Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Nếu đối với pháp kết sử hệ phược mà tùy thuận nếm vị, rồi đoái tưởng, tâm hệ lụy, thì ái sanh; ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên già chết, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy. Như người trồng cây, ban đầu cây còn nhỏ yếu mềm, cần yêu quí bảo vệ làm cho nó an ổn, vun bồi dất, tùy thời tưới nước, nóng lạnh điều hòa. Nhờ những nhân duyên này nên cây mới lớn dần. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp kết sử ràng buộc mà nếm vị, chăm sóc cho lớn, thì ân ái sanh; ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên già chết, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.
“Nếu đối với các pháp kết sử ràng buộc mà thùy thuận quán vô thường, quán trụ, sanh, diệt, quán vô dục, quán tịch diệt, quán xả, chẳng sanh đoái tưởng, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sanh diệt, sanh diệt thì lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và khối khổ lớn đã tụ tập thuần thành cũng diệt. Cũng giống trồng cây, ban đầu cây còn nhỏ, mềm yếu, mà không yêu quý bảo vệ, không làm cho nó an ổn, không vun bồi phân đất, không tưới nước theo thời, không tạo sự thích hợp nóng lạnh, thì cây ấy sẽ không thể tăng trưởng. Lại còn chặt gốc, bẻ cành, cắt ra từng đoạn, chia ra từng phần, để cho gió thổi nắng táp; hay dùng lửa thiêu đốt, cây cháy thành tro; hoặc để cho gió lốc bốc lên; hoặc bị quăng xuống nước, thì này các Tỳ-kheo, ý các ông thế nào, làm như vậy há không phải là chặt đứt gốc rễ cây này, cho đến thiêu đốt khiến cho nó bị tiêu diệt, thành pháp không sanh khởi trong đời vị lai chăng?”
Đáp:
“Bạch Thế Tôn, đúng như vậy.”
“Như vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp kết sử ràng buộc mà tùy thuận quán vô thường, quán trụ, sanh, diệt, quán vô dục, quán tịch diệt, quán xả, chẳng sanh đoái tưởng, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sanh diệt, sanh diệt thì lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và khối khổ lớn đã tụ tập thuần thành cũng diệt.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
T -juan12 T 0079a20T 0079a21T 0079a22
雜阿含經卷第十二
T 0079a23T 0079a24宋天竺三藏求那跋陀羅譯
T 0079a25如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給T 0079a26孤獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「若於結所繫T 0079a27法隨生味著、顧念、心縛，則愛生；愛緣取，取T 0079a28緣有，有緣生，生緣老、病、死、憂、悲、惱、苦。如是如T 0079a29是純大苦聚集，如人種樹，初小軟弱，愛T 0079b01護令安，壅以糞土，隨時溉灌，冷暖調適，以T 0079b02是因緣，然後彼樹得增長大。如是，比丘！T 0079b03結所繫法味著將養，則生恩愛，愛緣取，T 0079b04取緣有，有緣生，生緣老、病、死、憂、悲、惱、苦。如是T 0079b05如是純大苦聚集。
「若於結所繫法隨順無T 0079b06常觀，住生滅觀、無欲觀、滅觀、捨觀，不生T 0079b07顧念，心不縛著，則愛滅；愛滅則取滅，取滅T 0079b08則有滅，有滅則生滅，生滅則老、病、死、憂、悲、惱、T 0079b09苦滅，如是如是純大苦聚滅。猶如種樹，T 0079b10初小軟弱，不愛護，不令安隱，不壅糞T 0079b11土，不隨時溉灌，冷暖不適，不得增長；若復T 0079b12斷根、截枝，段段斬截，分分解析，風飄日炙，T 0079b13以火焚燒，燒以成糞，或颺以疾風，或投T 0079b14之流水。比丘！於意云何？非為彼樹斷截T 0079b15其根，乃至焚燒，令其磨滅，於未來世成不T 0079b16生法耶？」
答言：「如是，世尊！」
「如是，比丘！於T 0079b17結所繫法隨順無常觀，住生滅觀，無欲觀、T 0079b18滅觀、捨觀，不生顧念，心不縛著，則愛滅，T 0079b19愛滅則取滅，取滅則有滅，有滅則生滅，生滅T 0079b20則老、病、死、憂、悲、惱、苦滅，如是如是純大苦T 0079b21聚滅。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜T 0079b22奉行。
T 0079b23 SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “When being bound by the bonds is savored, thought about, and fetters the mind, then craving arises. Craving then is the condition for clinging. Clinging is the condition for existence. Existence is the condition for birth. Birth is the condition for old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble. Thus forms the whole mass of suffering.
