Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Có năm loại hạt giống. Năm loại đó là gì? Đó là, hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống tự rụng, hạt giống từ quả. Năm loại hạt giống này tuy không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, vừa chín, chắc hạt, có đất, nhưng nếu không có nước, thì những loại hạt giống đó không thể sanh trưởng lớn mạnh được. Nếu những hạt giống mới vừa chín tới, chắc hạt này, tuy không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, có nước, nhưng nếu không có đất, thì chúng cũng không sanh trưởng lớn mạnh được. Nếu những hạt giống mới vừa chín tới, chắc hạt này, mà không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, có nước, có đất đầy đủ, thì những hạt giống này sẽ sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, năm loại hạt giống này được ví cho các thọ ấm cùng hiện hữu với thức. Đất được ví cho bốn thức trụ. Nước được ví cho hỷ tham. Bốn thủ vin bám nơi thức mà trụ. Bốn là những gì? Thức trụ ở trong sắc, vin bám sắc, hỷ tham được ướt nhuần, sanh trưởng lớn mạnh. Cũng vậy, thức trụ trong thọ, tưởng và hành, vin bám thọ, tưởng, hành, hỷ tham được ướt nhuần, sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, thức ở trong đó, hoặc đến, hoặc đi, hoặc hiện, hoặc mất, hoặc sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, nếu lìa sắc, thọ, tưởng, hành mà thức có đến, có đi, có hiện, có mất, có sanh, thì chỉ có trên ngôn thuyết, chứ nếu hỏi đến thì sẽ không biết, càng làm cho si mê, vì không phải là cảnh giới.
“Đối với sắc giới mà lìa tham. Khi đã lìa tham rồi, sự trói buộc bởi ý sanh và sự ngưng trệ nơi sắc bị đoạn trừ. Khi sự trói buộc bởi ý sanh và sự ngưng trệ nơi thức bị đoạn trừ rồi, thì sự vin bám bị cắt đứt. Khi sự vin bám bị cắt đứt rồi, thì thức cũng không còn chỗ trụ để sanh trưởng lớn mạnh trở lại. Cũng vậy, đối với thọ, tưởng và hành giới lìa tham. Khi đã lìa tham rồi, thì ý sanh xúc và sự ngưng trệ nơi hành bị đoạn trừ. Khi ý sanh xúc và sự ngưng trệ nơi hành bị đoạn trừ rồi, thì sự vin bám bị cắt đứt. Khi sự vin bám bị cắt đứt rồi, thì thức cũng không còn chỗ trụ để sanh trưởng lớn mạnh trở lại. Vì đã không sanh trưởng cho nên không tác hành. Khi đã không tác hành, thì trụ vững. Do an trụ vững mà tri túc. Do tri túc mà giải thoát. Do giải thoát mà đối với các thế gian không còn gì để thủ, không còn gì để chấp trước. Khi đã không còn gì để thủ và không còn gì để chấp trước, do đó tự mình giác ngộ Niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, tự biết sẽ không còn tái sanh đời sau nữa.’
“Ta nói thức này, không đi sang Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phía, trên, dưới. Nó không đi đến đâu cả, mà chỉ ngay trong đời hiện tại sẽ nhập Niết-bàn, tịch diệt, thanh lương, thanh tịnh, chân thật.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0008c27獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「有五種種子。何T 0008c28等為五？謂根種子、莖種子、節種子、自落種T 0008c29子、實種子。此五種子不斷、不壞、不腐、不中T 0009a01風，新熟堅實，有地界而無水界，彼種子T 0009a02不生長增廣。若彼種新熟堅實，不斷、不壞、不T 0009a03中風，有水界而無地界，彼種子亦不生T 0009a04長增廣。若彼種子新熟堅實，不斷、不壞、不T 0009a05腐、不中風，有地、水界，彼種子生長增廣。
「比T 0009a06丘！彼五種子者，譬取陰俱識；地界者，譬四T 0009a07識住；水界者，譬貪喜四取攀緣識住。何等為T 0009a08四？於色中識住，攀緣色，喜貪潤澤，生長增T 0009a09廣；於受、想、行中識住，攀緣受、想、行，貪喜T 0009a10潤澤，生長增廣。比丘！識於中若來、若去、若住、T 0009a11若沒、若生長增廣。
「比丘！若離色、受、想、行，識T 0009a12有若來、若去、若住、若生者，彼但有言數，問T 0009a13已不知，增益生癡，以非境界故。色界離T 0009a14貪，離貪已，於色封滯意生縛斷；於色封滯T 0009a15意生縛斷已，攀緣斷；攀緣斷已，識無住處，T 0009a16不復生長增廣。受、想、行界離貪，離貪已，於T 0009a17行封滯意生觸斷；於行封滯意生觸斷T 0009a18已，攀緣斷，攀緣斷已，彼識無所住，不復T 0009a19生長增廣。不生長故，不作行；不作行已T 0009a20住，住已知足，知足已解脫；解脫已，於諸世T 0009a21間都無所取、無所著；無所取、無所著已，T 0009a22自覺涅槃：『我生已盡，梵行已立，所作已作，T 0009a23自知不受後有。』我說彼識不至東、西、南、T 0009a24北、四維、上、下，無所至趣，唯見法，欲入涅槃、T 0009a25寂滅、清涼、清淨、真實。」
佛說此經已，諸比丘T 0009a26聞佛所說，歡喜奉行。
T 0009a27 SC 2Thus have I heard. Once the Awakened One dwelt in Sravasti City, Jeta’s Grove, and Anāthapiṇḍika’s Park. At that time the World Honoured One told the mendicants:
SC 3“There are five types of seeds. What are the five? They are: the root seed, the stalk seed, the node seed, the seed that falls by itself and the fruit seed.
