Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, cho trong tâm mình tịch lặng. Vì sao? Vì nhờ tu tập phương tiện thiền tư, trong tâm mình đã tịch lặng, để quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Quán sát như thật rằng đây là sắc ; đây là sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc. Ðây là thọ, tưởng, hành, thức, sự tập khởi của …… thức , sự diệt tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc? sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức?
“Này Tỳ kheo, phàm phu ngu si không học, không quán sát như thật về sự tập khởi của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc, nên ưa muốn sắc kia, khen ngợi yêu đắm, nên sắc sẽ tái sanh lại vào đời vị lai. Ðối với thọ, tưởng, hành, thức cũng nói rộng như vậy. Khi sắc kia sanh; thọ, tưởng, hành, thức sanh, mà đối với sắc không giải thóat; đối với thọ, tưởng, hành, thức không giải thóat, Ta nói người đó sẽ không giải thóat sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não; thuần khối lớn đau khổ. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc; là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc, và sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức?
“Ða văn Thánh đệ tử quán sát như thật về sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc, vị ngọt của sắc, sự tai hại của sắc, sự xa lìa sắc, biết như thật. Do biết như thật nên không thích sắc, không khen ngợi sắc, không ưa đắm sắc, cũng không sanh ra sắc vị lai. Ðối với thọ, tưởng, hành, thức cũng nói rộng như vậy. Sắc không sanh; thọ, tưởng, hành, thức không sanh, do đó đối với sắc được giải thóat, đối với thọ, tưởng, hành, thức được giải thóat. Ta nói người này giải thóat sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não, thuần khối lớn đau khổ. Ðó gọi là sự diệt tận của sắc; là sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức.
“Cho nên, Tỳ kheo, nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, để bên trong tâm mình tịch lặng, và tinh tấn siệng năng phương tiện quán sát như thật.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, cho đến Kinh Tác chứng, gồm 12, cũng cần diễn rộng.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0017b17獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「常當修習方便T 0017b18禪思，內寂其心。所以者何？修習方便禪思，T 0017b19內寂其心已，如實觀察。云何如實觀察？T 0017b20如實觀察此色、此色集、此色滅，此受、想、行、T 0017b21識，此識集、此識滅。
「云何色集？云何受、想、行、T 0017b22識集？比丘！愚癡無聞凡夫不如實觀察色T 0017b23集、色味、色患、色離故，樂彼色，讚歎愛著，於T 0017b24未來世色復生。」受、想、行、識亦如是廣說。「彼T 0017b25色生，受、想、行、識生已，不解脫於色，不解脫T 0017b26於受、想、行、識。我說彼不解脫生、老、病、死、憂、悲、T 0017b27惱、苦，純大苦聚，是名色集，受、想、行、識集。
「云T 0017b28何色滅，受、想、行、識滅？多聞聖弟子如實觀察T 0017b29色集、色滅、色味、色患、色離，如實知。如實知T 0017c01故，不樂於色，不讚歎色，不樂著色，亦不T 0017c02生未來色。」受、想、行、識亦如是廣說。「色不生，T 0017c03受、想、行、識不生故，於色得解脫，於受、想、行、T 0017c04識得解脫。我說彼解脫生、老、病、死、憂、悲、惱、T 0017c05苦聚，是名色滅，受、想、行、識滅。
「是故，比丘！常T 0017c06當修習方便禪思，內寂其心，精勤方便，如T 0017c07實觀察。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡T 0017c08喜奉行。
T 0017c09如觀察，如是乃至作證十二經，亦應廣說。
T 0017c10 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Having cultivated meditation with diligence and calmed the mind within, one examines the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? By examining as it really is: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form? What is the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? Monks, because a foolish unlearned worldling does not examine as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, he delights in that bodily form, he commends craving and attachment for it, and he gives rise to further bodily form in the future … feeling … perception … formations … consciousness should also be recited fully in the same way.
“That bodily form having arisen, feeling … perception … formations … consciousness having arisen, he is not liberated from bodily form, he is not liberated from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is not liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha. This is called the arising of bodily form, the arising of feeling … perception … formations … consciousness.
“What is the cessation of bodily form? What is the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A learned noble disciple examines as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, understanding it as it really is. Because of understanding it as it really is, T 17c he does not delight in bodily form, he does not commend bodily form. Not delighting with attachment in bodily form, he also does not give rise to bodily form in the future … feeling … perception … formations … consciousness should also be recited fully in the same way.
“Because of not giving rise to bodily form, not giving rise to feeling … perception … formations … consciousness, he attains liberation from bodily form, attains liberation from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha. This is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … perception … formations … consciousness.
