Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong giảng đường Trùng-các, bên bờ ao Di-hầu, tại Tỳ-da-ly. Bấy giờ, Thế Tôn, nói với các Tỳ kheo:
“Ða văn Thánh đệ tử ở nơi cái gì thấy chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau mà quán chánh xác bình đẳng như vậy, và tri kiến như thật?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp, cúi xin vì chúng con mà nói. Sau khi nghe xong các Tỳ kheo sẽ y như những lời dạy mà thực hành.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì các ngươi mà nói.
“Ða văn Thánh đệ tử ở nơi sắc thấy chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau. Ðó gọi là quán chánh xác như thật. Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Sắc là thường hay là vô thường?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là vô thường.”
Lại bảo các Tỳ kheo:
“Vô thường là khổ chăng?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là khổ.”
“Tỳ kheo , nếu vô thường, khổ là pháp biến dịch, vậy thì là Ða văn Thánh đệ tử ở trong đó có thấy có ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, không.”
“Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Cho nên, Tỳ kheo, những gì là các sắc, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng đều chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau. Ðó gọi là quán chánh xác như thật. Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Ða văn Thánh đệ tử quán sát như vậy đối với sắc được giải thóat, đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng được giải thoát. Ta nói người này giải thoát khỏi sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ, cùng tụ khổ thuần lớn.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住毘耶離獼猴池側T 0021b15重閣講堂。
爾時，世尊告諸比丘：「多聞聖弟T 0021b16子於何所見非我、不異我、不相在。如是T 0021b17平等正觀，如實知見？」
比丘白佛：「世尊為法T 0021b18根、法眼、法依，唯願為說！諸比丘聞已，如說奉T 0021b19行。」
佛告比丘：「諦聽，善思，當為汝說。多聞聖T 0021b20弟子於色見非我、不異我、不相在，是名T 0021b21如實正觀。受、想、行、識亦復如是。」
佛告諸比T 0021b22丘：「色為是常、為無常耶？」
比丘白佛：「無常。世T 0021b23尊！」
又告比丘：「若無常者，是苦不？」
比丘白佛：T 0021b24「是苦。世尊！」
「比丘！若無常、苦，是變易法，多聞T 0021b25聖弟子於中寧見有我、異我、相在不？」
比丘T 0021b26白佛：「不也，世尊！」
「受、想、行、識亦復如是。是T 0021b27故，比丘！所有諸色，若過去、若未來、若現在，T 0021b28若內、若外，若麤、若細，若好、若醜，若遠、若近，彼T 0021b29一切皆非我、不異我、不相在，是名如實正T 0021c01觀。受、想、行、識亦復如是。多聞聖弟子如是T 0021c02觀察，於色得解脫，於受、想、行、識得解脫。我T 0021c03說彼解脫生、老、病、死、憂、悲、惱、苦，純大苦聚。」
佛T 0021c04說此經時，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0021c05 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Vesalī in the Hall with the Peaked Roof by the side of the Monkey Pond.
At that time the Blessed One said to the monks: “What does a learned noble disciple regard as not self, as not distinct from the self in the sense of being owned by it, as not existing within the self, nor a self as existing within it, so that rightly and evenly contemplating it in this way he knows and sees it as it really is?”
The monks said to the Buddha: “The Blessed One is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard it, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. A learned noble disciple regards bodily form as not self, as not distinct from the self in the sense of being owned by it, as not existing within the self, nor a self as existing within it. This is called rightly contemplating it as it really is. Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.”
The Buddha said to the monks: “Is bodily form permanent or impermanent?”
The monks said to the Buddha: “It is impermanent, Blessed One.”
The Buddha again said to the monks: “What is impermanent, is it dukkha?”
The monks said to the Buddha: “It is dukkha, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a learned noble disciple herein regard it as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?“
The monks said to the Buddha: “No, Blessed One.”
The Buddha said: “Feeling … perception … formations … consciousness are also like this. Therefore, monks, whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all of it is entirely not self, not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is called rightly contemplating it as it really is. T 21c Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.
