Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Đối với sanh tử vô thỉ, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, luân hồi trong đêm dài tăm tối, nên không biết được biên tế tối sơ của khổ. Cũng như trăm thứ cỏ cây, lúa, thóc, mọc trên mặt đất, tất cả đều bị khô héo vì lâu ngày không mưa. Này các Tỳ-kheo, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có khi nước trong biển lớn cũng khô cạn vì lâu ngày trời không mưa. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, núi chúa Tu-di tất phải sụp đổ. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, quả đất này bị tan hoại. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, giống như con chó bị cột vào trụ. Khi sợi dây chưa bứt, nó lâu dài đi quanh cây trụ, chuyển động luân hồi. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì chúng sanh ngu si không biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc, nên mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo sắc. Cũng vậy, nếu không biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, thì sẽ mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo thọ, tưởng, hành, thức.
“Này các Tỳ-kheo, nó bị chuyển theo sắc, chuyển theo thọ, chuyển theo tưởng, chuyển theo hành, chuyển theo thức. Vì bị chuyển theo sắc nên không thoát khỏi sắc; vì bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức nên không thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Vì không thoát, nên không thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não. Đa văn Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc; biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, nên không bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức. Vì không bị chuyển theo, nên thoát khỏi sắc, thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Ta nói vị ấy sẽ thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給T 0069b05孤獨園。
爾時，佛告諸比丘：「於無始生死，無T 0069b06明所蓋，愛結所繫，長夜輪迴，不知苦之T 0069b07本際；有時長久不雨，地之所生百穀草木，皆T 0069b08悉枯乾。諸比丘！若無明所蓋，愛結所繫，T 0069b09眾生生死輪迴，愛結不斷，不盡苦邊。諸比T 0069b10丘！有時長夜不雨，大海水悉皆枯竭。諸比T 0069b11丘！無明所蓋，愛結所繫，眾生生死輪迴，愛T 0069b12結不斷，不盡苦邊。諸比丘！有時長夜須彌T 0069b13山王皆悉崩落，無明所蓋，愛結所繫，眾T 0069b14生長夜生死輪迴，愛結不斷，不盡苦邊。T 0069b15諸比丘！有時長夜此大地悉皆敗壞，而眾T 0069b16生無明所蓋，愛結所繫，眾生長夜生死輪T 0069b17迴，愛結不斷，不盡苦邊。
「比丘！譬如狗子T 0069b18繫柱，彼繫不斷，長夜繞柱，輪迴而轉。如是，T 0069b19比丘！愚夫眾生不如實知色、色集、色滅、色味、T 0069b20色患、色離，長夜輪迴，順色而轉。如是不如T 0069b21實知受、想、行、識、識集、識滅、識味、識患、識離，長T 0069b22夜輪迴，順識而轉。諸比丘！隨色轉、隨受轉、T 0069b23隨想轉、隨行轉、隨識轉。隨色轉故，不脫於T 0069b24色，隨受、想、行、識轉故，不脫於識。以不T 0069b25脫故，不脫生、老、病、死、憂、悲、惱、苦。多聞聖弟T 0069b26子如實知色、色集、色滅、色味、色患、色離，如實T 0069b27知受、想、行、識、識集、識滅、識味、識患、識離故，T 0069b28不隨識轉。不隨轉故，脫於色，脫於受、想、T 0069b29行、識，我說脫於生、老、病、死、憂、悲、惱、苦。」
佛說T 0069c01此經已。時，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0069c02 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Buddha said to the monks: “Saṁsāra is without a beginning, the revolving for a long time of those who are hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, without understanding the origin of this dukkha.
“There is a time when it does not rain for a long time and the hundreds of cereal plants and the vegetation that grows on the earth all dry up completely. Monks, yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when it does not rain for a long time and the water in the great ocean becomes completely exhausted. Monks, yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when, after a long time, Sineru, the king of mountains, completely collapses. Yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when, after a long time, the great earth is completely destroyed. Yet, for living beings revolving in saṁsāra, living beings hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, it is just as if a dog is bound to a post. Because that bondage is not severed, for a long time the dog circles around that post, revolving and turning around it.
“In the same way, monks, foolish living beings that do not understand as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, for a long time revolve and turn around bodily form.
“In the same way not understanding as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness, for a long time foolish living beings revolve and turn around consciousness.
