Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Những gì là năm? Sắc, thọ, tưởng, hành, thức thọ ấm.
“Thế nào là sắc thọ ấm? Những gì là sắc, tất cả chúng đều là bốn đại, và sắc do bốn đại tạo; đó gọi là sắc thọ ấm. Lại nữa, sắc kia là vô thường, khổ, là pháp biến dịch. Nếu sắc thọ ấm này vĩnh viễn bị đoạn trừ không dư tàn, rốt ráo xả ly, diệt tận, ly dục, tịch diệt, và các sắc thọ ấm khác không tương tục, không xuất hiện, không khởi lên, thì đó gọi là vi diệu, cũng gọi là tịch tĩnh, cũng gọi là xả ly tất cả hữu dư, ái tận, vô dục, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là thọ thọ ấm? Ðó là sáu thọ thân. Những gì là sáu? Thọ phát sanh do xúc con mắt; thọ phát sanh do xúc của tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Ðó gọi là thọ thọ ấm. Lại nữa, thọ thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là tưởng thọ ấm? Ðó là sáu tưởng thân. Những gì là sáu? Tưởng phát sanh do xúc con mắt; cho đến, tưởng phát sanh do xúc của ý. Ðó gọi là tưởng thọ ấm. Lại nữa, tưởng thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là hành thọ ấm? Ðó là sáu tư thân. Những gì là sáu? Tư phát sanh do xúc con mắt; cho đến, tư phát sanh do xúc của ý. Ðó gọi là hành thọ ấm. Lại nữa, hành thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
Thế nào là thức thọ ấm? Ðó là sáu thức thân. Những gì là sáu? Thức thân con mắt; cho đến ý thức thân, đó gọi là thức thọ ấm. Lại nữa, thức thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Này các Tỳ kheo, nếu đối với pháp này mà dùng trí tuệ tư duy, quán sát, phân biệt, nhẫn thọ, đó gọi là tùy tín hành, siêu thăng, ly sanh , vượt qua khỏi địa vị phàm phu. Nếu chưa đạt được quả Tu-đà-hòan, mà nửa chừng không chết, thì chắc chắn sẽ đạt được quả Tu-đà-hòan.
“Này các Tỳ kheo, nếu đối với pháp này, mà bằng tăng thượng trí tuệ, tư duy quán sát, nhẫn, thì đó gọi là tùy pháp hành, siêu thăng, ly sanh, vượt qua khỏi địa vị phàm phu. Nếu chưa đạt được quả Tu-đà-hòan, mà nửa chừng không chết, thì chắc chắn sẽ đạt được quả Tư-đà-hòan.
“Này Tỳ kheo, đối với pháp này nếu bằng trí tuệ chân chánh mà quán sát như thật, ba kết được biết là hoàn toàn đoạn trừ ; đó là, thân kiến, giới thủ, nghi. Tỳ kheo, đó gọi là quả Tu-đà-hòan, sẽ không rơi vào đường ác, quyết định thẳng đến Chánh giác , bảy lần sanh qua lại giữa Trời-người, cuối cùng sẽ cứu cánh biên tế của khổ.
