Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, trạo cử, điệu mạn, vô minh.
“Giống như người làm ruộng, cuối hạ đầu thu, cày đất cho sâu, làm sạch hết cỏ. Cũng vậy, Tỳ-kheo, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Tỳ-kheo, như người cắt cỏ, tay cầm ngọn cỏ, đưa lên và giũ sạch, tất cả cỏ khô héo đều rơi rớt hết và lấy được những cọng cỏ dài. Cũng vậy, Tỳ-kheo tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như trái Am-la bám lơ lửng trên cây; một cơn gió mạnh thổi qua cành, quả rụng xuống. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như bên trong lầu gác là nơi chứa các loại gỗ ván quí, bền chắc, để gìn giữ không cho thất lạc. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như trong tất cả dấu chân của chúng sanh, dấu chân voi là lớn hơn, vì nó có thể chứa nhiều dấu chân khác. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như tất cả các sông ngòi ở thế gian này đều đổ vào biển cả. Biển cả là hơn hết, vì nó dung nạp tất cả. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như mặt trời xuất hiện, có thể phá tan mọi sự tối tăm của thế gian. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như Chuyển luân Thánh vương, so với các tiểu vương là tối thượng, tối thắng. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Tỳ-kheo, làm thế nào để tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh?
“Nếu Tỳ-kheo ở chỗ đồng trống hay ở trong rừng cây, mà khéo tư duy chân chánh, quán sát sắc là vô thường; thọ, tưởng, hành, thức vô thường; tư duy như thế thì dứt hết tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh. Vì sao? Vì nếu người nào tu tập được tưởng vô thường, thì có thể tu tập được tưởng vô ngã. Thánh đệ tử an trú ở tưởng vô ngã, tâm lìa ngã mạn, tùy thuận chứng đắc Niết-bàn.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0070c03獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「無常想修習多修T 0070c04習，能斷一切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、無明。譬T 0070c05如田夫，於夏末秋初深耕其地，發荄斷T 0070c06草。如是，比丘！無常想修習多修習，能斷一T 0070c07切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、無明。
「譬如，比丘！如T 0070c08人刈草，手攬其端，舉而抖擻，萎枯悉落，取T 0070c09其長者。如是，比丘！無常想修習多修習，能T 0070c10斷一切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、無明。
「譬如T 0070c11菴羅果著樹，猛風搖條，果悉墮落。如是，無T 0070c12常想修習多修習，能斷一切欲愛、色愛、無色T 0070c13愛、掉、慢、無明。
「譬如樓閣，中心堅固，眾材所依，T 0070c14攝受不散。如是，無常想修習多修習，能斷T 0070c15一切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、無明。
「譬如一切T 0070c16眾生跡，象跡為大，能攝受故。如是，無常想修T 0070c17習多修習，能斷一切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、T 0070c18無明。
「譬如閻浮提一切諸河，悉赴大海，其T 0070c19大海者，最為第一，悉攝受故。如是，無常想T 0070c20修習多修習，能斷一切欲愛、色愛、無色愛、掉、T 0070c21慢、無明。
「譬如日出，能除一切世間闇冥。如T 0070c22是，無常想修習多修習，能斷一切欲愛、色愛、T 0070c23無色愛、掉、慢、無明。
「譬如轉輪聖王，於諸小王T 0070c24最上、最勝。如是，無常想修習多修習，能斷一T 0070c25切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、無明。
「諸比丘！云何T 0070c26修無常想，修習多修習，能斷一切欲愛、色愛、T 0070c27無色愛、掉、慢、無明？若比丘於空露地、若林T 0070c28樹間，善正思惟，觀察色無常，受、想、行、識無T 0070c29常。如是思惟，斷一切欲愛、色愛、無色愛、掉、慢、T 0071a01無明。所以者何？無常想者，能建立無我想，T 0071a02聖弟子住無我想，心離我慢，順得涅槃。」
佛T 0071a03說是經已，時，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0071a04 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “Perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as if a farmer at the end of summer, the beginning of autumn, deeply ploughs the earth to expose the roots and get rid of the grass. In the same way, monks, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“Monks, it is just as if a person who cuts grass takes hold of it at one end with the hand, lifts it up and shakes it, to get rid of all dry and withered part, and then takes it along for the head of the household. In the same way, monks, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as when a strong wind shakes the branches of a tree with mango fruits and all the fruit falls down. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as a house with a peaked roof whose central beam is solid and firm. Being depended on by the various rafters, it holds them so that they do not get loose. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as among the footprints of all living beings, the footprint of an elephant is the largest, because it is able to contain them all. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as all rivers in Jambudīpa flow into the great ocean and the great ocean is foremost and first, because it is able to contain them all. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as when the sun rises, it is able to dispel all the darkness in the world. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as a noble wheel turning king, who is supreme among all smaller kings, being the foremost. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“Monks, cultivated in what way does the perception of impermanence, being cultivated, much cultivated, enable abandoning all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance?
