Kinh 62. phân biệt (2)

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:

“Có năm thọ ấm. Ðó là, sắc thọ ấm; thọ, tưởng, hành, thức thọ ấm. Kẻ phàm phu ngu si không học, không trí tuệ, vô minh, đối với năm thọ ấm sanh ra ngã kiến buộc vào, khiến cho tâm bị buộc vào mà sanh ra tham dục.

“Này Tỳ kheo, Ða văn Thánh đệ tử có trí tuệ, có minh, thì đối với năm thọ ấm này không bị buộc chặt bỡi ngã kiến, khiến tâm bị trói buộc dính mắc, mà khởi lên tham dục.

“Vì sao kẻ phàm phu ngu si không học, không trí tuệ, không sáng suốt, đối với năm thọ ấm, bị ngã kiến trói buộc, khiến cho tâm bị trói buộc dính mắc mà sanh ra tham dục? Này Tỳ kheo, kẻ phàm phu ngu si không học, không trí tuệ, không sáng suốt, thấy rằng sắc là ngã, là khác ngã, hay ở trong nhau. Cũng vậy, thấy thọ, tưởng, hành, thức là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Những kẻ phàm phu ngu si không học, không trí tuệ, không sáng suốt như vậy, đối với năm thọ ấm nói là ngã và bị trói buộc vào, làm cho tâm bị trói buộc mà sanh ra tham dục.

“Vì sao Thánh đệ tử, có trí tuệ, sáng suốt, không cho là ngã trói buộc, khiến kết buộc tâm mà sanh tham dục? Vì không thấy sắc là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Cũng vậy, đối với thọ tưởng, hành, thức không thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong ngã. Như vậy, Thánh đệ tử, có trí tuệ, sáng suốt, thì đối với năm thọ ấm không thấy ngã trói buộc, để khiến trói buộc tâm mà sanh ra tham dục. Nếu những gì thuộc về sắc, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần, thì nên quán sát đúng tất cả chúng đều là vô thường. Cũng vậy, đối với thọ, tưởng, hành, thức, hoặc là quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần, thì cũng nên quán sát đúng tất cả chúng đều là vô thường.”

Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.

At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging, that is, the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.

“A foolish unlearned worldling, who is ignorant and without wisdom, in regard to the five aggregates of clinging gives rise to the view of self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires.

“Monks, a learned noble disciple, who has knowledge and wisdom, in regard to these five aggregates of clinging does not have the view of self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires.

“How does a foolish unlearned worldling, who is ignorant and without wisdom, in regard to the five aggregates of clinging have the view of self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires?

“Monks, a foolish unlearned worldling, who is ignorant and without wisdom, sees bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within bodily form. In the same way he sees feeling … perception … formations … consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within consciousness. In this way a foolish unlearned worldling, who is ignorant and without wisdom, in regard to the five aggregates of clinging proclaims a self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires. T 16b

“Monks, how does a learned noble disciple, who has knowledge and wisdom, not proclaim a self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires? A learned noble disciple does not see bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within bodily form. In the same way he does not see feeling … perception … formations … consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within consciousness. In this way a learned noble disciple, who has knowledge and wisdom, in regard to the five aggregates of clinging does not have the view of a self, which is a tie of attachment and a mental tendency to bondage that gives rise to lustful desires.

“Whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such bodily form he rightly contemplates as all being entirely impermanent. In the same way whatever feeling … perception … formations … consciousness, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all such consciousness he rightly contemplates as all being entirely impermanent.”

When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.