SC 3“It’s like someone planting a tree. At first, it’s small, flexible, and weak. When cared for and protected, it’s made secure. They cultivate it with manure and soil, water it at appropriate times, and prepare it for cold and warm weather. Afterward, the tree is able grow larger under those conditions.
SC 4“So it is, monks. When being bound by the bonds is savored and nourished, it creates affection and craving. Craving is the condition for clinging. Clinging is the condition for existence. Existence is the condition for birth. Birth is the condition for old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble. Thus forms the whole mass of suffering.
SC 5“Suppose being bound by the bonds is followed by contemplation of impermanence, contemplation of persisting, arising, and ceasing, contemplation of desiring nothing, contemplation of cessation, and contemplation of detachment. One won’t think about [the bonds], their mind won’t be attached to them, and then craving ceases. When craving ceases, clinging ceases. When clinging ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble cease. Thus ceases the whole mass of suffering.
SC 6“It’s like someone planting a tree. At first, it’s small, flexible, and weak. If they don’t care for and protect it, it’s not made secure. They don’t cultivate it with manure and soil, don’t water it at appropriate times, and don’t prepare it for cold and warm weather. It can’t grow larger [under those conditions].
SC 7“Suppose, again, they cut its roots, chop off its branches, cut it into sections, and the pieces are broken down further. The wind dries it out, and the sun bakes it. It’s burned to ash and used as fertilizer, blown away by a swift wind, or carried away by a stream of water.
SC 8“Monks, what do you think? Wouldn’t that tree be destroyed when its roots are cut … burned to ash? Would it be something that won’t arise in the future?”
They answered, “Yes, Bhagavān!”
SC 9“So it is, monks. Suppose being bound by the bonds is followed by contemplation of impermanence, contemplation of persisting, arising, and ceasing, contemplation of desiring nothing, contemplation of cessation, and contemplation of detachment. One won’t think about [the bonds], their mind won’t be attached to them, and then craving ceases. When craving ceases, clinging ceases. When clinging ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble cease. Thus ceases the whole mass of suffering.”
SC 10After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Nếu đối với pháp kết sử hệ phược mà tùy thuận nếm vị, rồi đoái tưởng, tâm hệ lụy, thì ái sanh; ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên già chết, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy. Như người trồng cây, ban đầu cây còn nhỏ yếu mềm, cần yêu quí bảo vệ làm cho nó an ổn, vun bồi dất, tùy thời tưới nước, nóng lạnh điều hòa. Nhờ những nhân duyên này nên cây mới lớn dần. Cũng vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp kết sử ràng buộc mà nếm vị, chăm sóc cho lớn, thì ân ái sanh; ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên già chết, ưu, bi, khổ, não và tụ tập thành thuần một khối khổ lớn như vậy.
