Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, có một Tỳ-kheo kia, từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo vai bên phải, lễ Phật rồi đứng sang một bên, bạch Phật rằng:
“Lành thay, Thế Tôn! Nay xin vì con mà nói vắn tắt pháp yếu. Sau khi nghe pháp, con sẽ ở một mình nơi chỗ vắng, tu tập không buông lung. Khi tu tập không buông lung con sẽ tư duy về lý do mà một thiện nam tử xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mình mặc pháp y, có lòng tin, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ vì để ngay trong đời này chứng nghiệm cứu cánh phạm hạnh vô thượng, biết rằng: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Bấy giờ, Đức Thế Tôn dạy Tỳ-kheo kia:
“Lành thay! Lành thay! Tỳ-kheo, đã khéo nói những lời này: ‘Nay xin vì con mà nói vắn tắt pháp yếu. Sau khi nghe pháp, con sẽ ở một mình nơi chỗ vắng, tu tập không buông lung… cho đến, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’ Ông đã nói như vậy phải chăng?”
Tỳ-kheo bạch Phật:
“Đúng như vậy, bạch Thế Tôn!”
Đức Phật bảo Tỳ-kheo:
“Ông hãy lắng nghe, hãy lắng nghe, khéo léo suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ông mà nói.
“Nếu có pháp nào chẳng phải là thiùch ứng của các ông và cũng chẳng phải là thích ứng của người khác, thì hãy nhanh chóng đoạn trừ pháp ấy. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài.”
Tỳ-kheo kia, bạch Phật rằng:
“Bạch Thế Tôn, con đã hiểu. Bạch Thiện Thệ, con đã hiểu.”
Phật bảo Tỳ-kheo:
“Đối với pháp đã được Ta nói tóm tắt, ông hiểu nghĩa rộng của nó như thế nào?”
Tỳ-kheo bạch Phật rằng:
“Bạch Thế Tôn, sắc chẳng phải là con, chẳng phải là thích ứng của con, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cũng vậy thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là con, chẳng phải là thích ứng của con, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cho nên đối với những pháp mà Như Lai đã nói tóm tắt, con đã hiểu được nghĩa rộng của nó như vậy.”
Đức Phật bảo Tỳ-kheo:
“Lành thay! Lành thay! Đối với những pháp đã được Ta nói tóm tắt, ông đã hiểu nghĩa rộng của nó. Vì sao? Này Tỳ-kheo, sắc chẳng phải là ta, chẳng phải là thích ứng của ta, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cũng vậy thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là ta, chẳng phải là thích ứng của ta, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài.”
Sau khi vị Tỳ-kheo kia nghe những lời dạy của Phật, tâm rất vui mừng, lạy Phật rồi lui; một mình ở chỗ vắng, siêng năng tu tập, sống không buông lung, cho đến, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’
Bấy giờ, vị Tỳ-kheo kia thành bậc A-la-hán, tâm được giải thoát.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0003c29獨園。
爾時，有異比丘從坐起，偏袒右肩，T 0004a01為佛作禮，却住一面，而白佛言：「善哉！世T 0004a02尊！為我略說法要，我聞法已，當獨一靜T 0004a03處，專精思惟，不放逸住，乃至自知不受T 0004a04後有。」
佛告比丘：「善哉！善哉！汝作如是說：T 0004a05『世尊！為我略說法要，我聞法已，當獨一靜T 0004a06處，專精思惟，不放逸住，乃至自知不受後T 0004a07有。』耶？」
時，彼比丘白佛言：「如是，世尊！」
佛告T 0004a08比丘：「諦聽！諦聽！善思念之，當為汝說。若T 0004a09非汝所應，亦非餘人所應，此法宜速除斷。T 0004a10斷彼法已，以義饒益，長夜安樂。」
時，彼比T 0004a11丘白佛言：「知已。世尊！知已。善逝！」
佛告比丘：T 0004a12「云何於我略說法中，廣解其義？」
比丘白佛T 0004a13言：「世尊！色非我、非我所應，亦非餘人所T 0004a14應，是法宜速除斷。斷彼法已，以義饒益，T 0004a15長夜安樂。如是受、想、行、識，非我、非我所應，T 0004a16亦非餘人所應，宜速除斷，斷彼法已，以T 0004a17義饒益，長夜安樂。是故，我於如來略說T 0004a18法中，廣解其義。」
佛告比丘：「善哉！善哉！汝T 0004a19云何於我略說法中，廣解其義？所以者何？T 0004a20比丘！色非我、非我所應，亦非餘人所應，是T 0004a21法宜速除斷。斷彼法已，以義饒益，長夜安T 0004a22樂。如是受、想、行、識，非我、非我所應，亦非餘T 0004a23人所應，是法宜速除斷。斷彼法已，以義饒T 0004a24益，長夜安樂。」
時，彼比丘聞佛所說，心大歡T 0004a25喜，禮佛而退。獨一靜處，精勤修習，不放逸T 0004a26住，乃至自知不受後有。
時，彼比丘心得解T 0004a27脫，成阿羅漢。
T 0004a28 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park. At that time a certain monk rose from his seat, bared his right shoulder, paid homage to the Buddha and withdrew to stand at one side. T 4a He said to the Buddha:
“It would be well if the Blessed One would teach me the essentials of the Dharma in brief. On having heard the Dharma I shall alone and in a quiet place reflect on it with energy. Being established in it without negligence … up to … knowing myself that there will be no receiving of further existence.’”