“A learned noble disciple who examines it in this way attains liberation from bodily form, attains liberation from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật trú trong giảng đường Trùng-các, bên bờ ao Di-hầu, tại Tỳ-da-ly. Bấy giờ, Thế Tôn, nói với các Tỳ kheo:
“Ða văn Thánh đệ tử ở nơi cái gì thấy chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau mà quán chánh xác bình đẳng như vậy, và tri kiến như thật?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế tôn là gốc pháp, là con mắt pháp, là nơi nương tựa của pháp, cúi xin vì chúng con mà nói. Sau khi nghe xong các Tỳ kheo sẽ y như những lời dạy mà thực hành.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Hãy lắng nghe, và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ vì các ngươi mà nói.
“Ða văn Thánh đệ tử ở nơi sắc thấy chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau. Ðó gọi là quán chánh xác như thật. Thọ, tưởng, hành, thức cũng lại như vậy.”
Phật bảo các Tỳ kheo:
“Sắc là thường hay là vô thường?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là vô thường.”
Lại bảo các Tỳ kheo:
“Vô thường là khổ chăng?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, là khổ.”
“Tỳ kheo , nếu vô thường, khổ là pháp biến dịch, vậy thì là Ða văn Thánh đệ tử ở trong đó có thấy có ngã, khác ngã, hay ở trong nhau không?”
Các Tỳ kheo bạch Phật:
“Thế Tôn, không.”
“Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Cho nên, Tỳ kheo, những gì là các sắc, hoặc quá khứ, hoặc hiện tại, hoặc vị lai; hoặc trong, hoặc ngoài; hoặc thô, hoặc tế; hoặc tốt, hoặc xấu; hoặc xa, hoặc gần; tất cả chúng đều chẳng phải ngã, chẳng phải khác ngã, chẳng ở trong nhau. Ðó gọi là quán chánh xác như thật. Thọ, tưởng, hành, thức lại cũng như vậy. Ða văn Thánh đệ tử quán sát như vậy đối với sắc được giải thóat, đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng được giải thoát. Ta nói người này giải thoát khỏi sanh, lão, bệnh, tử, ưu, bi, não, khổ, cùng tụ khổ thuần lớn.”
Phật nói Kinh này xong, các Tỳ kheo nghe những gì đức Phật đã dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Vesalī in the Hall with the Peaked Roof by the side of the Monkey Pond.
At that time the Blessed One said to the monks: “What does a learned noble disciple regard as not self, as not distinct from the self in the sense of being owned by it, as not existing within the self, nor a self as existing within it, so that rightly and evenly contemplating it in this way he knows and sees it as it really is?”
The monks said to the Buddha: “The Blessed One is the root of the Dharma, the eye of Dharma, the foundation of the Dharma. May he teach us! Having heard it, the monks will receive it respectfully as he has taught it.”
The Buddha said to the monks: “Listen and pay careful attention to what I shall tell you. A learned noble disciple regards bodily form as not self, as not distinct from the self in the sense of being owned by it, as not existing within the self, nor a self as existing within it. This is called rightly contemplating it as it really is. Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.”
The Buddha said to the monks: “Is bodily form permanent or impermanent?”
The monks said to the Buddha: “It is impermanent, Blessed One.”
The Buddha again said to the monks: “What is impermanent, is it dukkha?”
The monks said to the Buddha: “It is dukkha, Blessed One.”
The Buddha said: “Monks, what is impermanent, dukkha, of a nature to change, would a learned noble disciple herein regard it as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or the self as existing within it?“
The monks said to the Buddha: “No, Blessed One.”
The Buddha said: “Feeling … perception … formations … consciousness are also like this. Therefore, monks, whatever bodily form, whether past, future or present, internal or external, gross or subtle, sublime or repugnant, far or near, all of it is entirely not self, not distinct from the self in the sense of being owned by it, does not exist within the self, nor does a self exist within it. This is called rightly contemplating it as it really is. T 21c Feeling … perception … formations … consciousness are also like this.
“A learned noble disciple who examines it in this way attains liberation from bodily form, attains liberation from feeling … perception … formations … consciousness. I say, he is liberated from birth, old age, disease, death, worry, sorrow, vexation, and pain, from this entire great mass of dukkha.’”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.