Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Như có người bị lửa đốt đầu và áo, phải làm sao để cứu?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
‘Bạch Thế Tôn, phải gấp rút, nhanh chóng, nỗ lực tìm cách để dập tắt nó.”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Đầu và áo bị đốt cháy còn có thể tạm quên đi được, còn lửa vô thường mà hừng hực thì cần phải đoạn trừ tận diệt. Vì để đoạn trừ lửa vô thường, nên tu chỉ. Vậy để đoạn trừ những pháp vô thường nào phải tu chỉ? Đoạn trừ sắc vô thường nên tu chỉ; đoạn trừ thọ, tưởng, hành, thức vô thường nên tu chỉ.”
Chi tiết như trên (kinh 175)… cho đến:
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Như kinh dạy về vô thường, quá khứ là vô thường, vị lai là vô thường, hiện tại là vô thường; quá khứ, vị lai là vô thường; quá khứ, hiện tại là vô thường; vị lai, hiện tại là vô thường; quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, tám kinh cũng dạy như trên vậy.
Như tám kinh dạy về tu chỉ, tám kinh dạy về tu quán cũng dạy như trên vậy.
Như mười sáu kinh dạy về nên đoạn trừ, trong mỗi một kinh của mười sáu kinh dạy về nên hiểu biết, nên nhàm chán, nên dứt trừ, nên dừng nghỉ, nên buông xả, nên diệt tận, nên dứt bặt cũng dạy như trên vậy.
“Những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau, phải biết như thật và đối với thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Đa văn Thánh đệ tử phải chánh quán như vậy, đối với sắc sẽ sanh ra nhàm chán, đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng sanh ra nhàm chán. Khi đã nhàm chán rồi thì sẽ không thích, vì đã không thích nên giải thoát, giải thoát tri kiến: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa’.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, vui mừng thực hành theo.
Như kinh dạy về vô thường, cũng vậy đối với dao động, chuyển xoay (toàn chuyển), lao hạch, phá hoại, bệnh dật dờ, hủ bại, nguy đốn, không thường, không an, biến đổi, khổ não, tai hoạn, ma tà, ma thế, ma khí, như bọt nước, như bong bóng, như cây chuối, như huyễn; yếu kém, tham đắm, đánh giết, đao kiếm, ganh ghét, tàn sát nhau, tổn giảm, hao suy, trói buộc, đánh đập, ghẻ chóc, ung nhọt, gai nhọn, phiền não, trách phạt, che giấu, chỗ tai hại, buồn rầu, ác tri thức; khổ, không, chẳng phải ngã, chẳng phải những gì thuộc về ngã, oan gia, xích trôi, chẳng phải nghĩa, chẳng phải an ủi, nhiệt não, không bóng mát, không hòn đảo, không che, không nương tựa, không bảo vệ; pháp sanh, pháp già, pháp bệnh, pháp chết, pháp ưu bi, pháp khổ não, pháp không sức, pháp yếu kém, pháp không thể muốn, pháp dụ dẫn, pháp nuôi dưỡng, có pháp khổ, pháp có giết, pháp có não, pháp có nhiệt, pháp có tướng, pháp có thổi, pháp có giữ, pháp thâm hiểm, pháp khó khăn, pháp bất chánh, pháp hung bạo, pháp có tham, pháp có nhuế (sân), pháp có si, pháp không trụ, pháp đốt cháy, pháp chướng ngại, pháp tai ương, pháp tập hợp, pháp tiêu diệt, pháp đống xương, pháp cục thịt, pháp cầm đuốc, pháp hầm lửa, như rắn độc, như mộng, như đồ vay mượn, như trái cây, như kẻ mổ trâu (đồ tể), như kẻ giết người, như sương dính, như nước sâu, như dòng chảy siết, như sợi dệt, như bánh xe đạp nước, như gậy sào, như bình độc, như thân độc, như hoa độc, như trái độc, phiền não xung động cũng như vậy.
Cho đến: đoạn trừ quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, phải tu chỉ quán. Vậy muốn đoạn trừ những pháp nào trong quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường cho đến dứt bặt, để phải tu chỉ quán? Vì muốn đoạn trừ sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, cho đến khi dứt bặt nên tu chỉ quán. Đối với thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Cho nên những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải là ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau phải biết như thật. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy.
