Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Đức Thế Tôn nói với các thầy Tỳ-kheo:
“Ta nói về sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến. Ta nói về sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến. Ta nói về sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ.
“Thế nào là sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến? Tỳ-kheo nếu có đốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc, đối với các pháp này, vị ấy thối thất, chứ không trụ, cũng không tăng. Đó là sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến.
“Thế nào là sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến? Tỳ-kheo nếu có đốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc; đối với các pháp này, vị ấy trụ, chứ không thối, không tăng. Đó gọi là sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến.
“Thế nào là sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ? Tỳ-kheo có dốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc; đối với các pháp này vị ấy tăng, không thối, không trụ. Đó gọi là sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ.
“Tỳ-kheo chắc chắn được nhiều lợi ích nếu quán như vầy: ‘Ta sống nhiều với tham lam hay sống không nhiều tham lam? Ta sống nhiều với tâm sân nhuế hay không nhiều tâm sân nhuế? Ta sống với thùy miên hay sống không thùy miên? Ta sống với nhiều trạo cử, cống cao hay là sống không nhiều trạo cử, cống cao? Ta sống với nhiều nghi hoặc hay sống không nhiều nghi hoặc. Ta sống với nhiều thân tránh hay sống không nhiều thân tránh? Ta sống với nhiều cấu uế hay sống không nhiều cấu uế tâm? Ta sống với nhiều tín hay sống với nhiều bất tín? Ta sống với nhiều tinh tấn hay sống với nhiều giải đãi? Ta sống với nhiều chánh niệm hay sống với nhiều vô niệm? Ta sống với nhiều chánh định hay sống với nhiều vô định? Ta sống với nhiều ác tuệ hay sống với nhiều không ác tuệ?’
“Nếu khi Tỳ-kheo quán mà biết mình sống nhiều với tham lam, sân nhuế tâm, thùy miên triền, trạo cử và cống cao, nghi hoặc, thân tránh, cấu uế tâm, bất tín, giải đãi, vô niệm, vô định và sống với nhiều ác tuệ, thì Tỳ-kheo ấy vì muốn diệt trừ các pháp ác bất thiện này nên gấp rút tìm phương tiện học hỏi, hết sức tinh cần chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Như người bị lửa cháy đầu, cháy áo, gấp rút cầu phương tiện cứu đầu cứu áo. Cũng như thế, vì muốn diệt trừ các pháp ác bất thiện này nên vị Tỳ-kheo ấy gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Nếu khi Tỳ-kheo quán mà biết mình sống không nhiều tham lam, không nhiều sân nhuế tâm, không nhiều thùy miên triền, không nhiều trạo cử cống cao, không nghi hoặc, không thân tránh, không cấu uế tâm, có tín, có tấn, có niệm, có định và sống với nhiều không ác tuệ, thì vị Tỳ-kheo ấy vì muốn trụ nơi thiện pháp này, không quên mất, không thoái lui, tu hành phát triển, nên gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Như người bị lửa cháy đầu, cháy áo, gấp rút cầu phương tiện cứu đầu cứu áo. Cũng như thế, vị Tỳ-kheo vì muốn an trụ nơi thiện pháp này, không quên mất, không thoái lui, tu hành phát triển, nên vị Tỳ-kheo ấy gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui”.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
T 0577b04我聞如是：