“Suppose a monk in an open field or among trees in a forest gives well attention to and contemplates bodily form as impermanent … feeling … perception … formations … consciousness as impermanent.
“Giving attention in this way he will abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit and ignorance. T 71a Why is that? One who has the perception of impermanence is able to establish perception of not self. A noble disciple who has established the perception of not self will separate the mind from the ‘I am’ conceit and proceed to attain Nirvāṇa.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, trạo cử, điệu mạn, vô minh.
“Giống như người làm ruộng, cuối hạ đầu thu, cày đất cho sâu, làm sạch hết cỏ. Cũng vậy, Tỳ-kheo, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Tỳ-kheo, như người cắt cỏ, tay cầm ngọn cỏ, đưa lên và giũ sạch, tất cả cỏ khô héo đều rơi rớt hết và lấy được những cọng cỏ dài. Cũng vậy, Tỳ-kheo tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như trái Am-la bám lơ lửng trên cây; một cơn gió mạnh thổi qua cành, quả rụng xuống. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như bên trong lầu gác là nơi chứa các loại gỗ ván quí, bền chắc, để gìn giữ không cho thất lạc. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như trong tất cả dấu chân của chúng sanh, dấu chân voi là lớn hơn, vì nó có thể chứa nhiều dấu chân khác. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như tất cả các sông ngòi ở thế gian này đều đổ vào biển cả. Biển cả là hơn hết, vì nó dung nạp tất cả. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như mặt trời xuất hiện, có thể phá tan mọi sự tối tăm của thế gian. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Giống như Chuyển luân Thánh vương, so với các tiểu vương là tối thượng, tối thắng. Cũng vậy, tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh.
“Tỳ-kheo, làm thế nào để tu tập tưởng vô thường, tu tập nhiều, có thể dứt trừ tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh?
“Nếu Tỳ-kheo ở chỗ đồng trống hay ở trong rừng cây, mà khéo tư duy chân chánh, quán sát sắc là vô thường; thọ, tưởng, hành, thức vô thường; tư duy như thế thì dứt hết tất cả dục ái, sắc ái, vô sắc ái, điệu mạn, vô minh. Vì sao? Vì nếu người nào tu tập được tưởng vô thường, thì có thể tu tập được tưởng vô ngã. Thánh đệ tử an trú ở tưởng vô ngã, tâm lìa ngã mạn, tùy thuận chứng đắc Niết-bàn.”
Bấy giờ, các Tỳ-kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “Perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as if a farmer at the end of summer, the beginning of autumn, deeply ploughs the earth to expose the roots and get rid of the grass. In the same way, monks, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“Monks, it is just as if a person who cuts grass takes hold of it at one end with the hand, lifts it up and shakes it, to get rid of all dry and withered part, and then takes it along for the head of the household. In the same way, monks, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as when a strong wind shakes the branches of a tree with mango fruits and all the fruit falls down. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as a house with a peaked roof whose central beam is solid and firm. Being depended on by the various rafters, it holds them so that they do not get loose. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as among the footprints of all living beings, the footprint of an elephant is the largest, because it is able to contain them all. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as all rivers in Jambudīpa flow into the great ocean and the great ocean is foremost and first, because it is able to contain them all. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as when the sun rises, it is able to dispel all the darkness in the world. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“It is just as a noble wheel turning king, who is supreme among all smaller kings, being the foremost. In the same way, perception of impermanence, cultivated, much cultivated, enables one to abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance.
“Monks, cultivated in what way does the perception of impermanence, being cultivated, much cultivated, enable abandoning all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit, and ignorance?
“Suppose a monk in an open field or among trees in a forest gives well attention to and contemplates bodily form as impermanent … feeling … perception … formations … consciousness as impermanent.
“Giving attention in this way he will abandon all craving for sensual pleasures, craving for form, craving for the formless, restlessness, conceit and ignorance. T 71a Why is that? One who has the perception of impermanence is able to establish perception of not self. A noble disciple who has established the perception of not self will separate the mind from the ‘I am’ conceit and proceed to attain Nirvāṇa.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.