“Đa văn Thánh đệ tử phải quán như vậy, đối với sắc sẽ sanh ra nhàm chán và đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng sanh ra nhàm chán. Vì đã nhàm chán nên sẽ không thích, vì đã không thích nên sẽ được giải thoát, giải thoát tri kiến: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, vui mừng thực hành theo.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0048b05獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「猶如有人火燒T 0048b06頭衣，當云何救？」
比丘白佛言：「世尊！當起增T 0048b07上欲，慇懃方便時救令滅。」
佛告比丘：「頭衣T 0048b08燒然尚可暫忘，無常盛火當盡斷。為斷無T 0048b09常火故，當修止。斷何等法無常故，當T 0048b10修止？謂斷色無常故，當修止；斷受、想、行、T 0048b11識無常故，當修止……」如是廣說，乃至……。
佛說T 0048b12此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0048b13如無常，如是過去無常、未來無常、現在無T 0048b14常、過去未來無常、過去現在無常、未來現T 0048b15在無常、過去未來現在無常，亦如上說。
T 0048b16如修止八經，如是修觀八經，亦如上說。
T 0048b17如當斷十六經，如是當知、當吐、當盡、當止、當T 0048b18捨、當滅、當沒一一十六經，亦如上說。
T 0048b19「諸所有色，若過去、若未來、若現在，若內、若外，T 0048b20若麤、若細，若好、若醜，若遠、若近，彼一切非T 0048b21我、非異我、不相在如實知；受、想、行、識亦如T 0048b22是。多聞聖弟子如是正觀者，於色生厭，受、T 0048b23想、行、識生厭；厭已不樂，不樂故解脫，解脫T 0048b24知見：『我生已盡，梵行已立，所作已作，自知不T 0048b25受後有。』」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，T 0048b26歡喜奉行。
T 0048b27「如無常，如是動搖、旋轉、尫瘵、破壞、飄疾、朽敗、T 0048b28危頓、不恒、不安、變易、惱苦、災患、魔邪、魔勢、魔T 0048b29器，如沫、如泡、如芭蕉、如幻，微劣、貪嗜、殺摽、T 0048c01刀劍、疾妬、相殘、損減、衰耗、繫縛、搥打、惡瘡、癰疽、T 0048c02利刺、煩惱、讁罰、陰蓋、過患、處愁、慼、惡知識，苦、T 0048c03空、非我、非我所，怨家連鏁，非義、非安慰，熱T 0048c04惱、無蔭、無洲、無覆、無依、無護，生法、老法、病法、T 0048c05死法、憂悲法、惱苦法、無力法、羸劣法、不可T 0048c06欲法、誘引法、將養法、有苦法、有殺法、有惱T 0048c07法、有熱法、有相法、有吹法、有取法、深嶮法、T 0048c08難澁法、不正法、兇暴法、有貪法、有恚法、有T 0048c09癡法、不住法、燒然法、罣閡法、災法、集法、T 0048c10滅法、骨聚法、肉段法、執炬法、火坑法，如毒T 0048c11蛇、如夢價借、如樹果、如屠牛者、如殺T 0048c12人者、如觸露、如淹水、如駛流、如織縷、如T 0048c13輪沙水、如跳杖、如毒瓶、如毒身、如毒T 0048c14華、如毒果、煩惱動。如是，比丘！乃至斷過T 0048c15去、未來、現在無常，乃至滅沒，當修止觀。
「斷T 0048c16何等法過去、未來、現在無常，乃至滅沒，修止T 0048c17觀？謂斷色過去、未來、現在無常，乃至滅沒，故T 0048c18修止觀。受、想、行、識亦復如是。
「是故諸所有T 0048c19色，若過去、若未來、若現在，若內、若外，若麁、若T 0048c20細，若好、若醜，若遠、若近，彼一切非我、非異我、T 0048c21不相在如實知。受、想、行、識亦復如是。
「多聞T 0048c22聖弟子如是觀者，於色生厭，於受、想、行、識T 0048c23生厭，厭故不樂，不樂故解脫，解脫知見：T 0048c24『我生已盡，梵行已立，所作已作，自知不受T 0048c25後有。』」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡T 0048c26喜奉行。
T 0048c27 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta's Grove, Anāthapiṇḍika's Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “It is just as if a person's turban is burning with fire, what could help him?”