The Buddha said to that monk: “It is well, it is well, that you speak like this: ‘Blessed One, teach me the essentials of the Dharma in brief. On having heard the Dharma, I shall alone and in a quiet place reflect on it with energy. Being established in it without negligence … up to … knowing myself that there will be no receiving of further existence.’ Is it like this?” Then that monk said to the Buddha: “It is like this, Blessed One.”
The Buddha said to the monk: “Listen, listen and pay careful attention to what I will tell you. Whatever does not belong to you and does not belong to others, these things should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated those things will be for your benefit and welfare, for your peace for a long time.” Then that monk said to the Buddha: “I understood, Blessed One, I understood Well Gone One!”
The Buddha said to the monk: “How do you understand in full the meaning of the teaching I herein spoke in brief?” The monk said to the Buddha: “Blessed One, bodily form is not self, it does not belong to me and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for my benefit and welfare, for my peace for a long time. In the same way feeling … perception … formations … consciousness is not self, it does not belong to me and does not belong to others. It should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for my benefit and welfare, for my peace for a long time. Blessed One, I thus understand in full the meaning of the teaching herein spoken in brief.”
The Buddha said to the monk: “It is well, it is well, that you understand in full the meaning of the teaching I herein spoke in brief. Why is that? Monk, bodily form is not self, it does not belong to oneself and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for one’s benefit and welfare, for one’s peace for a long time. In the same way feeling … perception … formations … consciousness is not self, it does not belong to oneself and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for one’s benefit and welfare, for one’s peace for a long time.”
Then, on hearing what the Buddha had said, the mind of that monk was greatly delighted. He paid homage to the Buddha and withdrew. Practising alone in a quiet place with diligence he was established in being without negligence … up to … he himself knew that there will be no receiving of further existence. Then that monk, attaining liberation of the mind, became an arahant.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, có một Tỳ-kheo kia, từ chỗ ngồi đứng dậy, trịch áo vai bên phải, lễ Phật rồi đứng sang một bên, bạch Phật rằng:
“Lành thay, Thế Tôn! Nay xin vì con mà nói vắn tắt pháp yếu. Sau khi nghe pháp, con sẽ ở một mình nơi chỗ vắng, tu tập không buông lung. Khi tu tập không buông lung con sẽ tư duy về lý do mà một thiện nam tử xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mình mặc pháp y, có lòng tin, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, chỉ vì để ngay trong đời này chứng nghiệm cứu cánh phạm hạnh vô thượng, biết rằng: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’”
Bấy giờ, Đức Thế Tôn dạy Tỳ-kheo kia:
“Lành thay! Lành thay! Tỳ-kheo, đã khéo nói những lời này: ‘Nay xin vì con mà nói vắn tắt pháp yếu. Sau khi nghe pháp, con sẽ ở một mình nơi chỗ vắng, tu tập không buông lung… cho đến, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’ Ông đã nói như vậy phải chăng?”
Tỳ-kheo bạch Phật:
“Đúng như vậy, bạch Thế Tôn!”