“Này Tỳ kheo, đối với pháp này nếu dùng trí tuệ chân chánh mà quán sát như thật, tâm sẽ không khởi lên lậu hoặc, thì gọi là A-la-hán. Khi các lậu đã sạch rồi, thì những gì cần làm đã làm xong, trút bỏ gánh nặng, đạt được mục đích của mình , các kết sử hữu dứt sạch, chánh trí, tâm đạt được giải thóat.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0015c15獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「有五受陰。何等T 0015c16為五？謂色受陰，受、想、行、識受陰。
「云何色受陰？T 0015c17所有色，彼一切四大，及四大所造色，是名T 0015c18為色受陰。復次，彼色是無常、苦、變易之法。T 0015c19若彼色受陰，永斷無餘，究竟捨離、滅盡、離T 0015c20欲、寂、沒，餘色受陰更不相續、不起、不出，T 0015c21是名為妙，是名寂靜，是名捨離一切有T 0015c22餘愛盡、無欲、滅盡、涅槃。
「云何受受陰？謂六T 0015c23受身。何等為六？謂眼觸生受，耳、鼻、舌、身、意T 0015c24觸生受，是名受受陰。復次，彼受受陰無常、T 0015c25苦、變易之法，乃至滅盡、涅槃。
「云何想受陰？T 0015c26謂六想身。何等為六？謂眼觸生想，乃至意T 0015c27觸生想，是名想受陰。復次，彼想受陰無常、T 0015c28苦、變易之法，乃至滅盡、涅槃。
「云何行受陰？T 0015c29謂六思身。何等為六？謂眼觸生思，乃至意T 0016a01觸生思，是名行受陰。復次，彼行受陰無常、T 0016a02苦、變易之法，乃至滅盡、涅槃。
「云何識受陰？T 0016a03謂六識身。何等為六？謂眼識身，乃至意識T 0016a04身，是名識受陰。復次，彼識受陰是無常、苦、T 0016a05變易之法，乃至滅盡、涅槃。
「比丘！若於此法T 0016a06以智慧思惟、觀察、分別、忍，是名隨信行；超T 0016a07昇離生，越凡夫地，未得須陀洹果，中間不T 0016a08死，必得須陀洹果。
「比丘！若於此法增上智T 0016a09慧思惟、觀察、忍，是名隨法行；超昇離生，T 0016a10越凡夫地，未得須陀洹果，中間不死，必得T 0016a11須陀洹果。
「比丘！於此法如實正慧等見，三T 0016a12結盡斷知，謂身見、戒取、疑。比丘！是名須陀T 0016a13洹果，不墮惡道，必定正趣三菩提，七有T 0016a14天人往生，然後究竟苦邊。
「比丘！若於此法T 0016a15如實正慧等見，不起心漏，名阿羅漢，諸漏T 0016a16已盡，所作已作，捨離重擔，逮得己利，盡諸T 0016a17有結，正智心得解脫。」
佛說此經已，諸比T 0016a18丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0016a19 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging. What are the five? That is, there are the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
“What is the bodily form aggregate of clinging? Whatever bodily form, all of it is the four elements and the form made out of the four elements. This is called the bodily form aggregate of clinging.
“Again, that bodily form is impermanent, dukkha, and of a nature to change. If that bodily form aggregate of clinging is forever given up without a remainder, completely relinquished, ceases, fades away, is appeased, and disappears, and further instances of the bodily form aggregate of clinging are discontinued, do not arise, do not emerge—then this is reckoned sublime, this is reckoned peaceful, this is reckoned the complete abandoning of all acquisitions, the eradication of craving, dispassion, cessation, Nirvāṇa.
“What is the feeling aggregate of clinging? That is, there are six classes of feeling. What are the six? That is, there is feeling arisen from eye-contact … ear-contact … nose-contact … tongue-contact … body-contact … feeling arisen from mind-contact. This is called the feeling aggregate of clinging. Again, that feeling aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the perception aggregate of clinging? That is, there are six classes of perception. What are the six? That is, there is perception arisen from eye-contact … up to … perception arisen from mind-contact. This is called the perception aggregate of clinging. Again, that perception aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the formations aggregate of clinging? That is, there are six classes of intentions. What are the six? That is, there is intention arisen from eye-contact … up to … intention arisen from mind-contact. T 16a This is called the formations aggregate of clinging. Again, that formations aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the consciousness aggregate of clinging? That is, there are six classes of consciousness. What are the six? That is, there is the class of eye-consciousness … up to … the class of mind-consciousness. This is called the consciousness aggregate of clinging. Again, that consciousness aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“Monks, if one gives attention with wisdom to this teaching, examines it, analyses it, and accepts it, then one is called a faith-follower, who transcends and leaves behind the round of births, who goes beyond the stage of a worldling, who will certainly attain the fruit of stream-entry and will not pass away in-between without having attained the fruit of stream-entry.