The monks said to the Buddha: “Blessed One, he should arouse supreme desire, zeal, and energy at that time to help him to get it extinguished.”
The Buddha said to the monks: “Although one might still forget about one's turban burning, one should extinguish and eradicate the thriving fire of impermanence. For the sake of eradicating the fire of impermanence, one should cultivate tranquillity (samatha ). For the sake of eradicating what impermanent states should one cultivate tranquillity?
That is, for the sake of eradicating impermanent bodily form one should cultivate tranquillity. For the sake of eradicating impermanent feeling … perception … formations … consciousness one should cultivate tranquillity.”
In this way to be recited in full up to: When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Just as “what is impermanent”, in the same way “what is impermanent and of the past”, “what is impermanent and of the future”, “what is impermanent and of the present”, “what is impermanent and of the past and the future”, “what is impermanent and of the past and the present”, “what is impermanent and of the future and the present”, “what is impermanent and of the past, the future, and the present”, [discourse] are also to be recited as above.
Just as the eight discourses on “cultivating tranquillity”, in the same way for “cultivating insight”, eight discourses are also to be recited as above.
Just as the sixteen discourses on “one should eradicate”, in the same way for “one should understand”, “one should vomit out”, “one should extinguish”, “one should end”, “one should relinquish”, “one should make cease”, “one should make disappear”, sixteen discourses are also to be recited for each of these as above.
[The Blessed One said to the monks:]
“It should be understood as it really is that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, it all is not self, is not distinct from the self [in the sense of being owned by it], does not exist [within the self, nor does a self] exist [within it].
Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
A learned noble disciple who rightly contemplates in this way gives rise to disenchantment in relation to bodily form, gives rise to disenchantment in relation to feeling … perception … formations … consciousness. Being disenchanted, he does not delight in it. Because of not delighting in it, he is liberated. Being liberated he knows and sees: 'Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.'”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Just as “what is impermanent”, in the same way for “what is shaking”, “what is revolving”, “what is diseased”, “what is breaking down”, “what is rapidly tossed about”, “what is rotten”, “what is of immediate danger”, “what does not last”, “what is not peaceful”, “what is changing”, “what is afflictive”, “what is a calamity”, “what is Māra's evil”, “what is within Māra's power”, “what is Māra's tool”, “what is like foam”, “what is like a bubble”, “what is like a plantain tree”, “what is like a magical illusion”, “what is feeble”, “what is corrupted”, “what is a killer's striking”, “what is [like] a sword”, “what is afflicted by envy”, “what has the mark of being spoiled”, “what is diminution”, “what is decrepit”, “what is a bondage”, “what is beaten”, “what is a malignant sore”, “what is a carbuncle”, “what is a sharp thorn”, “what is an affliction”, “what is a punishment”, “what is a hindrance”, “what is an occasion for distress”, “what is grievous”, “what is a bad friend”, “what is dukkha“, “what is empty”, “what is not self”, “what does not belong to a self”, “what is an enemy”, “what is a chain”, “what is not beneficial”, “what is not comfortable”, “what is a torment”, “what provides no assistance”, “what is not an island [of refuge]”, “what does not [provide] a cover”, “what is not reliable”, “what is not a protection”, “what is of the nature of birth”, “what is of the nature of old age”, “what is of the nature of disease”, “what is of the nature of death”, “what is of the nature of sorrow”, “what is of the nature of being afflicted by dukkha“, “what is of the nature of being powerless”, “what is of the nature of being weak”, “what is of the nature of being undesirable”, “what is of the nature of being seductive”, “what is of the nature of [needing to be] recuperated”, “what is of the nature of being dukkha“, “what is of the nature of being murderous”, “what is of the nature of being vexing”, “what is of the nature of being feverish”, “what is of the nature of having characteristics”, “what is of the nature of being blown away”, “what is of the nature of being grasped”, “what is of the nature of a deep chasm”, “what is of the nature of being a harsh difficulty”, “what is of the nature of being wrong”, “what is of the nature of being violent”, “what is of the nature of being with lust”, “what is of the nature of being with hatred”, “what is of the nature of being with delusion”, “what is of the nature of being unstable”, “what is of the nature of being burning”, “what is of the nature of being an obstruction”, “what is of the nature of being a disaster”, “what is of the nature to rise”, “what is of the nature to cease”, “what is of the nature of being [like] a heap of bones”, “what is of the nature of being [like] a piece of meat”, “what is of the nature of holding a [burning] torch [against the wind]”, “what is of the nature of a fiery pit”, “what is like a poisonous snake”, “what is like a dream”, “what is like a loan”, “what is like fruits on a tree”, “what is like a cow butcher”, “what is like a killer”, “what is like being touched by dew”, “what is like stagnant water”, “what is like a torrent”, “what is like spinning yarn”, “what is like a wheel moving in water”, “what is like a cane thrown up [into the air]”, “what is like a bottle with poison”, “what is like a poisoned trunk”, “what is like a poisoned flower”, “what is like a poisoned fruit”, “what is shaken by affliction”. “In this way, monks, you should cultivate tranquillity and insight” … up to … “for eradicating what is impermanent and of the past, the future, and the present” … up to … “bringing it to cease” and “making it disappear”.