“Therefore, monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within, make a diligent effort to examine the aggregates as they really are.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’, in the same way … up to … ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, cho trong tâm mình tịch lặng. Vì sao? Vì nhờ tu tập phương tiện thiền tư, trong tâm mình đã tịch lặng, để quán sát như thật. Thế nào là quán sát như thật? Quán sát như thật rằng đây là sắc ; đây là sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc. Ðây là thọ, tưởng, hành, thức, sự tập khởi của …… thức , sự diệt tận của …… thức.
“Thế nào là sự tập khởi của sắc? sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức?
“Này Tỳ kheo, phàm phu ngu si không học, không quán sát như thật về sự tập khởi của sắc, về vị ngọt của sắc, về sự tai hại của sắc, về sự xuất ly sắc, nên ưa muốn sắc kia, khen ngợi yêu đắm, nên sắc sẽ tái sanh lại vào đời vị lai. Ðối với thọ, tưởng, hành, thức cũng nói rộng như vậy. Khi sắc kia sanh; thọ, tưởng, hành, thức sanh, mà đối với sắc không giải thóat; đối với thọ, tưởng, hành, thức không giải thóat, Ta nói người đó sẽ không giải thóat sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não; thuần khối lớn đau khổ. Ðó gọi là sự tập khởi của sắc; là sự tập khởi của thọ, tưởng, hành, thức.
“Thế nào là sự diệt tận của sắc, và sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức?
“Ða văn Thánh đệ tử quán sát như thật về sự tập khởi của sắc, sự diệt tận của sắc, vị ngọt của sắc, sự tai hại của sắc, sự xa lìa sắc, biết như thật. Do biết như thật nên không thích sắc, không khen ngợi sắc, không ưa đắm sắc, cũng không sanh ra sắc vị lai. Ðối với thọ, tưởng, hành, thức cũng nói rộng như vậy. Sắc không sanh; thọ, tưởng, hành, thức không sanh, do đó đối với sắc được giải thóat, đối với thọ, tưởng, hành, thức được giải thóat. Ta nói người này giải thóat sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, khổ, não, thuần khối lớn đau khổ. Ðó gọi là sự diệt tận của sắc; là sự diệt tận của thọ, tưởng, hành, thức.
“Cho nên, Tỳ kheo, nên luôn luôn tu tập phương tiện thiền tư, để bên trong tâm mình tịch lặng, và tinh tấn siệng năng phương tiện quán sát như thật.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Cũng như Kinh quán sát, cũng vậy, cho đến Kinh Tác chứng, gồm 12, cũng cần diễn rộng.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “You should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within. Why is that? Having cultivated meditation with diligence and calmed the mind within, one examines the aggregates as they really are.
“How to examine the aggregates as they really are? By examining as it really is: ‘This is bodily form, this is the arising of bodily form, this is the cessation of bodily form. This is feeling … perception … formations … consciousness, this is the arising of consciousness, this is the cessation of consciousness.’
“What is the arising of bodily form? What is the arising of feeling … of perception … of formations … of consciousness? Monks, because a foolish unlearned worldling does not examine as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, he delights in that bodily form, he commends craving and attachment for it, and he gives rise to further bodily form in the future … feeling … perception … formations … consciousness should also be recited fully in the same way.
“That bodily form having arisen, feeling … perception … formations … consciousness having arisen, he is not liberated from bodily form, he is not liberated from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is not liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha. This is called the arising of bodily form, the arising of feeling … perception … formations … consciousness.
“What is the cessation of bodily form? What is the cessation of feeling … of perception … of formations … of consciousness? A learned noble disciple examines as it really is the arising of bodily form, the cessation of bodily form, the gratification of bodily form, the danger in bodily form, and the escape from bodily form, understanding it as it really is. Because of understanding it as it really is, T 17c he does not delight in bodily form, he does not commend bodily form. Not delighting with attachment in bodily form, he also does not give rise to bodily form in the future … feeling … perception … formations … consciousness should also be recited fully in the same way.
“Because of not giving rise to bodily form, not giving rise to feeling … perception … formations … consciousness, he attains liberation from bodily form, attains liberation from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha. This is called the cessation of bodily form, the cessation of feeling … perception … formations … consciousness.
“Therefore, monks, you should constantly cultivate meditation with diligence, calm the mind within, make a diligent effort to examine the aggregates as they really are.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
As for ‘examining’, in the same way … up to … ‘realizing’, twelve discourses should be recited fully in the same way.