“Monks, if one gives attention with superior wisdom to this teaching, examines it, analyses it, and accepts it, then one is called a Dharma-follower, who transcends and leaves behind the round of births, who goes beyond the stage of a worldling, who will certainly attain the fruit of stream-entry and will not pass away in-between without having attained the fruit of stream-entry.
“Monks, one who sees this teaching as it really is with right wisdom will eradicate the three fetters, abandoning them with knowledge, that is, the three fetters of personality view, clinging to rules, and doubt. Monks, this is called the fruit of stream-entry; without falling into evil destinies one will certainly progress rightly to full awakening, after at most seven existences of being reborn as a deva or a human, one will then reach the complete ending of dukkha.
“Monks, if one sees this teaching as it really is with right wisdom and does not give rise to the influxes in the mind, one is called an arahant, who has eradicated the influxes, has done what had to be done, relinquished the heavy burden, gained his own benefit, eradicated all the fetters of existence, one whose mind with right understanding has attained liberation.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Những gì là năm? Sắc, thọ, tưởng, hành, thức thọ ấm.
“Thế nào là sắc thọ ấm? Những gì là sắc, tất cả chúng đều là bốn đại, và sắc do bốn đại tạo; đó gọi là sắc thọ ấm. Lại nữa, sắc kia là vô thường, khổ, là pháp biến dịch. Nếu sắc thọ ấm này vĩnh viễn bị đoạn trừ không dư tàn, rốt ráo xả ly, diệt tận, ly dục, tịch diệt, và các sắc thọ ấm khác không tương tục, không xuất hiện, không khởi lên, thì đó gọi là vi diệu, cũng gọi là tịch tĩnh, cũng gọi là xả ly tất cả hữu dư, ái tận, vô dục, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là thọ thọ ấm? Ðó là sáu thọ thân. Những gì là sáu? Thọ phát sanh do xúc con mắt; thọ phát sanh do xúc của tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Ðó gọi là thọ thọ ấm. Lại nữa, thọ thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là tưởng thọ ấm? Ðó là sáu tưởng thân. Những gì là sáu? Tưởng phát sanh do xúc con mắt; cho đến, tưởng phát sanh do xúc của ý. Ðó gọi là tưởng thọ ấm. Lại nữa, tưởng thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Thế nào là hành thọ ấm? Ðó là sáu tư thân. Những gì là sáu? Tư phát sanh do xúc con mắt; cho đến, tư phát sanh do xúc của ý. Ðó gọi là hành thọ ấm. Lại nữa, hành thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
Thế nào là thức thọ ấm? Ðó là sáu thức thân. Những gì là sáu? Thức thân con mắt; cho đến ý thức thân, đó gọi là thức thọ ấm. Lại nữa, thức thọ ấm này là vô thường, khổ, là pháp biến dịch, cho đến, diệt tận, Niết-bàn.
“Này các Tỳ kheo, nếu đối với pháp này mà dùng trí tuệ tư duy, quán sát, phân biệt, nhẫn thọ, đó gọi là tùy tín hành, siêu thăng, ly sanh , vượt qua khỏi địa vị phàm phu. Nếu chưa đạt được quả Tu-đà-hòan, mà nửa chừng không chết, thì chắc chắn sẽ đạt được quả Tu-đà-hòan.
“Này các Tỳ kheo, nếu đối với pháp này, mà bằng tăng thượng trí tuệ, tư duy quán sát, nhẫn, thì đó gọi là tùy pháp hành, siêu thăng, ly sanh, vượt qua khỏi địa vị phàm phu. Nếu chưa đạt được quả Tu-đà-hòan, mà nửa chừng không chết, thì chắc chắn sẽ đạt được quả Tư-đà-hòan.