“Nếu đối với các pháp kết sử ràng buộc mà thùy thuận quán vô thường, quán trụ, sanh, diệt, quán vô dục, quán tịch diệt, quán xả, chẳng sanh đoái tưởng, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sanh diệt, sanh diệt thì lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và khối khổ lớn đã tụ tập thuần thành cũng diệt. Cũng giống trồng cây, ban đầu cây còn nhỏ, mềm yếu, mà không yêu quý bảo vệ, không làm cho nó an ổn, không vun bồi phân đất, không tưới nước theo thời, không tạo sự thích hợp nóng lạnh, thì cây ấy sẽ không thể tăng trưởng. Lại còn chặt gốc, bẻ cành, cắt ra từng đoạn, chia ra từng phần, để cho gió thổi nắng táp; hay dùng lửa thiêu đốt, cây cháy thành tro; hoặc để cho gió lốc bốc lên; hoặc bị quăng xuống nước, thì này các Tỳ-kheo, ý các ông thế nào, làm như vậy há không phải là chặt đứt gốc rễ cây này, cho đến thiêu đốt khiến cho nó bị tiêu diệt, thành pháp không sanh khởi trong đời vị lai chăng?”
Đáp:
“Bạch Thế Tôn, đúng như vậy.”
“Như vậy, này các Tỳ-kheo, đối với các pháp kết sử ràng buộc mà tùy thuận quán vô thường, quán trụ, sanh, diệt, quán vô dục, quán tịch diệt, quán xả, chẳng sanh đoái tưởng, tâm không hệ lụy, thì ái diệt; ái diệt thì thủ diệt, thủ diệt thì hữu diệt, hữu diệt thì sanh diệt, sanh diệt thì lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não diệt và khối khổ lớn đã tụ tập thuần thành cũng diệt.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 1Thus I have heard: One time, the Buddha was staying at Anāthapiṇḍada’s Park in Jeta’s Grove of Śrāvastī.
SC 2It was then that the Bhagavān addressed the monks, “When being bound by the bonds is savored, thought about, and fetters the mind, then craving arises. Craving then is the condition for clinging. Clinging is the condition for existence. Existence is the condition for birth. Birth is the condition for old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble. Thus forms the whole mass of suffering.
SC 3“It’s like someone planting a tree. At first, it’s small, flexible, and weak. When cared for and protected, it’s made secure. They cultivate it with manure and soil, water it at appropriate times, and prepare it for cold and warm weather. Afterward, the tree is able grow larger under those conditions.
SC 4“So it is, monks. When being bound by the bonds is savored and nourished, it creates affection and craving. Craving is the condition for clinging. Clinging is the condition for existence. Existence is the condition for birth. Birth is the condition for old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble. Thus forms the whole mass of suffering.
SC 5“Suppose being bound by the bonds is followed by contemplation of impermanence, contemplation of persisting, arising, and ceasing, contemplation of desiring nothing, contemplation of cessation, and contemplation of detachment. One won’t think about [the bonds], their mind won’t be attached to them, and then craving ceases. When craving ceases, clinging ceases. When clinging ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble cease. Thus ceases the whole mass of suffering.
SC 6“It’s like someone planting a tree. At first, it’s small, flexible, and weak. If they don’t care for and protect it, it’s not made secure. They don’t cultivate it with manure and soil, don’t water it at appropriate times, and don’t prepare it for cold and warm weather. It can’t grow larger [under those conditions].
SC 7“Suppose, again, they cut its roots, chop off its branches, cut it into sections, and the pieces are broken down further. The wind dries it out, and the sun bakes it. It’s burned to ash and used as fertilizer, blown away by a swift wind, or carried away by a stream of water.
SC 8“Monks, what do you think? Wouldn’t that tree be destroyed when its roots are cut … burned to ash? Would it be something that won’t arise in the future?”
They answered, “Yes, Bhagavān!”
SC 9“So it is, monks. Suppose being bound by the bonds is followed by contemplation of impermanence, contemplation of persisting, arising, and ceasing, contemplation of desiring nothing, contemplation of cessation, and contemplation of detachment. One won’t think about [the bonds], their mind won’t be attached to them, and then craving ceases. When craving ceases, clinging ceases. When clinging ceases, existence ceases. When existence ceases, birth ceases. When birth ceases, old age, illness, death, grief, sorrow, pain, and trouble cease. Thus ceases the whole mass of suffering.”
SC 10After the Buddha spoke this sūtra, the monks who heard what the Buddha taught rejoiced and approved.