SC 4“These five types of seeds, not cut off, not broken down, not decayed, and not carried away by the wind, but new, ripe, strong and true, if these seeds have the earth element, but not the water element, they will not grow and increase. If those seeds new, ripe, strong and true and not cut off, not broken down, not decayed and not carried away by the wind, have the water element, but do not have the earth element, they will also not grow and increase. If those seeds new, ripe, strong and true and not cut off, not broken down, not decayed and not carried away by the wind, have the water element and the earth element, they will grow and increase.
SC 5“Mendicants! Those five seeds are like the clinging aggregate of consciousness. The earth element is like the four abidings of consciousness. The water element is like passion and desire. There are four clingings causing consciousness to abide. What are the four? In the midst of forms consciousness abides. Clinging causes form and vigorous passionate desire to arise to grow and increase. Consciousness abides in feeling, concept and formulation. Clinging causes feeling, concept and formulation and vigorous passionate desire to arise to grow and increase.
SC 6“Mendicants! Consciousness with regard to the middle way may come, may go, may abide, may cease, may arise and grow and increase. Mendicants! If it leaves form, feeling, concept and formulation, consciousness is there, may be coming, going, abiding or arising, but then it is just a way of speaking. Asking and not knowing, increases confusion without limit.
SC 7“If one abandons desire for the form element, having left it, the ties that arise and block the mind in form are cut off. Having cut off the ties that blocked the mind that arise in form, then the cause of clinging is cut off. The cause of clinging having been cut off, that consciousness has no place to abide and there is no re-birth and growth and increase.
SC 8“If one abandons desire for feeling, concept and formulation elements, having left it, the ties that arise and block the mind in … formulation are cut off. Having cut off the ties that blocked the mind that arise in … formulation, then the cause of clinging is cut off. The cause of clinging having been cut off, that consciousness has no means by which to abide and there is no re-birth and growth and increase. Because there is no more birth, formulations are not created, not having created formulations, there is abiding. Having abided, there is contentment, there being contentment, there is liberation.
SC 9“Being liberated in the world there is no thing to which to cling and no thing to which to hold on. There being no thing to which to cling, or to which one is to hold on to, one realises extinguishment. One knows: ‘For me birth is finished. The Holy Life is established. Done is what had to be done.’ One knows: ‘I will not experience future becoming.’ I say this consciousness will not reach the four directions: north, south, east or west. It will also not reach above and below. There is nowhere that it goes to. I see only dhammas. Desire is extinct, calm, finished. Feeling is cooled. Feeling is pure. This is the real fruit.”
SC 10The Awakened One gave this discourse. The mendicants heard what the Awakened One said, were very happy and respectfully practised it.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp cô độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá-vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ-kheo:
“Có năm loại hạt giống. Năm loại đó là gì? Đó là, hạt giống từ rễ, hạt giống từ thân, hạt giống từ đốt, hạt giống tự rụng, hạt giống từ quả. Năm loại hạt giống này tuy không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, vừa chín, chắc hạt, có đất, nhưng nếu không có nước, thì những loại hạt giống đó không thể sanh trưởng lớn mạnh được. Nếu những hạt giống mới vừa chín tới, chắc hạt này, tuy không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, có nước, nhưng nếu không có đất, thì chúng cũng không sanh trưởng lớn mạnh được. Nếu những hạt giống mới vừa chín tới, chắc hạt này, mà không bị gián đoạn, không bị hư hoại, không bị mục thối, không bị trúng gió, có nước, có đất đầy đủ, thì những hạt giống này sẽ sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, năm loại hạt giống này được ví cho các thọ ấm cùng hiện hữu với thức. Đất được ví cho bốn thức trụ. Nước được ví cho hỷ tham. Bốn thủ vin bám nơi thức mà trụ. Bốn là những gì? Thức trụ ở trong sắc, vin bám sắc, hỷ tham được ướt nhuần, sanh trưởng lớn mạnh. Cũng vậy, thức trụ trong thọ, tưởng và hành, vin bám thọ, tưởng, hành, hỷ tham được ướt nhuần, sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, thức ở trong đó, hoặc đến, hoặc đi, hoặc hiện, hoặc mất, hoặc sanh trưởng lớn mạnh.