一時，佛遊舍衛國，在勝林給孤T 0577b05獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「我說退善法不住、T 0577b06不增，我說住善法不退、不增，我說增善法不T 0577b07退、不住。云何退善法不住、不增？比丘者，若有T 0577b08篤信、禁戒、博聞、布施、智慧、辯才，阿含及其所T 0577b09得，彼人於此法退、不住、不增，是謂退善法T 0577b10不住、不增。云何住善法不退、不增？比丘者，若T 0577b11有篤信、禁戒、博聞、布施、智慧、辯才、阿含及其T 0577b12所得，彼人於此法住不退、不增，是謂住善T 0577b13法不退、不增。云何增善法不退、不住？比丘者，T 0577b14若有篤信、禁戒、博聞、布施、智慧、辯才、阿含及T 0577b15其所得，彼人於此法增不退、不住，是謂增T 0577b16善法不退、不住。
「比丘者作如是觀，必多所T 0577b17饒益：『我為多行增伺，為多行無增伺？我T 0577b18為多行瞋恚心，為多行無瞋恚心？我為多T 0577b19行睡眠纏，為多行無睡眠纏？我為多行調T 0577b20貢高，為多行無調貢高？我為多行疑惑，為T 0577b21多行無疑惑？我為多行身諍，為多行無身T 0577b22諍？我為多行穢污心，為多行無穢污心？我T 0577b23為多行信，為多行不信？我為多行精進，為T 0577b24多行懈怠？我為多行念，為多行無念？我為T 0577b25多行定，為多行無定？我為多行惡慧，為多T 0577b26行無惡慧？』
「若比丘觀時，則知我多行增伺、瞋T 0577b27恚心、睡眠纏、調貢高、疑惑、身諍、穢污心、不信、T 0577b28懈怠、無念、無定、多行惡慧者，彼比丘欲滅此T 0577b29惡不善法故，便以速求方便，學極精勤，正T 0577c01念正智，忍不令退。猶人為火燒頭、燒衣，急T 0577c02求方便救頭、救衣。如是比丘欲滅此惡不T 0577c03善法故，便以速求方便，學極精勤，正念正T 0577c04智，忍不令退。
「若比丘觀時，則知我多行無T 0577c05貪伺、無瞋恚心、無睡眠纏、無調貢高、無T 0577c06疑惑、無身諍、無穢污心、有信、有進、有念、T 0577c07有定、多行無惡慧者，彼比丘欲住此善法，T 0577c08不忘、不退修行廣布故，便以速求方便，學T 0577c09極精勤，正念正智，忍不令退。猶人為火燒T 0577c10頭、燒衣，急求方便救頭、救衣。如是比丘T 0577c11欲住此善法，不忘、不退修行廣布故，便以T 0577c12速求方便，學極精勤，正念正智，忍不令退。」
T 0577c13佛說如是。彼諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0577c14
住法經第九竟（六百三十一字）
T 0577c15 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I’ll discuss retreating from skillful qualities and not abiding in or increasing them. I’ll discuss abiding in skillful qualities and not retreating from or increasing them. I’ll also discuss increasing skillful qualities and not retreating from or abiding in them.
SC 3“How does one retreat from skillful qualities and not abide in or increase them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man retreats from these qualities and doesn’t abide in or increase them. This is called retreating from skillful qualities and not abiding in or increasing them.
SC 4“How does one abide in skillful qualities and not retreat from or increase them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man abides in these qualities and doesn’t retreat from or increase them. This is called abiding in skillful qualities and not retreating from or increasing them.
SC 5“How does one increase skillful qualities and not retreat from or abide in them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man increases these qualities and doesn’t retreat from or abide in them. This is called increasing skillful qualities and not retreating from or abiding in them.
SC 6“A monk who contemplates in this way will surely be greatly benefited by it: ‘Do I often practice with longing, or do I often practice without longing? Do I often practice with hateful thoughts, or do I often practice without hateful thoughts? Do I often practice wrapped in sleepiness, or do I often practice without being wrapped in sleepiness? Do I often practice with agitated arrogance, or do I often practice without agitated arrogance? Do I often practice with perplexity, or do I often practice without perplexity? Do I often practice with physical violence, or do I often practice without physical violence? Do I often practice with filthy thoughts, or do I often practice without filthy thoughts? Do I often practice with faith, or do I often practice unfaithfully? Do I often practice with diligence, or do I often practice with laziness? Do I often practice with mindfulness, or do I often practice without mindfulness? Do I often practice while settled, or do I often practice while unsettled? Do I often practice with poor wisdom, or do I often practice without poor wisdom?’
