Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Ta sẽ nói về Thánh pháp ấn và kiến thanh tịnh. Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ.
“Nếu có Tỳ kheo nào nói như vầy: ‘Tôi đối với tam muội Không chưa có sở đắc, mà khởi Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn.’ Thì đừng nên nói như vậy. Vì sao? Vì nếu đối với Không chưa đạt được, mà nói là Tôi đã đạt được Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn, thì việc này sẽ không xảy ra.
“Nếu có Tỳ kheo nào nói như vầy, ‘Tôi đã đạt được Không, có khả năng khởi lên Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn.’ Thì đây là lời nói chính xác. Vì sao? Vì nếu đã đạt được Không rồi, thì sẽ có khả năng khởi lên Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn; điều này chắc chắn có thể xảy ra.
“Thế nào là đối với kiến thanh tịnh của Thánh Ðệ tử?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Phật là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp. Cúi xin hãy vì chúng con mà nói. Các Tỳ kheo sau khi nghe pháp xong, sẽ thực hành theo lời dạy.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Nếu Tỳ kheo nào, ngồi dưới bóng cây, chỗ trống vắng, mà khéo quán sát sắc là vô thường, là pháp ma diệt, ly dục. Cũng vậy, quán sát thọ, tưởng, hành, thức là vô thường, là pháp ma diệt, ly dục. Quán các thọ ấm kia là vô thường, là pháp ma diệt, không bền chắc, biến dịch, thì tâm sẽ được an lạc, thanh tịnh, giải thóat. Ðó gọi là Không. Quán sát như vậy cũng không thể lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát sự đoạn tận của tướng sắc, sự đoạn tận của tướng thinh, hương, vị, xúc, pháp. Ðó gọi là vô tướng. Quán sát như vậy cũng chưa lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát sự đoạn trừ tướng tham, tướng sân nhuế, tướng ngu si. Ðó gọi là Vô sở hữu. Quán sát như vậy cũng chưa lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát ngã và ngã sở từ đâu sanh ra?
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát về ngã, ngã sở từ thấy, nghe, ngửi, nếm, chạm, biết mà sanh ra.
“Lại quán sát, do nhân gì , duyên gì mà thức thức; nhân , duyên của thức kia là thường hay vô thường?
“Lại tư duy do nhân gì , duyên gì mà thức thức; nhân kia, duyên kia của thức đều là vô thường. Lại nữa, nhân kia, duyên kia tất cả đều là vô thường, thức được sanh bởi đó làm sao là thường được? Vô thường là hành của hữu vi, từ duyên khởi, là pháp tai hại, là pháp họai diệt, là pháp ly dục, là pháp đoạn tri Ðó gọi là Thánh pháp ấn, tri kiến thanh tịnh.
“Ðó là nói rằng: ‘Tỳ kheo Ta sẽ nói về Thánh pháp ấn và kiến thanh tịnh.’ Ðược nói rộng như vậy.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0020a26獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「當說聖法印及T 0020a27見清淨。諦聽，善思。若有比丘作是說：『我T 0020a28於空三昧未有所得，而起無相、無所有、離T 0020a29慢知見。』者，莫作是說。所以者何？若於空未T 0020b01得者而言我得無相、無所有、離慢知見者，T 0020b02無有是處！若有比丘作是說：『我得空，能T 0020b03起無相、無所有、離慢知見。』者，此則善說。所T 0020b04以者何？若得空已，能起無相、無所有、離慢T 0020b05知見者，斯有是處！云何為聖弟子及見清T 0020b06淨？」
比丘白佛：「佛為法根、法眼、法依，唯願為T 0020b07說！諸比丘聞說法已，如說奉行。」
佛告比T 0020b08丘：「若比丘於空閑處樹下坐，善觀色無常、T 0020b09磨滅、離欲之法。如是觀察受、想、行、識，無常、磨T 0020b10滅、離欲之法。觀察彼陰無常、磨滅、不堅固、變T 0020b11易法，心樂、清淨、解脫，是名為空。如是觀者，T 0020b12亦不能離慢、知見清淨。
「復有正思惟三昧，T 0020b13觀色相斷，聲、香、味、觸、法相斷，是名無相。T 0020b14如是觀者，猶未離慢、知見清淨。
「復有正思T 0020b15惟三昧，觀察貪相斷，瞋恚、癡相斷，是名無T 0020b16所有。如是觀者，猶未離慢、知見清淨。
「復有T 0020b17正思惟三昧，觀察我所從何而生？
「復有正T 0020b18思惟三昧，觀察我、我所，從若見、若聞、若嗅、T 0020b19若甞、若觸、若識而生。
「復作是觀察：『若因、若緣T 0020b20而生識者，彼識因、緣，為常、為無常？』
「復作T 0020b21是思惟：『若因、若緣而生識者，彼因、彼緣皆悉T 0020b22無常。』復次，彼因、彼緣皆悉無常，彼所生識T 0020b23云何有常？
「無常者，是有為行，從緣起，是患T 0020b24法、滅法、離欲法、斷知法，是名聖法印、知見T 0020b25清淨；是名比丘當說聖法印、知見清淨……」如是T 0020b26廣說。
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡喜T 0020b27奉行。
T 0020b28 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “I will teach you the seal of the noble Dharma and the reaching of purification of knowledge and vision. Listen and pay careful attention.