“For the sake of eradicating … up to … bringing to cease and making disappear what past, future, and present impermanent states should you cultivate tranquillity and insight? That is, for the sake of eradicating … up to … bringing to cease and making disappear past, future, and present impermanent bodily form you should cultivate tranquillity and insight. Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
“Therefore it should be understood as it really is that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, it all is not self, is not distinct from the self [in the sense of being owned by it], does not exist [within the self, nor does a self] exist [within it]. Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
“A learned noble disciple who contemplates in this way gives rise to disenchantment in relation to bodily form, gives rise to disenchantment in relation to feeling … perception … formations … consciousness. Because of being disenchanted he does not delight in it, because of not delighting in it he is liberated. Being liberated he knows and sees: 'Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.'”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Như có người bị lửa đốt đầu và áo, phải làm sao để cứu?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
‘Bạch Thế Tôn, phải gấp rút, nhanh chóng, nỗ lực tìm cách để dập tắt nó.”
Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Đầu và áo bị đốt cháy còn có thể tạm quên đi được, còn lửa vô thường mà hừng hực thì cần phải đoạn trừ tận diệt. Vì để đoạn trừ lửa vô thường, nên tu chỉ. Vậy để đoạn trừ những pháp vô thường nào phải tu chỉ? Đoạn trừ sắc vô thường nên tu chỉ; đoạn trừ thọ, tưởng, hành, thức vô thường nên tu chỉ.”
Chi tiết như trên (kinh 175)… cho đến:
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Như kinh dạy về vô thường, quá khứ là vô thường, vị lai là vô thường, hiện tại là vô thường; quá khứ, vị lai là vô thường; quá khứ, hiện tại là vô thường; vị lai, hiện tại là vô thường; quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, tám kinh cũng dạy như trên vậy.
Như tám kinh dạy về tu chỉ, tám kinh dạy về tu quán cũng dạy như trên vậy.
Như mười sáu kinh dạy về nên đoạn trừ, trong mỗi một kinh của mười sáu kinh dạy về nên hiểu biết, nên nhàm chán, nên dứt trừ, nên dừng nghỉ, nên buông xả, nên diệt tận, nên dứt bặt cũng dạy như trên vậy.
“Những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau, phải biết như thật và đối với thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Đa văn Thánh đệ tử phải chánh quán như vậy, đối với sắc sẽ sanh ra nhàm chán, đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng sanh ra nhàm chán. Khi đã nhàm chán rồi thì sẽ không thích, vì đã không thích nên giải thoát, giải thoát tri kiến: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa’.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, vui mừng thực hành theo.
