Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Ðó là, sắc thọ ấm. Này Tỳ kheo, đối với sắc nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thoát. Ðó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác. Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức; nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác.
“Lại nữa, Tỳ kheo, đối với sắc nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là A-la-hán tuệ giải thoát. Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức; nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là A-la-hán tuệ giải thoát.
“Này Tỳ kheo, Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác và A-la-hán tuệ giải thóat có sự sai biệt nào?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Như Lai là gốc của pháp, là con mắt của pháp, là nơi nương tựa của pháp. Cúi xin Ðức Thế Tôn vì các Tỳ kheo mà nói rộng nghĩa này, các Tỳ kheo sau khi nghe xong sẽ thực hành theo.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì các ngươi mà nói.
“Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác chưa từng nghe pháp nhưng có thể tự mình giác ngộ pháp, tự thông đạt Vô thượng Bồ đề, rồi để giác ngộ cho hàng Thinh văn trong đời vị lai, mà pháp đó là, bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác, tám Thánh đạo. Này các Tỳ kheo, đó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác đạt được những gì chưa đạt, được những cái lợi chưa từng được lợi, biết đạo, phân biệt đạo, nói đạo, thông suốt đạo; lại có thể thành tựu cho các Thinh văn, truyền dạy, răn bảo; như vậy mà thuận theo thiện pháp, hoan hỷ thiện pháp. Ðó gọi là sự sai biệt giữa Như Lai và A-la-hán.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0019b22獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「有五受陰。何等T 0019b23為五？謂色受陰，比丘於色厭、離欲、滅、不T 0019b24起、解脫，是名如來、應、等正覺；如是受、想、行、T 0019b25識，厭、離欲、滅、不起、解脫，是名如來、應、等正T 0019b26覺。比丘亦於色厭、離欲、滅，名阿羅漢慧解T 0019b27脫；如是受、想、行、識，厭、離欲、滅，名阿羅漢T 0019b28慧解脫。比丘！如來、應、等正覺，阿羅漢慧解脫，T 0019b29有何差別？」
比丘白佛：「如來為法根、為法T 0019c01眼、為法依，唯願世尊為諸比丘廣說此T 0019c02義，諸比丘聞已，當受奉行。」
佛告比丘：「諦聽，T 0019c03善思，當為汝說。如來、應、等正覺未曾聞T 0019c04法，能自覺法，通達無上菩提，於未來世開T 0019c05覺聲聞而為說法，謂四念處、四正勤、四如T 0019c06意足、五根、五力、七覺、八道。比丘！是名如T 0019c07來、應、等正覺未得而得，未利而利，知道、分T 0019c08別道、說道、通道，復能成就諸聲聞教授T 0019c09教誡；如是說正順欣樂善法，是名如來、羅T 0019c10漢差別。」
佛說此經已，諸比丘聞佛所說，歡T 0019c11喜奉行。
T 0019c12 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging. What are the five? That is, they are the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
“Monks, being liberated by becoming disenchanted with bodily form and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened. In the same way being liberated by becoming disenchanted with feeling … perception … formations … consciousness and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened.
“Monks, by also becoming disenchanted with bodily form and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called an arahant who has been liberated by wisdom. In the same way becoming disenchanted with feeling … perception … formations … consciousness and being free from desire for it, by its cessation and not arising, once is called an arahant who has been liberated by wisdom.
“Monks what is the difference between the Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, and an arahant who has been liberated by wisdom?”
The monks said to the Buddha: “The Tathāgata is the root of the Dharma, the eye of the Dharma, T 19c the foundation of the Dharma. May the Blessed One explain the meaning of this fully to the monks. Having heard it, the monks will uphold and receive it respectfully.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. The Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, has realized the Dharma that he had not heard before, has been able himself to realize the Dharma, to penetrate to supreme awakening. He teaches the Dharma to future generations to awaken his disciples, that is, the four establishments of mindfulness, the four right efforts, the four bases for supernormal power, the five faculties, the five powers, the seven awakening factors, and the eightfold path.
“Monks, this is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, who has attained what had not been attained, who has gained what had not been gained, who understands the path, who distinguishes the path, who teaches the path, who penetrates the path, who moreover is able to successfully teach and admonish disciples, who in this way teaches them rightly and in such a way that they joyfully delight in the good Dharma. This is called the difference between a Tathāgata and an arahant.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Ðó là, sắc thọ ấm. Này Tỳ kheo, đối với sắc nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thoát. Ðó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác. Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức; nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác.
“Lại nữa, Tỳ kheo, đối với sắc nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là A-la-hán tuệ giải thoát. Cũng vậy, thọ, tưởng, hành, thức; nhàm tởm, ly dục, tịch diệt, không làm sanh khởi, giải thóat. Ðó gọi là A-la-hán tuệ giải thoát.
“Này Tỳ kheo, Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác và A-la-hán tuệ giải thóat có sự sai biệt nào?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Như Lai là gốc của pháp, là con mắt của pháp, là nơi nương tựa của pháp. Cúi xin Ðức Thế Tôn vì các Tỳ kheo mà nói rộng nghĩa này, các Tỳ kheo sau khi nghe xong sẽ thực hành theo.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì các ngươi mà nói.
“Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác chưa từng nghe pháp nhưng có thể tự mình giác ngộ pháp, tự thông đạt Vô thượng Bồ đề, rồi để giác ngộ cho hàng Thinh văn trong đời vị lai, mà pháp đó là, bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác, tám Thánh đạo. Này các Tỳ kheo, đó gọi là Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác đạt được những gì chưa đạt, được những cái lợi chưa từng được lợi, biết đạo, phân biệt đạo, nói đạo, thông suốt đạo; lại có thể thành tựu cho các Thinh văn, truyền dạy, răn bảo; như vậy mà thuận theo thiện pháp, hoan hỷ thiện pháp. Ðó gọi là sự sai biệt giữa Như Lai và A-la-hán.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging. What are the five? That is, they are the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
“Monks, being liberated by becoming disenchanted with bodily form and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened. In the same way being liberated by becoming disenchanted with feeling … perception … formations … consciousness and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened.
“Monks, by also becoming disenchanted with bodily form and free from desire for it, by its cessation and not arising, one is called an arahant who has been liberated by wisdom. In the same way becoming disenchanted with feeling … perception … formations … consciousness and being free from desire for it, by its cessation and not arising, once is called an arahant who has been liberated by wisdom.
“Monks what is the difference between the Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, and an arahant who has been liberated by wisdom?”
The monks said to the Buddha: “The Tathāgata is the root of the Dharma, the eye of the Dharma, T 19c the foundation of the Dharma. May the Blessed One explain the meaning of this fully to the monks. Having heard it, the monks will uphold and receive it respectfully.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. The Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, has realized the Dharma that he had not heard before, has been able himself to realize the Dharma, to penetrate to supreme awakening. He teaches the Dharma to future generations to awaken his disciples, that is, the four establishments of mindfulness, the four right efforts, the four bases for supernormal power, the five faculties, the five powers, the seven awakening factors, and the eightfold path.
“Monks, this is called a Tathāgata, who is an arahant, fully awakened, who has attained what had not been attained, who has gained what had not been gained, who understands the path, who distinguishes the path, who teaches the path, who penetrates the path, who moreover is able to successfully teach and admonish disciples, who in this way teaches them rightly and in such a way that they joyfully delight in the good Dharma. This is called the difference between a Tathāgata and an arahant.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.