Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại xóm Điều ngưu, Câu-lưu-sưu. Bấy giờ có một Bà-la-môn đến chỗ Phật; cùng Đức Thế Tôn đón chào vui vẻ. Sau khi vui vẻ chào hỏi, rồi ngồi qua một bên, bạch Phật:
“Bạch Cù-đàm, thế nào, tự mình làm và tự mình cảm thọ chăng?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Ta nói điều này không khẳng định. Tự mình làm và tự mình cảm thọ, điều này không được khẳng định.”
Bà-la-môn hỏi:
“Bạch Cù-đàm, người khác làm và người khác cảm thọ chăng?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Người khác làm và người khác cảm thọ; điều này không khẳng định.”
Bà-la-môn bạch Phật:
“Tôi hỏi, tự mình làm và tự mình cảm thọ chăng? Ngài đáp không khẳng định. Tôi hỏi, người khác làm và người khác cảm thọ chăng? Ngài đáp không khẳng định, nghĩa này như thế nào?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Nếu tự mình làm và tự mình cảm thọ thì sẽ rơi vào thường kiến. Nếu người khác làm và người khác cảm thọ thì sẽ rơi vào đoạn kiến. Thuyết nghĩa, thuyết pháp là lìa hai bên này, Ta thuyết pháp ở nơi Trung đạo. Tức là nói rằng: ‘Cái này có nên cái kia có, cái này khởi nên cái kia khởi, duyên vô minh nên có hành… cho đến thuần một khối khổ lớn tụ tập. Nếu vô minh diệt thì hành diệt, cho đến việc thuần một khối khổ lớn bị diệt.’”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住拘留搜調牛聚T 0085c04落。
時，有異婆羅門來詣佛所，與世尊面T 0085c05相慶慰，慶慰已，退坐一面，白佛言：「云何？瞿T 0085c06曇！為自作自覺耶？」
佛告婆羅門：「我說此是T 0085c07無記，自作自覺，此是無記。」
「云何？瞿曇！他作T 0085c08他覺耶？」
佛告婆羅門：「他作他覺，此是無記。」
T 0085c09婆羅門白佛：「云何？我問自作自覺，說言無T 0085c10記；他作他覺，說言無記，此義云何？」
佛告婆T 0085c11羅門：「自作自覺則墮常見，他作他覺則墮T 0085c12斷見。義說、法說，離此二邊，處於中道而T 0085c13說法，所謂此有故彼有，此起故彼起，緣無T 0085c14明行，乃至純大苦聚集，無明滅則行滅，乃T 0085c15至純大苦聚滅。」
佛說此經已，彼婆羅門歡T 0085c16喜隨喜，從座起去。
T 0085c17 Thus have I heard.
SC 2At one time, the Buddha was staying in the cow-herding community of the Kurus. At that time, a certain brahmin came to where the Buddha was, and exchanged greeting with the World-Honoured One. Having greeted him, he stepped back and sat down at one side.
SC 3He said to the Buddha: “What do you say, Gotama? Is the one who acts the one who experiences the result?”
SC 4The Buddha said to that brahmin: “I say that this is not to be declared. That the one who acts is the one who experiences the result is not to be declared.”
SC 5The brahmin asked: “What do you say, Gotama? Is it that one acts and another experiences the result?”
SC 6The Buddha said: “That one acts and another experiences the result, this too is not to be declared.”
SC 7The brahmin said to the Buddha: “What does this mean? When I ask, is the one who acts the one who experiences the result, you say that that is not to be declared; and when I ask is it that one acts and another experiences the result, you also say that that is not to be declared. What is the meaning of this?”
SC 8The Buddha said: “To declare that the one who acts is the one who experiences the result is to fall into the eternalist view. To declare that one acts and another experiences the result is to fall into the annihilationist view.
SC 9“Teaching the essence, teaching the dharma, I avoid these two extremes. Keeping to the Middle Way, I teach the dharma, namely: When this is, that is; this arising, that arises. Conditioned by ignorance, activities arise, and so on …, and thus is the origin of this whole mass of suffering. Ignorance ceasing, activities ceases, and so on …, and thus is the ceasing of this whole mass of suffering.”
SC 10When the Buddha had taught this discourse, the brahmin was delighted and, rising from his seat, he departed.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại xóm Điều ngưu, Câu-lưu-sưu. Bấy giờ có một Bà-la-môn đến chỗ Phật; cùng Đức Thế Tôn đón chào vui vẻ. Sau khi vui vẻ chào hỏi, rồi ngồi qua một bên, bạch Phật:
“Bạch Cù-đàm, thế nào, tự mình làm và tự mình cảm thọ chăng?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Ta nói điều này không khẳng định. Tự mình làm và tự mình cảm thọ, điều này không được khẳng định.”
Bà-la-môn hỏi:
“Bạch Cù-đàm, người khác làm và người khác cảm thọ chăng?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Người khác làm và người khác cảm thọ; điều này không khẳng định.”
Bà-la-môn bạch Phật:
“Tôi hỏi, tự mình làm và tự mình cảm thọ chăng? Ngài đáp không khẳng định. Tôi hỏi, người khác làm và người khác cảm thọ chăng? Ngài đáp không khẳng định, nghĩa này như thế nào?”
Phật bảo Bà-la-môn:
“Nếu tự mình làm và tự mình cảm thọ thì sẽ rơi vào thường kiến. Nếu người khác làm và người khác cảm thọ thì sẽ rơi vào đoạn kiến. Thuyết nghĩa, thuyết pháp là lìa hai bên này, Ta thuyết pháp ở nơi Trung đạo. Tức là nói rằng: ‘Cái này có nên cái kia có, cái này khởi nên cái kia khởi, duyên vô minh nên có hành… cho đến thuần một khối khổ lớn tụ tập. Nếu vô minh diệt thì hành diệt, cho đến việc thuần một khối khổ lớn bị diệt.’”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard.
SC 2At one time, the Buddha was staying in the cow-herding community of the Kurus. At that time, a certain brahmin came to where the Buddha was, and exchanged greeting with the World-Honoured One. Having greeted him, he stepped back and sat down at one side.
SC 3He said to the Buddha: “What do you say, Gotama? Is the one who acts the one who experiences the result?”
SC 4The Buddha said to that brahmin: “I say that this is not to be declared. That the one who acts is the one who experiences the result is not to be declared.”
SC 5The brahmin asked: “What do you say, Gotama? Is it that one acts and another experiences the result?”
SC 6The Buddha said: “That one acts and another experiences the result, this too is not to be declared.”
SC 7The brahmin said to the Buddha: “What does this mean? When I ask, is the one who acts the one who experiences the result, you say that that is not to be declared; and when I ask is it that one acts and another experiences the result, you also say that that is not to be declared. What is the meaning of this?”
SC 8The Buddha said: “To declare that the one who acts is the one who experiences the result is to fall into the eternalist view. To declare that one acts and another experiences the result is to fall into the annihilationist view.
SC 9“Teaching the essence, teaching the dharma, I avoid these two extremes. Keeping to the Middle Way, I teach the dharma, namely: When this is, that is; this arising, that arises. Conditioned by ignorance, activities arise, and so on …, and thus is the origin of this whole mass of suffering. Ignorance ceasing, activities ceases, and so on …, and thus is the ceasing of this whole mass of suffering.”
SC 10When the Buddha had taught this discourse, the brahmin was delighted and, rising from his seat, he departed.