“If a monk speaks like this: ‘Without having attained concentration on emptiness, I shall give rise to signlessness (animitta), nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit’, he should not speak like this. Why is that? Without having attained concentration on emptiness, it is impossible to claim: T 20b ‘I attain signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit’.
“If a monk speaks like this: ‘I attain concentration on emptiness and I am able to give rise to signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit,’ then this is well spoken. Why is that? It is certainly possible that, having attained concentration on emptiness, one is able to give rise to signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit.
“How does a noble disciple reach purification of knowledge and vision?”
The monks said to the Buddha: “The Buddha is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard him teach the Dharma, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Suppose a monk sits down in an empty place at the root of a tree and well contemplates bodily form as being impermanent, being of a nature to wear away and to fade away. In the same way he examines feeling … perception … formations … consciousness as being impermanent, being of a nature to wear away and to fade away. Examining those aggregates as being impermanent, of a nature to wear away, to be unstable, and to change, his mind is delighted, purified, and liberated. This is called emptiness. One who contemplates in this way, even though not yet able to be free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating the abandoning of the sign (nimitta) of forms, the abandoning of the sign of sounds, of odours, of flavours, of tangibles, and of mental objects. This is called signlessness. One who contemplates in this way, even though not yet free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating the abandoning of the sign of lust, the abandoning of the sign of anger … and of delusion. This is called nothingness. One who contemplates in this way, even though not yet free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating: ‘From where do the notions ‘I’ and ‘mine’ arise?’
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating: ‘The notions ‘I’ and ‘mine’ arise from seeing, from hearing, from smelling, from tasting, from touching, and from cognizing.’
“Again he examines like this: ‘Whatever causes and conditions give rise to consciousness, are those causes and conditions for consciousness permanent or impermanent?’
“Again he reflects like this: ‘Whatever causes and conditions give rise to consciousness, all those causes and conditions for consciousness are entirely impermanent’. Again, those causes and conditions all being entirely impermanent, how could consciousness, which arises from them, be permanent?’
“That which is impermanent is a conditioned formation, it has arisen from conditions and it is of a perilous nature, of a nature to cease, of a nature to fade away, of a nature to be abandoned with understanding. This is called the seal of the noble Dharma and the purification of knowledge and vision.
“This is called the explanation of: ‘Monks, I will teach you the seal of the noble Dharma and the purification of knowledge and vision’, as taught fully in this way.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Ta sẽ nói về Thánh pháp ấn và kiến thanh tịnh. Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ.
“Nếu có Tỳ kheo nào nói như vầy: ‘Tôi đối với tam muội Không chưa có sở đắc, mà khởi Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn.’ Thì đừng nên nói như vậy. Vì sao? Vì nếu đối với Không chưa đạt được, mà nói là Tôi đã đạt được Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn, thì việc này sẽ không xảy ra.
“Nếu có Tỳ kheo nào nói như vầy, ‘Tôi đã đạt được Không, có khả năng khởi lên Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn.’ Thì đây là lời nói chính xác. Vì sao? Vì nếu đã đạt được Không rồi, thì sẽ có khả năng khởi lên Vô tướng, Vô sở hữu, lìa được tri kiến kiêu mạn; điều này chắc chắn có thể xảy ra.
