Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư , cho trong tâm mình tĩnh lặng. Vì sao? Vì Tỳ kheo luôn tu tập phương tiện thiền tư, thì trong tâm mình sẽ được tĩnh lặng, nên quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Ðây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc, đây là sự diệt tận của sắc; đây là thọ, tưởng, hành, thức, đây là sự tập khởi của …… thức, đây là sự đoạn tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc? sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức? Phàm phu ngu si vô học nên đối với các thọ khổ, vui, không khổ-không vui, không quán sát như thật rằng đây là sự tập khởi của thọ, sự diệt tận của thọ, vị ngọt của thọ, sự tai hại của thọ, sự xuất ly của thọ. Vì không biết quán sát như thật, nên đối với thọ lại ưa thích tham đắm mà sanh ra chấp thủ, và thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não; khối lớn đau khổ như vậy từ tập mà sanh. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc. Ðó là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc? Sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức? Ða văn Thánh đệ tử đối với các thọ khổ, vui, không khổ-không vui, quán sát như thật rằng đây là sự tập khởi của thọ, sự diệt tận của thọ, vị ngọt của thọ, sự tai hại của thọ, sự xuất ly của thọ. Vì quán sát như thật nên đối với thọ sự ưa thích đắm trước bị đọan trừ. Vì sự đắm trước đã bị đọan trừ, nên chấp thủ cũng bị diệt. Vì thủ đã bị diệt, nên hữu cũng bị diệt. vì hữu đã bị diệt, nên sanh cũng bị diệt. Vì sanh đã bị diệt, cho nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não cũng bị diệt; khối lớn đau khổ như vậy tất cả đều diệt. Ðó gọi là sắc diệt. Ðó gọi là thọ, tưởng, hành, thức diệt. Cho nên này Tỳ kheo, hãy luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, cho tâm mình luôn tĩnh lặng. Tỳ kheo nào trụ vào thiền tư, thì bên trong tâm luôn tĩnh lặng. Hãy nổ lực siêng năng phương tiện quán sát như thật.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, có 12 kinh tiếp theo là Phân biệt, Chủng chủng phân biệt, Tri, Quảng tri, Chủng chủng tri, Thân cận, Thân cận tu tập, Nhập, Xúc, và Chứng.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0017a24獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「常當修習方便T 0017a25禪思，內寂其心。所以者何？比丘常當修習T 0017a26方便禪思，內寂其心，如實觀察。云何如實T 0017a27觀察？此是色、此是色集、此是色滅；此是受、想、T 0017a28行、識，此是識集、此是識滅。
「云何色集，受、想、T 0017a29行、識集？愚癡無聞凡夫於苦、樂、不苦不樂T 0017b01受，不如實觀察；此受集、受滅、受味、受患、受T 0017b02離不如實觀察故，於受樂著生取，取緣有，T 0017b03有緣生，生緣老、病、死、憂、悲、惱、苦。如是純大T 0017b04苦聚從集而生，是名色集，是名受、想、行、識T 0017b05集。
「云何色滅，受、想、行、識滅？多聞聖弟子受T 0017b06諸苦、樂、不苦不樂受，如實觀察，受集、受滅、受T 0017b07味、受患、受離如實觀察故，於受樂著滅，著T 0017b08滅故取滅，取滅故有滅，有滅故生滅，生滅故T 0017b09老、病、死、憂、悲、惱、苦滅，如是純大苦聚皆悉T 0017b10得滅，是名色滅，受、想、行、識滅。
「是故，比丘！常T 0017b11當修習方便禪思，內寂其心。比丘！禪思住，T 0017b12內寂其心，精勤方便，如實觀察。」
佛說此經T 0017b13已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0017b14如觀察，如是分別、種種分別、知、廣知、種種知、T 0017b15親近、親近修習、入、觸、證二經，亦如是廣說。
T 0017b16 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within and examine the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? In this way: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A foolish unlearned worldling does not examine painful, pleasant or neutral feelings as they really are: T 17b ‘this is the arising of feeling, the cessation of feeling, the gratification of feeling, the danger in feeling, and the escape from feeling.’ Because of not examining it as it really is, he delights in feeling and is attached to it, giving rise to clinging. In dependence on clinging, there is becoming. In dependence on becoming, there is birth. In dependence on birth, there is old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha arises again and again. This is called the arising of bodily form, this is called the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“What is the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? The learned noble disciple examines the experience of painful, pleasant or neutral feelings as it really is: ‘this is the arising of feeling, the cessation of feeling, the gratification of feeling, the danger in feeling, and the escape from feeling. Because of examining it as it really is, delight in feeling and attachment to it ceases. Because of the cessation of attachment, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, there is the cessation of becoming. Because of the cessation of becoming, there is the cessation of birth. Because of the cessation of birth, there is the cessation of old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha completely attains cessation. This is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“Therefore, monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. A monk who is established in meditating with diligent effort and who calms the mind within, examines the aggregates as they really are.