Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà nơi thành Vương xá. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Ta đã vượt nghi, dứt trừ do dự, nhổ sạch gai tà kiến, không còn thoái chuyển, tâm không chấp trước nữa, thì nơi nào có ngã? Ta vì các Tỳ-kheo thuyết pháp, Ta vì các Tỳ-kheo nói pháp tùy thuận duyên khởi xuất thế của bậc Hiền thánh tương ưng với Không. Nghĩa là cái này có nên cái kia có, cái này khởi nên cái kia khởi; tức là duyên vô minh nên có hành, duyên hành nên có thức, duyên thức nên có danh sắc, duyên danh sắc nên có lục nhập xứ, duyên lục nhập xứ nên có xúc, duyên xúc nên có thọ, duyên thọ nên có ái, duyên ái nên có thủ, duyên thủ nên có hữu, duyên hữu nên có sanh, duyên sanh nên có lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thuần một khối khổ lớn như vậy, (chi tiết ….)cho đến, thuần khối khổ lớn tụ tập như vậy bị diệt.
“Thuyết pháp như vậy, nhưng Tỳ-kheo kia vẫn còn nghi hoặc, còn do dự. Trước chẳng đắc mà tưởng đắc, chẳng đạt mà tưởng đạt, chẳng chứng mà tưởng chứng. Nay nghe pháp xong tâm sanh lo khổ, hối hận, mê mờ, chướng ngại. Vì sao? Vì đây là chỗ sâu xa, tức là pháp duyên khởi. Lại càng sâu xa, khó thấy gấp bội, đó là lìa tất cả thủ, ái tận, vô dục, tịch tĩnh, Niết-bàn. Như hai pháp này, là pháp hữu vi và vô vi. Hữu vi, hoặc sanh. hoặc trụ, hoặc dị, hoặc diệt. Vô vi, là chẳng sanh, chẳng trụ, chẳng dị, chẳng diệt. Này các Tỳ-kheo, đó gọi là các hành là khổ; Niết-bàn là tịch diệt. Nhân tập nên khổ tập; nhân diệt nên khổ diệt; cắt đứt các nẻo, diệt hẳn tương tục. Tương tục diệt, đây gọi là khổ biên. Này các Tỳ-kheo, cái gì diệt? Đó là khổ hữu dư. Cái ấy nếu diệt, tĩnh chỉ, thanh lương, tịch tĩnh, nghĩa là đã diệt hết tất cả thủ, ái tận, vô dục, tịch tịnh, Niết-bàn.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住王舍城迦蘭陀竹T 0083c02園。
爾時，世尊告異比丘：「我已度疑，離於猶T 0083c03豫，拔邪見刺，不復退轉。心無所著故，何處T 0083c04有我為彼比丘說法？為彼比丘說賢聖T 0083c05出世空相應緣起隨順法，所謂有是故是T 0083c06事有，是事有故是事起。所謂緣無明行，緣T 0083c07行識，緣識名色，緣名色六入處，緣六入T 0083c08處觸，緣觸受，緣受愛，緣愛取，緣取有，T 0083c09緣有生，緣生老、死、憂、悲、惱、苦。如是如是純T 0083c10大苦聚集，乃至如是純大苦聚滅。
「如是說T 0083c11法，而彼比丘猶有疑惑猶豫，先不得得想、T 0083c12不獲獲想、不證證想，今聞法已，心生憂苦、T 0083c13悔恨、矇沒、障礙。所以者何？此甚深處，所謂T 0083c14緣起，倍復甚深難見，所謂一切取離、愛盡、無T 0083c15欲、寂滅、涅槃；如此二法，謂有為、無為，有為T 0083c16者若生、若住、若異、若滅，無為者不生、不住、不T 0083c17異、不滅，是名比丘諸行苦寂滅涅槃。因集故T 0083c18苦集，因滅故苦滅，斷諸逕路，滅於相續，相T 0083c19續滅滅，是名苦邊。比丘！彼何所滅？謂有餘T 0083c20苦，彼若滅、止、清涼、息、沒，所謂一切取滅、愛盡、T 0083c21無欲、寂滅、涅槃。」
佛說此經已，諸比丘聞佛T 0083c22所說，歡喜奉行。
T 0083c23 Thus have I heard.