“Monks, foolish living beings follow after and turn around bodily form, follow after and turn around feeling, follow after and turn around perception, follow after and turn around formations, follow after and turn around consciousness. Because of following after and turning around bodily form, they are not liberated from bodily form. Because of following after and turning around feeling … perception … formations … consciousness, they are not liberated from consciousness. Because of not being liberated from it, they are not liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain.
“A learned noble disciple understands as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. He understands as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Therefore he does not follow after and turn around bodily form … feeling … perception … formations … consciousness.
“Because of not following after and turning around, he is liberated from bodily form, liberated from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain.”
When the Buddha had spoken this discourse, T 69c the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Đối với sanh tử vô thỉ, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, luân hồi trong đêm dài tăm tối, nên không biết được biên tế tối sơ của khổ. Cũng như trăm thứ cỏ cây, lúa, thóc, mọc trên mặt đất, tất cả đều bị khô héo vì lâu ngày không mưa. Này các Tỳ-kheo, vì bị vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có khi nước trong biển lớn cũng khô cạn vì lâu ngày trời không mưa. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, núi chúa Tu-di tất phải sụp đổ. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, có lúc, sau một thời gian lâu dài, quả đất này bị tan hoại. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì vô minh che khuất, ái kết buộc ràng, nên chúng sanh sống chết luân hồi. Ái kết không dứt, không chấm dứt được khổ.
“Này các Tỳ-kheo, giống như con chó bị cột vào trụ. Khi sợi dây chưa bứt, nó lâu dài đi quanh cây trụ, chuyển động luân hồi. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, vì chúng sanh ngu si không biết như thật về sắc, về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc, nên mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo sắc. Cũng vậy, nếu không biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, thì sẽ mãi mãi bị xoay vần qua lại, bị chuyển vần theo thọ, tưởng, hành, thức.
“Này các Tỳ-kheo, nó bị chuyển theo sắc, chuyển theo thọ, chuyển theo tưởng, chuyển theo hành, chuyển theo thức. Vì bị chuyển theo sắc nên không thoát khỏi sắc; vì bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức nên không thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Vì không thoát, nên không thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não. Đa văn Thánh đệ tử biết như thật về sự tập khởi của sắc, về sự diệt tận của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly của sắc; biết như thật về thọ, tưởng, hành, thức; về sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức; về sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức; về vị ngọt của thọ, tưởng, hành, thức; về sự tai hại của thọ, tưởng, hành, thức; về sự xuất ly của thọ, tưởng, hành, thức, nên không bị chuyển theo thọ, tưởng, hành, thức. Vì không bị chuyển theo, nên thoát khỏi sắc, thoát khỏi thọ, tưởng, hành, thức. Ta nói vị ấy sẽ thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết, ưu, bi, khổ, não.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Buddha said to the monks: “Saṁsāra is without a beginning, the revolving for a long time of those who are hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, without understanding the origin of this dukkha.
“There is a time when it does not rain for a long time and the hundreds of cereal plants and the vegetation that grows on the earth all dry up completely. Monks, yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when it does not rain for a long time and the water in the great ocean becomes completely exhausted. Monks, yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when, after a long time, Sineru, the king of mountains, completely collapses. Yet for living beings revolving in saṁsāra, hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, there is a time when, after a long time, the great earth is completely destroyed. Yet, for living beings revolving in saṁsāra, living beings hindered by ignorance and bound by the fetter of craving, there is no ending of the fetter of craving by that, no eradication of dukkha and making an end of it by that.
“Monks, it is just as if a dog is bound to a post. Because that bondage is not severed, for a long time the dog circles around that post, revolving and turning around it.
“In the same way, monks, foolish living beings that do not understand as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, for a long time revolve and turn around bodily form.
“In the same way not understanding as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness, for a long time foolish living beings revolve and turn around consciousness.
“Monks, foolish living beings follow after and turn around bodily form, follow after and turn around feeling, follow after and turn around perception, follow after and turn around formations, follow after and turn around consciousness. Because of following after and turning around bodily form, they are not liberated from bodily form. Because of following after and turning around feeling … perception … formations … consciousness, they are not liberated from consciousness. Because of not being liberated from it, they are not liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain.
“A learned noble disciple understands as it really is bodily form, the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form. He understands as it really is feeling … perception … formations … consciousness, the arising of consciousness, the cessation of consciousness, the gratification of consciousness, the danger in consciousness, and the escape from consciousness. Therefore he does not follow after and turn around bodily form … feeling … perception … formations … consciousness.
“Because of not following after and turning around, he is liberated from bodily form, liberated from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain.”
When the Buddha had spoken this discourse, T 69c the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.