Như kinh dạy về vô thường, cũng vậy đối với dao động, chuyển xoay (toàn chuyển), lao hạch, phá hoại, bệnh dật dờ, hủ bại, nguy đốn, không thường, không an, biến đổi, khổ não, tai hoạn, ma tà, ma thế, ma khí, như bọt nước, như bong bóng, như cây chuối, như huyễn; yếu kém, tham đắm, đánh giết, đao kiếm, ganh ghét, tàn sát nhau, tổn giảm, hao suy, trói buộc, đánh đập, ghẻ chóc, ung nhọt, gai nhọn, phiền não, trách phạt, che giấu, chỗ tai hại, buồn rầu, ác tri thức; khổ, không, chẳng phải ngã, chẳng phải những gì thuộc về ngã, oan gia, xích trôi, chẳng phải nghĩa, chẳng phải an ủi, nhiệt não, không bóng mát, không hòn đảo, không che, không nương tựa, không bảo vệ; pháp sanh, pháp già, pháp bệnh, pháp chết, pháp ưu bi, pháp khổ não, pháp không sức, pháp yếu kém, pháp không thể muốn, pháp dụ dẫn, pháp nuôi dưỡng, có pháp khổ, pháp có giết, pháp có não, pháp có nhiệt, pháp có tướng, pháp có thổi, pháp có giữ, pháp thâm hiểm, pháp khó khăn, pháp bất chánh, pháp hung bạo, pháp có tham, pháp có nhuế (sân), pháp có si, pháp không trụ, pháp đốt cháy, pháp chướng ngại, pháp tai ương, pháp tập hợp, pháp tiêu diệt, pháp đống xương, pháp cục thịt, pháp cầm đuốc, pháp hầm lửa, như rắn độc, như mộng, như đồ vay mượn, như trái cây, như kẻ mổ trâu (đồ tể), như kẻ giết người, như sương dính, như nước sâu, như dòng chảy siết, như sợi dệt, như bánh xe đạp nước, như gậy sào, như bình độc, như thân độc, như hoa độc, như trái độc, phiền não xung động cũng như vậy.
Cho đến: đoạn trừ quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, phải tu chỉ quán. Vậy muốn đoạn trừ những pháp nào trong quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường cho đến dứt bặt, để phải tu chỉ quán? Vì muốn đoạn trừ sắc quá khứ, vị lai, hiện tại là vô thường, cho đến khi dứt bặt nên tu chỉ quán. Đối với thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Cho nên những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc vị lai, hoặc hiện tại; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng chẳng phải là ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau phải biết như thật. Đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy.
“Đa văn Thánh đệ tử phải quán như vậy, đối với sắc sẽ sanh ra nhàm chán và đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng sanh ra nhàm chán. Vì đã nhàm chán nên sẽ không thích, vì đã không thích nên sẽ được giải thoát, giải thoát tri kiến: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những gì cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, vui mừng thực hành theo.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta's Grove, Anāthapiṇḍika's Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “It is just as if a person's turban is burning with fire, what could help him?”
The monks said to the Buddha: “Blessed One, he should arouse supreme desire, zeal, and energy at that time to help him to get it extinguished.”
The Buddha said to the monks: “Although one might still forget about one's turban burning, one should extinguish and eradicate the thriving fire of impermanence. For the sake of eradicating the fire of impermanence, one should cultivate tranquillity (samatha ). For the sake of eradicating what impermanent states should one cultivate tranquillity?
That is, for the sake of eradicating impermanent bodily form one should cultivate tranquillity. For the sake of eradicating impermanent feeling … perception … formations … consciousness one should cultivate tranquillity.”
In this way to be recited in full up to: When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Just as “what is impermanent”, in the same way “what is impermanent and of the past”, “what is impermanent and of the future”, “what is impermanent and of the present”, “what is impermanent and of the past and the future”, “what is impermanent and of the past and the present”, “what is impermanent and of the future and the present”, “what is impermanent and of the past, the future, and the present”, [discourse] are also to be recited as above.
Just as the eight discourses on “cultivating tranquillity”, in the same way for “cultivating insight”, eight discourses are also to be recited as above.
Just as the sixteen discourses on “one should eradicate”, in the same way for “one should understand”, “one should vomit out”, “one should extinguish”, “one should end”, “one should relinquish”, “one should make cease”, “one should make disappear”, sixteen discourses are also to be recited for each of these as above.
[The Blessed One said to the monks:]
“It should be understood as it really is that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, it all is not self, is not distinct from the self [in the sense of being owned by it], does not exist [within the self, nor does a self] exist [within it].
Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
A learned noble disciple who rightly contemplates in this way gives rise to disenchantment in relation to bodily form, gives rise to disenchantment in relation to feeling … perception … formations … consciousness. Being disenchanted, he does not delight in it. Because of not delighting in it, he is liberated. Being liberated he knows and sees: 'Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.'”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.
