, cũng nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, định không tầm không tứ. Cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với xả.
“Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu một cách khéo léo thì nên tu thêm quán pháp nơi nội pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán pháp nơi ngoại pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Lại quán pháp nơi nội ngoại pháp, thực hành hết sức tinh cần, giữ vững chánh niệm chánh trí, khéo chế ngự tâm, khiến xa lìa bỏn sẻn tham lam, ý không sầu não. Này Tỳ-kheo, với định như thế, lúc đi lúc đến, hãy khéo tu tập. Lúc đứng, lúc ngồi, lúc nằm, lúc ngủ, lúc thức, lúc tỉnh dậy, cũng đều tu tập như vậy.
“Lại nữa, nên tu tập định có tầm có tứ, định không tầm chỉ tứ, định không tầm không tứ, cũng nên tu tập định câu hữu với hỷ, định câu hữu với lạc, định câu hữu với định, định câu hữu với xả. Này Tỳ-kheo, nếu tu tập các định này, tu tập một cách khéo léo, này Tỳ-kheo, tâm hãy cùng với từ tương ưng, biến mãn một phương, thành tựu và an trú. Cũng như vậy, hai, ba bốn phương, phương trên, phương dưới, châu biến cùng khắp, tâm cùng với từ tương ưng, không kết, không oán, không nhuế, không tranh, rộng rãi bao la, vô lượng, khéo tu tập, biến mãn cùng khắp thế gian, thành tựu và an trú. Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này, tu một cách khéo léo, khi sống phương Đông, chắc chắn ở đó được an lạc, không có các tai hoạn đau khổ. Khi sống phương Nam, phương Tây và phương Bắc, chắc chắn ở đó an lạc, không có các tai hoạn đau khổ.
“Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này một cách khéo léo, đối với các pháp thiện mà ngươi đã an trú, Ta không còn nói đến, huống là sự suy thoái. Các pháp thiện cứ ngày đêm tăng trưởng, chứ bất thối.
“Này Tỳ-kheo, nếu ngươi tu tập các định này, tu một cách khéo léo thì trong hai quả, chắc chắn sẽ đắc một, hoặc ngay trong đời này đắc cứu cánh trí. Hoặc nếu còn hữu dư thì chứng đắc A-na-hàm”.
Bấy giờ vị Tỳ-kheo ấy nghe những lời Đức Phật dạy, khéo léo thọ trì, liền từ chỗ ngồi đứng dậy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Phật, đi quanh ba vòng rồi lui ra. Vị ấy thọ trì pháp của Phật, sống cô độc tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần. Nhân sống tại nơi xa vắng, tâm không phóng dật, tu hành tinh cần, đạt đến cứu cánh mà một thiện nam tử đã cạo bỏ râu tóc, mặc áo ca-sa, chí tín, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học đạo là duy chỉ cầu đắc vô thượng phạm hạnh, ngay trong đời hiện tại tự tri, tự giác, tự thân chứng đắc, thành tựu an trú, biết một cách như thật rằng ‘Sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa’. Tôn giả đã biết pháp, đắc A-la-hán.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to [Ugracelā] and stayed on the shore of Gaṅgā Lake.
SC 2It was then that a monk rose from sitting in reflection in the afternoon and went to the Buddha. He bowed his head at the Buddha’s feet, withdrew to sit to one side. He said, “Bhagavān, please teach me the essentials of the Dharma. After hearing the teaching from the Bhagavān, I’ll live alone in seclusion, my mind won’t be careless, and I’ll cultivate diligence. As a result of living alone in seclusion, not being careless, and cultivating diligence, I’ll become a clansman who shaves off his beard and hair, puts on the reddish-brown robes, becomes faithful, leaves home, goes homeless, and trains on the path. When the unsurpassed religious practice is finished, then I’ll accomplish and dwell in my own knowledge, perception, and realization: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’”
SC 3The Bhagavān told him, “Monk, you should thus train: ‘Let my mind abide in an inner and unperturbed cultivation of measureless goodness.’ Again, contemplate the inner body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 4“Again, contemplate the outer body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 5“Again, contemplate the inner and outer body as body, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 6“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 7“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 8“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate inner feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 9“Again, contemplate outer feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 10“Again, contemplate inner and outer feelings as feelings, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 11“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 12“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 13“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate the inner mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 14“Again, contemplate the outer mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 15“Again, contemplate the inner and outer mind as mind, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 16“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 17“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 18“Monk, suppose you cultivate these samādhis and the utmost goodness. Monk, you should again contemplate inner principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 19“Again, contemplate outer principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 20“Again, contemplate inner and outer principles as principles, applying the utmost diligence. Establishing right mindfulness and right knowledge, well steer your own mind; make it free of greed and without grief.
SC 21“Monk, as you come and go according to these samādhis, cultivate goodness. While you’re standing, sitting, lying down, asleep, awake, and waking up, you should also cultivate it.
SC 22“Furthermore, you should cultivate samādhi with perception and examination, samādhi with no perception and some examination, and samādhi without perception or examination. You should also cultivate samādhi together with joy, samādhi together with happiness, samādhi together with samādhi, and samādhi together with equanimity.
SC 23“Monk, suppose someone cultivates these samādhis of utmost goodness. Monk, they accomplish and dwell in one direction pervaded with mind and kindness. They do this in two, three, and four directions, the four counterpoints, up, and down, pervading everywhere with their mind and kindness. Having no bonds, enmity, anger, or quarrel, they accomplish and dwell in pervading the whole world, [their mind being] broad and vast, measureless, and well cultivated.
SC 24“So it is with compassion, joy, and equanimity. Having no bonds, enmity, anger, or quarrel, they accomplish and dwell in pervading the whole world, [their mind being] broad and vast, measureless, and well cultivated.
SC 25“Monk, suppose you cultivate these samādhis of utmost goodness. If you travel east, you’ll surely attain well-being and not have any distress. If you travel south, west, or north, you’ll surely attain well-being and not have any distress. Monk, if you cultivate these samādhis and the utmost goodness, then even if I did not say you abide in good qualities, how could I say they would decline? Day and night, those good qualities will only grow and not decline.
SC 26“Monk, if you cultivate these samādhis of utmost goodness, you’ll surely attain one of two fruits. You might attain ultimate knowledge in the present life, or you might instead become a non-returner with some remainder.”
SC 27Hearing what the Buddha taught, that monk well accepted and well retained it. He then rose from his seat, bowed his head at the Buddha’s feet, circled him three times, and left. Having accepted and retained the Buddha’s instructions, he went to live alone in seclusion, his mind wasn’t careless, and he cultivated diligence. As a result of living alone in seclusion, not being careless, and cultivating diligence, he became a clansman. He shaved off his beard and hair, put on the reddish-brown robes, became faithful, left home, went homeless, and trained on the path.
SC 28It was only when the unsurpassed religious practice was finished that he accomplished and dwelt in his own knowledge, perception, and realization: ‘Birth has been ended, the religious practice has been established, the task has been accomplished. I truly know that I’m no longer subject to existence.’ After knowing the Dharma, that venerable became an arhat.
SC 29The Buddha spoke thus. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.