SC 2Once the Buddha was staying in Kalandaka’s bamboo-grove at Rājagṛha.
SC 3Then, the World-Honoured One (the Buddha) said to certain monks: “I have transcended doubt, got away from uncertainty, dug out the thicket of evil views, and will no more turn back. Since the mind has nothing to which to attach, where could there be a self?
SC 4I teach monks dharma (the nature of phenomena); I teach monks the noble, the supramundane, connected with emptiness, conformable to the dharma of conditioned genesis. That is to say: Because this exists, that exists; because this arises, that arises.
SC 5“That is to say: Conditioned by ignorance, activities arise; conditioned by activities, consciousness arises; conditioned by consciousness, name and material form arise; conditioned by name and material form, the six sense-spheres arise; conditioned by the six sense-spheres, sensorial and mental contact arises; conditioned by contact, feeling arises; conditioned by feeling, craving arises; conditioned by craving, attachment arises; conditioned by attachment, becoming arises; conditioned by becoming, birth arises; conditioned by birth arises the suffering of aging, death, sorrow, and affliction. Thus is the origin of this whole mass of suffering. And in the same way is the cessation of this whole mass of suffering.
SC 6“In this way, I teach dharma, but the monks still have doubt and uncertainty. They cannot at first gain the perception that is to be gained, obtain the perception that is to be obtained, achieve the perception that is to be achieved. Now having heard the dharma, their minds give rise to sorrow, regret, unawareness, and obstacle. Why is this so?
SC 7“Profound indeed is this, namely conditioned genesis; even more profound, more difficult to see (perceive) is this, namely the extinction of all attachment, the destruction of craving, the fading away of desire, cessation: nirvāṇa.
SC 8“These two dharmas are namely the compounded and the uncompounded. The compounded is arising, persisting, changing, passing away. The uncompounded is not arising, not persisting, not changing, not passing away.
SC 9“Monks, this is to say: All activities compounded things are suffering, and their cessation is nirvāṇa. When the causes are there, suffering arises; when the causes cease, the suffering ceases.
SC 10“All routes are cut off, the continuum ceases. The cessation of the continuum is called the ending of suffering.
SC 11“O monks! What is it that ceases? It is any remaining suffering. If this ceases, that is coolness, tranquillity, namely the extinction of all attachment, the destruction of craving, the fading away of desire, cessation: nirvāṇa.”
SC 12When the Buddha had taught this discourse, all the monks, having heard what Buddha said, were delighted and put it into practice.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Trúc, khu Ca-lan-đà nơi thành Vương xá. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:
“Ta đã vượt nghi, dứt trừ do dự, nhổ sạch gai tà kiến, không còn thoái chuyển, tâm không chấp trước nữa, thì nơi nào có ngã? Ta vì các Tỳ-kheo thuyết pháp, Ta vì các Tỳ-kheo nói pháp tùy thuận duyên khởi xuất thế của bậc Hiền thánh tương ưng với Không. Nghĩa là cái này có nên cái kia có, cái này khởi nên cái kia khởi; tức là duyên vô minh nên có hành, duyên hành nên có thức, duyên thức nên có danh sắc, duyên danh sắc nên có lục nhập xứ, duyên lục nhập xứ nên có xúc, duyên xúc nên có thọ, duyên thọ nên có ái, duyên ái nên có thủ, duyên thủ nên có hữu, duyên hữu nên có sanh, duyên sanh nên có lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thuần một khối khổ lớn như vậy, (chi tiết ….)cho đến, thuần khối khổ lớn tụ tập như vậy bị diệt.