Just as “what is impermanent”, in the same way for “what is shaking”, “what is revolving”, “what is diseased”, “what is breaking down”, “what is rapidly tossed about”, “what is rotten”, “what is of immediate danger”, “what does not last”, “what is not peaceful”, “what is changing”, “what is afflictive”, “what is a calamity”, “what is Māra's evil”, “what is within Māra's power”, “what is Māra's tool”, “what is like foam”, “what is like a bubble”, “what is like a plantain tree”, “what is like a magical illusion”, “what is feeble”, “what is corrupted”, “what is a killer's striking”, “what is [like] a sword”, “what is afflicted by envy”, “what has the mark of being spoiled”, “what is diminution”, “what is decrepit”, “what is a bondage”, “what is beaten”, “what is a malignant sore”, “what is a carbuncle”, “what is a sharp thorn”, “what is an affliction”, “what is a punishment”, “what is a hindrance”, “what is an occasion for distress”, “what is grievous”, “what is a bad friend”, “what is dukkha“, “what is empty”, “what is not self”, “what does not belong to a self”, “what is an enemy”, “what is a chain”, “what is not beneficial”, “what is not comfortable”, “what is a torment”, “what provides no assistance”, “what is not an island [of refuge]”, “what does not [provide] a cover”, “what is not reliable”, “what is not a protection”, “what is of the nature of birth”, “what is of the nature of old age”, “what is of the nature of disease”, “what is of the nature of death”, “what is of the nature of sorrow”, “what is of the nature of being afflicted by dukkha“, “what is of the nature of being powerless”, “what is of the nature of being weak”, “what is of the nature of being undesirable”, “what is of the nature of being seductive”, “what is of the nature of [needing to be] recuperated”, “what is of the nature of being dukkha“, “what is of the nature of being murderous”, “what is of the nature of being vexing”, “what is of the nature of being feverish”, “what is of the nature of having characteristics”, “what is of the nature of being blown away”, “what is of the nature of being grasped”, “what is of the nature of a deep chasm”, “what is of the nature of being a harsh difficulty”, “what is of the nature of being wrong”, “what is of the nature of being violent”, “what is of the nature of being with lust”, “what is of the nature of being with hatred”, “what is of the nature of being with delusion”, “what is of the nature of being unstable”, “what is of the nature of being burning”, “what is of the nature of being an obstruction”, “what is of the nature of being a disaster”, “what is of the nature to rise”, “what is of the nature to cease”, “what is of the nature of being [like] a heap of bones”, “what is of the nature of being [like] a piece of meat”, “what is of the nature of holding a [burning] torch [against the wind]”, “what is of the nature of a fiery pit”, “what is like a poisonous snake”, “what is like a dream”, “what is like a loan”, “what is like fruits on a tree”, “what is like a cow butcher”, “what is like a killer”, “what is like being touched by dew”, “what is like stagnant water”, “what is like a torrent”, “what is like spinning yarn”, “what is like a wheel moving in water”, “what is like a cane thrown up [into the air]”, “what is like a bottle with poison”, “what is like a poisoned trunk”, “what is like a poisoned flower”, “what is like a poisoned fruit”, “what is shaken by affliction”. “In this way, monks, you should cultivate tranquillity and insight” … up to … “for eradicating what is impermanent and of the past, the future, and the present” … up to … “bringing it to cease” and “making it disappear”.
“For the sake of eradicating … up to … bringing to cease and making disappear what past, future, and present impermanent states should you cultivate tranquillity and insight? That is, for the sake of eradicating … up to … bringing to cease and making disappear past, future, and present impermanent bodily form you should cultivate tranquillity and insight. Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
“Therefore it should be understood as it really is that whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, it all is not self, is not distinct from the self [in the sense of being owned by it], does not exist [within the self, nor does a self] exist [within it]. Feeling … perception … formations … consciousness is also like this.
“A learned noble disciple who contemplates in this way gives rise to disenchantment in relation to bodily form, gives rise to disenchantment in relation to feeling … perception … formations … consciousness. Because of being disenchanted he does not delight in it, because of not delighting in it he is liberated. Being liberated he knows and sees: 'Birth for me has been eradicated, the holy life has been established, what had to be done has been done, I myself know that there will be no receiving of further existence.'”
When the Buddha had spoken this discourse, hearing what the Buddha had said the monks were delighted and received it respectfully.