Đức Phật bảo Tỳ-kheo:
“Ông hãy lắng nghe, hãy lắng nghe, khéo léo suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì ông mà nói.
“Nếu có pháp nào chẳng phải là thiùch ứng của các ông và cũng chẳng phải là thích ứng của người khác, thì hãy nhanh chóng đoạn trừ pháp ấy. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài.”
Tỳ-kheo kia, bạch Phật rằng:
“Bạch Thế Tôn, con đã hiểu. Bạch Thiện Thệ, con đã hiểu.”
Phật bảo Tỳ-kheo:
“Đối với pháp đã được Ta nói tóm tắt, ông hiểu nghĩa rộng của nó như thế nào?”
Tỳ-kheo bạch Phật rằng:
“Bạch Thế Tôn, sắc chẳng phải là con, chẳng phải là thích ứng của con, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cũng vậy thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là con, chẳng phải là thích ứng của con, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cho nên đối với những pháp mà Như Lai đã nói tóm tắt, con đã hiểu được nghĩa rộng của nó như vậy.”
Đức Phật bảo Tỳ-kheo:
“Lành thay! Lành thay! Đối với những pháp đã được Ta nói tóm tắt, ông đã hiểu nghĩa rộng của nó. Vì sao? Này Tỳ-kheo, sắc chẳng phải là ta, chẳng phải là thích ứng của ta, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài. Cũng vậy thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải là ta, chẳng phải là thích ứng của ta, cũng chẳng phải là thích ứng của người khác. Pháp này cần nhanh chóng đoạn trừ. Đoạn trừ pháp ấy để được lợi, được ích, được an lạc lâu dài.”
Sau khi vị Tỳ-kheo kia nghe những lời dạy của Phật, tâm rất vui mừng, lạy Phật rồi lui; một mình ở chỗ vắng, siêng năng tu tập, sống không buông lung, cho đến, tự biết không còn tái sanh đời sau nữa.’
Bấy giờ, vị Tỳ-kheo kia thành bậc A-la-hán, tâm được giải thoát.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park. At that time a certain monk rose from his seat, bared his right shoulder, paid homage to the Buddha and withdrew to stand at one side. T 4a He said to the Buddha:
“It would be well if the Blessed One would teach me the essentials of the Dharma in brief. On having heard the Dharma I shall alone and in a quiet place reflect on it with energy. Being established in it without negligence … up to … knowing myself that there will be no receiving of further existence.’”
The Buddha said to that monk: “It is well, it is well, that you speak like this: ‘Blessed One, teach me the essentials of the Dharma in brief. On having heard the Dharma, I shall alone and in a quiet place reflect on it with energy. Being established in it without negligence … up to … knowing myself that there will be no receiving of further existence.’ Is it like this?” Then that monk said to the Buddha: “It is like this, Blessed One.”
The Buddha said to the monk: “Listen, listen and pay careful attention to what I will tell you. Whatever does not belong to you and does not belong to others, these things should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated those things will be for your benefit and welfare, for your peace for a long time.” Then that monk said to the Buddha: “I understood, Blessed One, I understood Well Gone One!”
The Buddha said to the monk: “How do you understand in full the meaning of the teaching I herein spoke in brief?” The monk said to the Buddha: “Blessed One, bodily form is not self, it does not belong to me and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for my benefit and welfare, for my peace for a long time. In the same way feeling … perception … formations … consciousness is not self, it does not belong to me and does not belong to others. It should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for my benefit and welfare, for my peace for a long time. Blessed One, I thus understand in full the meaning of the teaching herein spoken in brief.”
The Buddha said to the monk: “It is well, it is well, that you understand in full the meaning of the teaching I herein spoke in brief. Why is that? Monk, bodily form is not self, it does not belong to oneself and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for one’s benefit and welfare, for one’s peace for a long time. In the same way feeling … perception … formations … consciousness is not self, it does not belong to oneself and does not belong to others. This thing should quickly be eradicated and relinquished. Having eradicated that thing will be for one’s benefit and welfare, for one’s peace for a long time.”
Then, on hearing what the Buddha had said, the mind of that monk was greatly delighted. He paid homage to the Buddha and withdrew. Practising alone in a quiet place with diligence he was established in being without negligence … up to … he himself knew that there will be no receiving of further existence. Then that monk, attaining liberation of the mind, became an arahant.