“Thuyết pháp như vậy, nhưng Tỳ-kheo kia vẫn còn nghi hoặc, còn do dự. Trước chẳng đắc mà tưởng đắc, chẳng đạt mà tưởng đạt, chẳng chứng mà tưởng chứng. Nay nghe pháp xong tâm sanh lo khổ, hối hận, mê mờ, chướng ngại. Vì sao? Vì đây là chỗ sâu xa, tức là pháp duyên khởi. Lại càng sâu xa, khó thấy gấp bội, đó là lìa tất cả thủ, ái tận, vô dục, tịch tĩnh, Niết-bàn. Như hai pháp này, là pháp hữu vi và vô vi. Hữu vi, hoặc sanh. hoặc trụ, hoặc dị, hoặc diệt. Vô vi, là chẳng sanh, chẳng trụ, chẳng dị, chẳng diệt. Này các Tỳ-kheo, đó gọi là các hành là khổ; Niết-bàn là tịch diệt. Nhân tập nên khổ tập; nhân diệt nên khổ diệt; cắt đứt các nẻo, diệt hẳn tương tục. Tương tục diệt, đây gọi là khổ biên. Này các Tỳ-kheo, cái gì diệt? Đó là khổ hữu dư. Cái ấy nếu diệt, tĩnh chỉ, thanh lương, tịch tĩnh, nghĩa là đã diệt hết tất cả thủ, ái tận, vô dục, tịch tịnh, Niết-bàn.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard.
SC 2Once the Buddha was staying in Kalandaka’s bamboo-grove at Rājagṛha.
SC 3Then, the World-Honoured One (the Buddha) said to certain monks: “I have transcended doubt, got away from uncertainty, dug out the thicket of evil views, and will no more turn back. Since the mind has nothing to which to attach, where could there be a self?
SC 4I teach monks dharma (the nature of phenomena); I teach monks the noble, the supramundane, connected with emptiness, conformable to the dharma of conditioned genesis. That is to say: Because this exists, that exists; because this arises, that arises.
SC 5“That is to say: Conditioned by ignorance, activities arise; conditioned by activities, consciousness arises; conditioned by consciousness, name and material form arise; conditioned by name and material form, the six sense-spheres arise; conditioned by the six sense-spheres, sensorial and mental contact arises; conditioned by contact, feeling arises; conditioned by feeling, craving arises; conditioned by craving, attachment arises; conditioned by attachment, becoming arises; conditioned by becoming, birth arises; conditioned by birth arises the suffering of aging, death, sorrow, and affliction. Thus is the origin of this whole mass of suffering. And in the same way is the cessation of this whole mass of suffering.
SC 6“In this way, I teach dharma, but the monks still have doubt and uncertainty. They cannot at first gain the perception that is to be gained, obtain the perception that is to be obtained, achieve the perception that is to be achieved. Now having heard the dharma, their minds give rise to sorrow, regret, unawareness, and obstacle. Why is this so?
SC 7“Profound indeed is this, namely conditioned genesis; even more profound, more difficult to see (perceive) is this, namely the extinction of all attachment, the destruction of craving, the fading away of desire, cessation: nirvāṇa.
SC 8“These two dharmas are namely the compounded and the uncompounded. The compounded is arising, persisting, changing, passing away. The uncompounded is not arising, not persisting, not changing, not passing away.
SC 9“Monks, this is to say: All activities compounded things are suffering, and their cessation is nirvāṇa. When the causes are there, suffering arises; when the causes cease, the suffering ceases.
SC 10“All routes are cut off, the continuum ceases. The cessation of the continuum is called the ending of suffering.
SC 11“O monks! What is it that ceases? It is any remaining suffering. If this ceases, that is coolness, tranquillity, namely the extinction of all attachment, the destruction of craving, the fading away of desire, cessation: nirvāṇa.”
SC 12When the Buddha had taught this discourse, all the monks, having heard what Buddha said, were delighted and put it into practice.