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’, in the same way for ‘analysing’, ‘analysing in various ways’, ‘understanding’, ‘widely understanding’, ‘understanding in various ways’, ‘becoming familiar with’, ‘becoming familiar with by cultivating’, ‘engaging with’, ‘contacting’, and ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư , cho trong tâm mình tĩnh lặng. Vì sao? Vì Tỳ kheo luôn tu tập phương tiện thiền tư, thì trong tâm mình sẽ được tĩnh lặng, nên quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Ðây là sắc, đây là sự tập khởi của sắc, đây là sự diệt tận của sắc; đây là thọ, tưởng, hành, thức, đây là sự tập khởi của …… thức, đây là sự đoạn tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc? sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức? Phàm phu ngu si vô học nên đối với các thọ khổ, vui, không khổ-không vui, không quán sát như thật rằng đây là sự tập khởi của thọ, sự diệt tận của thọ, vị ngọt của thọ, sự tai hại của thọ, sự xuất ly của thọ. Vì không biết quán sát như thật, nên đối với thọ lại ưa thích tham đắm mà sanh ra chấp thủ, và thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não; khối lớn đau khổ như vậy từ tập mà sanh. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc. Ðó là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc? Sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức? Ða văn Thánh đệ tử đối với các thọ khổ, vui, không khổ-không vui, quán sát như thật rằng đây là sự tập khởi của thọ, sự diệt tận của thọ, vị ngọt của thọ, sự tai hại của thọ, sự xuất ly của thọ. Vì quán sát như thật nên đối với thọ sự ưa thích đắm trước bị đọan trừ. Vì sự đắm trước đã bị đọan trừ, nên chấp thủ cũng bị diệt. Vì thủ đã bị diệt, nên hữu cũng bị diệt. vì hữu đã bị diệt, nên sanh cũng bị diệt. Vì sanh đã bị diệt, cho nên lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não cũng bị diệt; khối lớn đau khổ như vậy tất cả đều diệt. Ðó gọi là sắc diệt. Ðó gọi là thọ, tưởng, hành, thức diệt. Cho nên này Tỳ kheo, hãy luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, cho tâm mình luôn tĩnh lặng. Tỳ kheo nào trụ vào thiền tư, thì bên trong tâm luôn tĩnh lặng. Hãy nổ lực siêng năng phương tiện quán sát như thật.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, có 12 kinh tiếp theo là Phân biệt, Chủng chủng phân biệt, Tri, Quảng tri, Chủng chủng tri, Thân cận, Thân cận tu tập, Nhập, Xúc, và Chứng.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within and examine the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? In this way: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form, the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A foolish unlearned worldling does not examine painful, pleasant or neutral feelings as they really are: T 17b ‘this is the arising of feeling, the cessation of feeling, the gratification of feeling, the danger in feeling, and the escape from feeling.’ Because of not examining it as it really is, he delights in feeling and is attached to it, giving rise to clinging. In dependence on clinging, there is becoming. In dependence on becoming, there is birth. In dependence on birth, there is old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha arises again and again. This is called the arising of bodily form, this is called the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“What is the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? The learned noble disciple examines the experience of painful, pleasant or neutral feelings as it really is: ‘this is the arising of feeling, the cessation of feeling, the gratification of feeling, the danger in feeling, and the escape from feeling. Because of examining it as it really is, delight in feeling and attachment to it ceases. Because of the cessation of attachment, clinging ceases. Because of the cessation of clinging, there is the cessation of becoming. Because of the cessation of becoming, there is the cessation of birth. Because of the cessation of birth, there is the cessation of old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain. In this way this entire great mass of dukkha completely attains cessation. This is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness.
“Therefore, monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. A monk who is established in meditating with diligent effort and who calms the mind within, examines the aggregates as they really are.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’, in the same way for ‘analysing’, ‘analysing in various ways’, ‘understanding’, ‘widely understanding’, ‘understanding in various ways’, ‘becoming familiar with’, ‘becoming familiar with by cultivating’, ‘engaging with’, ‘contacting’, and ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.