“Tỳ-kheo, nếu lìa sắc, thọ, tưởng, hành mà thức có đến, có đi, có hiện, có mất, có sanh, thì chỉ có trên ngôn thuyết, chứ nếu hỏi đến thì sẽ không biết, càng làm cho si mê, vì không phải là cảnh giới.
“Đối với sắc giới mà lìa tham. Khi đã lìa tham rồi, sự trói buộc bởi ý sanh và sự ngưng trệ nơi sắc bị đoạn trừ. Khi sự trói buộc bởi ý sanh và sự ngưng trệ nơi thức bị đoạn trừ rồi, thì sự vin bám bị cắt đứt. Khi sự vin bám bị cắt đứt rồi, thì thức cũng không còn chỗ trụ để sanh trưởng lớn mạnh trở lại. Cũng vậy, đối với thọ, tưởng và hành giới lìa tham. Khi đã lìa tham rồi, thì ý sanh xúc và sự ngưng trệ nơi hành bị đoạn trừ. Khi ý sanh xúc và sự ngưng trệ nơi hành bị đoạn trừ rồi, thì sự vin bám bị cắt đứt. Khi sự vin bám bị cắt đứt rồi, thì thức cũng không còn chỗ trụ để sanh trưởng lớn mạnh trở lại. Vì đã không sanh trưởng cho nên không tác hành. Khi đã không tác hành, thì trụ vững. Do an trụ vững mà tri túc. Do tri túc mà giải thoát. Do giải thoát mà đối với các thế gian không còn gì để thủ, không còn gì để chấp trước. Khi đã không còn gì để thủ và không còn gì để chấp trước, do đó tự mình giác ngộ Niết-bàn: ‘Ta, sự sanh đã dứt, phạm hạnh đã lập, những việc cần làm đã làm xong, tự biết sẽ không còn tái sanh đời sau nữa.’
“Ta nói thức này, không đi sang Đông, Tây, Nam, Bắc, bốn phía, trên, dưới. Nó không đi đến đâu cả, mà chỉ ngay trong đời hiện tại sẽ nhập Niết-bàn, tịch diệt, thanh lương, thanh tịnh, chân thật.”
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
SC 2Thus have I heard. Once the Awakened One dwelt in Sravasti City, Jeta’s Grove, and Anāthapiṇḍika’s Park. At that time the World Honoured One told the mendicants:
SC 3“There are five types of seeds. What are the five? They are: the root seed, the stalk seed, the node seed, the seed that falls by itself and the fruit seed.
SC 4“These five types of seeds, not cut off, not broken down, not decayed, and not carried away by the wind, but new, ripe, strong and true, if these seeds have the earth element, but not the water element, they will not grow and increase. If those seeds new, ripe, strong and true and not cut off, not broken down, not decayed and not carried away by the wind, have the water element, but do not have the earth element, they will also not grow and increase. If those seeds new, ripe, strong and true and not cut off, not broken down, not decayed and not carried away by the wind, have the water element and the earth element, they will grow and increase.
SC 5“Mendicants! Those five seeds are like the clinging aggregate of consciousness. The earth element is like the four abidings of consciousness. The water element is like passion and desire. There are four clingings causing consciousness to abide. What are the four? In the midst of forms consciousness abides. Clinging causes form and vigorous passionate desire to arise to grow and increase. Consciousness abides in feeling, concept and formulation. Clinging causes feeling, concept and formulation and vigorous passionate desire to arise to grow and increase.
SC 6“Mendicants! Consciousness with regard to the middle way may come, may go, may abide, may cease, may arise and grow and increase. Mendicants! If it leaves form, feeling, concept and formulation, consciousness is there, may be coming, going, abiding or arising, but then it is just a way of speaking. Asking and not knowing, increases confusion without limit.
SC 7“If one abandons desire for the form element, having left it, the ties that arise and block the mind in form are cut off. Having cut off the ties that blocked the mind that arise in form, then the cause of clinging is cut off. The cause of clinging having been cut off, that consciousness has no place to abide and there is no re-birth and growth and increase.
SC 8“If one abandons desire for feeling, concept and formulation elements, having left it, the ties that arise and block the mind in … formulation are cut off. Having cut off the ties that blocked the mind that arise in … formulation, then the cause of clinging is cut off. The cause of clinging having been cut off, that consciousness has no means by which to abide and there is no re-birth and growth and increase. Because there is no more birth, formulations are not created, not having created formulations, there is abiding. Having abided, there is contentment, there being contentment, there is liberation.
SC 9“Being liberated in the world there is no thing to which to cling and no thing to which to hold on. There being no thing to which to cling, or to which one is to hold on to, one realises extinguishment. One knows: ‘For me birth is finished. The Holy Life is established. Done is what had to be done.’ One knows: ‘I will not experience future becoming.’ I say this consciousness will not reach the four directions: north, south, east or west. It will also not reach above and below. There is nowhere that it goes to. I see only dhammas. Desire is extinct, calm, finished. Feeling is cooled. Feeling is pure. This is the real fruit.”
SC 10The Awakened One gave this discourse. The mendicants heard what the Awakened One said, were very happy and respectfully practised it.