SC 7“Suppose that when he contemplates this, a monk knows, ‘I often practice with longing … hateful thoughts … wrapped in sleepiness … agitated arrogance … perplexity … physical violence … filthy thoughts … unfaithfully … laziness … without mindfulness … while unsettled … often practice with poor wisdom.’ Because he wants to cease these bad and unskillful things, that monk then quickly pursues the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge. He’s like a man with his hair or clothes on fire who instantly seeks to put them out. Thus, because he wants to cease these bad and unskillful things, this monk quickly pursues the method to do that and trains with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge.
SC 8“Suppose that when he contemplates this, a monk knows, ‘I often practice without longing … without hateful thoughts … without being wrapped in sleepiness … without agitated arrogance … without perplexity … without physical violence … without filthy thoughts … with faith … with diligence … with mindfulness … while settled … often practice without poor wisdom.’ Because he wants to abide in these skillful things and not forget or retreat from cultivating and disseminating them, that monk quickly seeks the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge. He’s like a man with his hair or clothes on fire who instantly seeks to put them out. Thus, because he wants to abide in these skillful things and not forget or retreat from cultivating and disseminating them, this monk quickly seeks the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge.”
SC 9This is what the Buddha said. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật trú tại tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng Lâm, vườn Cấp Cô Độc.
Bấy giờ Đức Thế Tôn nói với các thầy Tỳ-kheo:
“Ta nói về sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến. Ta nói về sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến. Ta nói về sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ.
“Thế nào là sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến? Tỳ-kheo nếu có đốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc, đối với các pháp này, vị ấy thối thất, chứ không trụ, cũng không tăng. Đó là sự thối thất của thiện pháp, không đình trụ cũng không tăng tiến.
“Thế nào là sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến? Tỳ-kheo nếu có đốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc; đối với các pháp này, vị ấy trụ, chứ không thối, không tăng. Đó gọi là sự đình trụ của thiện pháp, không thối thất không tăng tiến.
“Thế nào là sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ? Tỳ-kheo có dốc tín, cấm giới, bác văn, bố thí, trí tuệ, biện tài, Thánh giáo và sở đắc; đối với các pháp này vị ấy tăng, không thối, không trụ. Đó gọi là sự tăng tiến của thiện pháp, không thối thất cũng không đình trụ.
“Tỳ-kheo chắc chắn được nhiều lợi ích nếu quán như vầy: ‘Ta sống nhiều với tham lam hay sống không nhiều tham lam? Ta sống nhiều với tâm sân nhuế hay không nhiều tâm sân nhuế? Ta sống với thùy miên hay sống không thùy miên? Ta sống với nhiều trạo cử, cống cao hay là sống không nhiều trạo cử, cống cao? Ta sống với nhiều nghi hoặc hay sống không nhiều nghi hoặc. Ta sống với nhiều thân tránh hay sống không nhiều thân tránh? Ta sống với nhiều cấu uế hay sống không nhiều cấu uế tâm? Ta sống với nhiều tín hay sống với nhiều bất tín? Ta sống với nhiều tinh tấn hay sống với nhiều giải đãi? Ta sống với nhiều chánh niệm hay sống với nhiều vô niệm? Ta sống với nhiều chánh định hay sống với nhiều vô định? Ta sống với nhiều ác tuệ hay sống với nhiều không ác tuệ?’
“Nếu khi Tỳ-kheo quán mà biết mình sống nhiều với tham lam, sân nhuế tâm, thùy miên triền, trạo cử và cống cao, nghi hoặc, thân tránh, cấu uế tâm, bất tín, giải đãi, vô niệm, vô định và sống với nhiều ác tuệ, thì Tỳ-kheo ấy vì muốn diệt trừ các pháp ác bất thiện này nên gấp rút tìm phương tiện học hỏi, hết sức tinh cần chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Như người bị lửa cháy đầu, cháy áo, gấp rút cầu phương tiện cứu đầu cứu áo. Cũng như thế, vì muốn diệt trừ các pháp ác bất thiện này nên vị Tỳ-kheo ấy gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Nếu khi Tỳ-kheo quán mà biết mình sống không nhiều tham lam, không nhiều sân nhuế tâm, không nhiều thùy miên triền, không nhiều trạo cử cống cao, không nghi hoặc, không thân tránh, không cấu uế tâm, có tín, có tấn, có niệm, có định và sống với nhiều không ác tuệ, thì vị Tỳ-kheo ấy vì muốn trụ nơi thiện pháp này, không quên mất, không thoái lui, tu hành phát triển, nên gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui.