“Này Tỳ kheo, đối với pháp này nếu bằng trí tuệ chân chánh mà quán sát như thật, ba kết được biết là hoàn toàn đoạn trừ ; đó là, thân kiến, giới thủ, nghi. Tỳ kheo, đó gọi là quả Tu-đà-hòan, sẽ không rơi vào đường ác, quyết định thẳng đến Chánh giác , bảy lần sanh qua lại giữa Trời-người, cuối cùng sẽ cứu cánh biên tế của khổ.
“Này Tỳ kheo, đối với pháp này nếu dùng trí tuệ chân chánh mà quán sát như thật, tâm sẽ không khởi lên lậu hoặc, thì gọi là A-la-hán. Khi các lậu đã sạch rồi, thì những gì cần làm đã làm xong, trút bỏ gánh nặng, đạt được mục đích của mình , các kết sử hữu dứt sạch, chánh trí, tâm đạt được giải thóat.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging. What are the five? That is, there are the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
“What is the bodily form aggregate of clinging? Whatever bodily form, all of it is the four elements and the form made out of the four elements. This is called the bodily form aggregate of clinging.
“Again, that bodily form is impermanent, dukkha, and of a nature to change. If that bodily form aggregate of clinging is forever given up without a remainder, completely relinquished, ceases, fades away, is appeased, and disappears, and further instances of the bodily form aggregate of clinging are discontinued, do not arise, do not emerge—then this is reckoned sublime, this is reckoned peaceful, this is reckoned the complete abandoning of all acquisitions, the eradication of craving, dispassion, cessation, Nirvāṇa.
“What is the feeling aggregate of clinging? That is, there are six classes of feeling. What are the six? That is, there is feeling arisen from eye-contact … ear-contact … nose-contact … tongue-contact … body-contact … feeling arisen from mind-contact. This is called the feeling aggregate of clinging. Again, that feeling aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the perception aggregate of clinging? That is, there are six classes of perception. What are the six? That is, there is perception arisen from eye-contact … up to … perception arisen from mind-contact. This is called the perception aggregate of clinging. Again, that perception aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the formations aggregate of clinging? That is, there are six classes of intentions. What are the six? That is, there is intention arisen from eye-contact … up to … intention arisen from mind-contact. T 16a This is called the formations aggregate of clinging. Again, that formations aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“What is the consciousness aggregate of clinging? That is, there are six classes of consciousness. What are the six? That is, there is the class of eye-consciousness … up to … the class of mind-consciousness. This is called the consciousness aggregate of clinging. Again, that consciousness aggregate of clinging is impermanent, dukkha, and of a nature to change … up to … cessation, Nirvāṇa.
“Monks, if one gives attention with wisdom to this teaching, examines it, analyses it, and accepts it, then one is called a faith-follower, who transcends and leaves behind the round of births, who goes beyond the stage of a worldling, who will certainly attain the fruit of stream-entry and will not pass away in-between without having attained the fruit of stream-entry.
“Monks, if one gives attention with superior wisdom to this teaching, examines it, analyses it, and accepts it, then one is called a Dharma-follower, who transcends and leaves behind the round of births, who goes beyond the stage of a worldling, who will certainly attain the fruit of stream-entry and will not pass away in-between without having attained the fruit of stream-entry.
“Monks, one who sees this teaching as it really is with right wisdom will eradicate the three fetters, abandoning them with knowledge, that is, the three fetters of personality view, clinging to rules, and doubt. Monks, this is called the fruit of stream-entry; without falling into evil destinies one will certainly progress rightly to full awakening, after at most seven existences of being reborn as a deva or a human, one will then reach the complete ending of dukkha.
“Monks, if one sees this teaching as it really is with right wisdom and does not give rise to the influxes in the mind, one is called an arahant, who has eradicated the influxes, has done what had to be done, relinquished the heavy burden, gained his own benefit, eradicated all the fetters of existence, one whose mind with right understanding has attained liberation.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.