“Thế nào là đối với kiến thanh tịnh của Thánh Ðệ tử?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Phật là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp. Cúi xin hãy vì chúng con mà nói. Các Tỳ kheo sau khi nghe pháp xong, sẽ thực hành theo lời dạy.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Nếu Tỳ kheo nào, ngồi dưới bóng cây, chỗ trống vắng, mà khéo quán sát sắc là vô thường, là pháp ma diệt, ly dục. Cũng vậy, quán sát thọ, tưởng, hành, thức là vô thường, là pháp ma diệt, ly dục. Quán các thọ ấm kia là vô thường, là pháp ma diệt, không bền chắc, biến dịch, thì tâm sẽ được an lạc, thanh tịnh, giải thóat. Ðó gọi là Không. Quán sát như vậy cũng không thể lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát sự đoạn tận của tướng sắc, sự đoạn tận của tướng thinh, hương, vị, xúc, pháp. Ðó gọi là vô tướng. Quán sát như vậy cũng chưa lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát sự đoạn trừ tướng tham, tướng sân nhuế, tướng ngu si. Ðó gọi là Vô sở hữu. Quán sát như vậy cũng chưa lìa kiêu mạn, nhưng có tri kiến thanh tịnh.
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát ngã và ngã sở từ đâu sanh ra?
“Lại có tam-muội chánh tư duy, là quán sát về ngã, ngã sở từ thấy, nghe, ngửi, nếm, chạm, biết mà sanh ra.
“Lại quán sát, do nhân gì , duyên gì mà thức thức; nhân , duyên của thức kia là thường hay vô thường?
“Lại tư duy do nhân gì , duyên gì mà thức thức; nhân kia, duyên kia của thức đều là vô thường. Lại nữa, nhân kia, duyên kia tất cả đều là vô thường, thức được sanh bởi đó làm sao là thường được? Vô thường là hành của hữu vi, từ duyên khởi, là pháp tai hại, là pháp họai diệt, là pháp ly dục, là pháp đoạn tri Ðó gọi là Thánh pháp ấn, tri kiến thanh tịnh.
“Ðó là nói rằng: ‘Tỳ kheo Ta sẽ nói về Thánh pháp ấn và kiến thanh tịnh.’ Ðược nói rộng như vậy.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “I will teach you the seal of the noble Dharma and the reaching of purification of knowledge and vision. Listen and pay careful attention.
“If a monk speaks like this: ‘Without having attained concentration on emptiness, I shall give rise to signlessness (animitta), nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit’, he should not speak like this. Why is that? Without having attained concentration on emptiness, it is impossible to claim: T 20b ‘I attain signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit’.
“If a monk speaks like this: ‘I attain concentration on emptiness and I am able to give rise to signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit,’ then this is well spoken. Why is that? It is certainly possible that, having attained concentration on emptiness, one is able to give rise to signlessness, nothingness, and have knowledge and vision of being free from conceit.
“How does a noble disciple reach purification of knowledge and vision?”
The monks said to the Buddha: “The Buddha is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard him teach the Dharma, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Suppose a monk sits down in an empty place at the root of a tree and well contemplates bodily form as being impermanent, being of a nature to wear away and to fade away. In the same way he examines feeling … perception … formations … consciousness as being impermanent, being of a nature to wear away and to fade away. Examining those aggregates as being impermanent, of a nature to wear away, to be unstable, and to change, his mind is delighted, purified, and liberated. This is called emptiness. One who contemplates in this way, even though not yet able to be free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating the abandoning of the sign (nimitta) of forms, the abandoning of the sign of sounds, of odours, of flavours, of tangibles, and of mental objects. This is called signlessness. One who contemplates in this way, even though not yet free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating the abandoning of the sign of lust, the abandoning of the sign of anger … and of delusion. This is called nothingness. One who contemplates in this way, even though not yet free from conceit, purifies his knowledge and vision.
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating: ‘From where do the notions ‘I’ and ‘mine’ arise?’
“Again there is a rightly attending to concentration by contemplating: ‘The notions ‘I’ and ‘mine’ arise from seeing, from hearing, from smelling, from tasting, from touching, and from cognizing.’
“Again he examines like this: ‘Whatever causes and conditions give rise to consciousness, are those causes and conditions for consciousness permanent or impermanent?’
“Again he reflects like this: ‘Whatever causes and conditions give rise to consciousness, all those causes and conditions for consciousness are entirely impermanent’. Again, those causes and conditions all being entirely impermanent, how could consciousness, which arises from them, be permanent?’
“That which is impermanent is a conditioned formation, it has arisen from conditions and it is of a perilous nature, of a nature to cease, of a nature to fade away, of a nature to be abandoned with understanding. This is called the seal of the noble Dharma and the purification of knowledge and vision.
“This is called the explanation of: ‘Monks, I will teach you the seal of the noble Dharma and the purification of knowledge and vision’, as taught fully in this way.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.