“Như người bị lửa cháy đầu, cháy áo, gấp rút cầu phương tiện cứu đầu cứu áo. Cũng như thế, vị Tỳ-kheo vì muốn an trụ nơi thiện pháp này, không quên mất, không thoái lui, tu hành phát triển, nên vị Tỳ-kheo ấy gấp rút cầu phương tiện học, hết sức tinh cần, chánh niệm, chánh trí, nhẫn, không để thoái lui”.
Phật thuyết như vậy. Các Tỳ-kheo sau khi nghe Phật thuyết, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha traveled to the country of Śrāvastī and stayed at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “I’ll discuss retreating from skillful qualities and not abiding in or increasing them. I’ll discuss abiding in skillful qualities and not retreating from or increasing them. I’ll also discuss increasing skillful qualities and not retreating from or abiding in them.
SC 3“How does one retreat from skillful qualities and not abide in or increase them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man retreats from these qualities and doesn’t abide in or increase them. This is called retreating from skillful qualities and not abiding in or increasing them.
SC 4“How does one abide in skillful qualities and not retreat from or increase them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man abides in these qualities and doesn’t retreat from or increase them. This is called abiding in skillful qualities and not retreating from or increasing them.
SC 5“How does one increase skillful qualities and not retreat from or abide in them? Suppose a monk has faith, precepts, learning, generosity, wisdom, eloquence, scriptures, and his attainments. That man increases these qualities and doesn’t retreat from or abide in them. This is called increasing skillful qualities and not retreating from or abiding in them.
SC 6“A monk who contemplates in this way will surely be greatly benefited by it: ‘Do I often practice with longing, or do I often practice without longing? Do I often practice with hateful thoughts, or do I often practice without hateful thoughts? Do I often practice wrapped in sleepiness, or do I often practice without being wrapped in sleepiness? Do I often practice with agitated arrogance, or do I often practice without agitated arrogance? Do I often practice with perplexity, or do I often practice without perplexity? Do I often practice with physical violence, or do I often practice without physical violence? Do I often practice with filthy thoughts, or do I often practice without filthy thoughts? Do I often practice with faith, or do I often practice unfaithfully? Do I often practice with diligence, or do I often practice with laziness? Do I often practice with mindfulness, or do I often practice without mindfulness? Do I often practice while settled, or do I often practice while unsettled? Do I often practice with poor wisdom, or do I often practice without poor wisdom?’
SC 7“Suppose that when he contemplates this, a monk knows, ‘I often practice with longing … hateful thoughts … wrapped in sleepiness … agitated arrogance … perplexity … physical violence … filthy thoughts … unfaithfully … laziness … without mindfulness … while unsettled … often practice with poor wisdom.’ Because he wants to cease these bad and unskillful things, that monk then quickly pursues the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge. He’s like a man with his hair or clothes on fire who instantly seeks to put them out. Thus, because he wants to cease these bad and unskillful things, this monk quickly pursues the method to do that and trains with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge.
SC 8“Suppose that when he contemplates this, a monk knows, ‘I often practice without longing … without hateful thoughts … without being wrapped in sleepiness … without agitated arrogance … without perplexity … without physical violence … without filthy thoughts … with faith … with diligence … with mindfulness … while settled … often practice without poor wisdom.’ Because he wants to abide in these skillful things and not forget or retreat from cultivating and disseminating them, that monk quickly seeks the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge. He’s like a man with his hair or clothes on fire who instantly seeks to put them out. Thus, because he wants to abide in these skillful things and not forget or retreat from cultivating and disseminating them, this monk quickly seeks the method to do that, training with the utmost effort. He endures and doesn’t let himself retreat using right mindfulness and knowledge.”
SC 9This is what the Buddha said. Those monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.