Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Ðó là, sắc thọ ấm; thọ, tưởng, hành, thức thọ ấm. Này Tỳ kheo, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương có ngã, thì tất cả y trên năm thọ ấm này mà chủ trương có ngã. Những gì là năm? Các Sa-môn, Bà-la-môn, ở nơi sắc thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Cũng vậy, ở nơi thọ, tưởng, hành, thức thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Như vậy, kẻ phàm phu ngu si không học, chấp ngã, vô minh, phân biệt mà quán sát như vậy, không lìa ngã sở Do không lìa nga sở, nhập vào các căn Khi nhập vào các căn rồi thì sẽ sanh ra xúc. Sáu xúc duyên vào những gì được xúc? Phàm phu ngu si không học sanh ra khổ vui, từ đó phát sanh ra cái này và những cái khác, đó là sáu xúc thân. Những gì là sáu? Xúc nhập xứ của mắt; xúc nhập xứ của tai, mũi, lưỡi, thân, ý.
“Này Tỳ kheo, có ý giới, pháp giới, vô minh giới được chạm bởi vô minh xúc, phàm phu ngu si không học nói là hữu, nói là vô, nói là vừa hữu vừa vô, nói là chẳng phải hữu chẳng phải vô, nói là ta hơn hết, nói là tương tợ, ta biết, ta thấy.
“Lại nữa, này Tỳ kheo, Ða văn Thánh đệ tử, khi trụ vào sáu xúc nhập xứ mà có thể nhàm chán xa lìa vô minh, có thể sanh ra minh. Người đó đối với vô minh mà ly dục, sanh ra minh, chẳng hữu, chẳng vô, chẳng phải vừa hữu vừa vô, chẳng phải chẳng hữu, chẳng vô, chẳng phải có ta hơn, chẳng phải có ta kém, chẳng phải có ta bằng, ta biết, ta thấy. Khi biết như vậy, thấy như vậy rồi thì vô minh xúc khởi lên trước kia sẽ diệt, và minh xúc sau sẽ tập khởi.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
如是我聞：
一時，佛住舍衛國祇樹給孤T 0016b14獨園。
爾時，世尊告諸比丘：「有五受陰？謂色T 0016b15受陰，受、想、行、識受陰。比丘！若沙門、婆羅門計T 0016b16有我，一切皆於此五受陰計有我。何等為T 0016b17五？諸沙門、婆羅門於色見是我、異我、相在；T 0016b18如是受、想、行、識，見是我、異我、相在。如是愚T 0016b19癡無聞凡夫，計我、無明、分別如是觀，不離T 0016b20我所；不離我所者，入於諸根；入於諸根T 0016b21已，而生於觸；六觸入所觸，愚癡無聞凡夫T 0016b22生苦樂，從是生此等及餘。謂六觸身，云何T 0016b23為六？謂眼觸入處，耳、鼻、舌、身、意觸入處。比T 0016b24丘！有意界、法界、無明界，無明觸所觸。愚癡T 0016b25無聞凡夫言有、言無、言有無、言非有非T 0016b26無、言我最勝、言我相似，我知、我見。
「復次，比T 0016b27丘！多聞聖弟子住六觸入處，而能厭離無T 0016b28明，能生於明。彼於無明離欲而生於明，不T 0016b29有、不無、非有無、非不有無、非有我勝、非T 0016c01有我劣、非有我相似，我知、我見。作如是T 0016c02知、如是見已，所起前無明觸滅，後明觸集起。」
T 0016c03佛說是經已，諸比丘聞佛所說，歡喜奉行。
T 0016c04 Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging, that is, the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
” Monks, if recluses and Brahmins speculate about the existence of a self, they all speculate about the existence of a self in relation to these five aggregates of clinging. What are the five?
“Recluses and Brahmins see bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within bodily form. In the same way they see feeling … perception … formations … consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within consciousness.
“In this way a foolish unlearned worldling speculates about the self, being ignorant of how to distinguish it. Contemplating it like this, he is not separated from ‘mine’. One who is not separated from ‘mine’ engages with the sense faculties. Being engaged with the sense faculties gives rise to contact. Through the six contacts engaging with contact, pleasure and pain arise to a foolish unlearned worldling, from which this kind of view or others arise, that is, through the six classes of contact. What are the six?
“That is, there is the eye-contact sphere, the ear-contact … nose-contact … tongue-contact … body-contact … mind-contact sphere. Monks, there is the mind element, the mind-object element and the element of ignorance. Being contacted by ignorant contact, a foolish unlearned worldling proclaims existence, proclaims non-existence, proclaims existence-and-non-existence, proclaims neither-existence-nor-non-existence, proclaims himself to be superior, proclaims himself to be inferior, proclaims himself to be equal, saying: ‘I know it, I see it.’
“Again, monks, a learned noble disciple, while being established in the six spheres of contact, is able to become disenchanted with ignorance and is able to give rise to knowledge. With the fading away of ignorance and the arising of knowledge he does not proclaim existence, does not proclaim non-existence, does not proclaim existence-and-non-existence, does not proclaim neither-existence-nor-non-existence, does not proclaim himself to be superior, does not proclaim himself to be inferior, T 16c does not proclaim himself to be equal, saying: ‘I know it, I see it.’ Having produced knowledge like this, vision like this, the formerly arisen contact by ignorance ceases, whereon contact by knowledge arises.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.
Tôi nghe như vầy:
Một thời, Phật ở tại vườn Cấp-cô-độc, rừng cây Kỳ-đà, nước Xá vệ. Bấy giờ, Thế Tôn nói với các Tỳ kheo:
“Có năm thọ ấm. Ðó là, sắc thọ ấm; thọ, tưởng, hành, thức thọ ấm. Này Tỳ kheo, nếu có Sa-môn, Bà-la-môn nào chủ trương có ngã, thì tất cả y trên năm thọ ấm này mà chủ trương có ngã. Những gì là năm? Các Sa-môn, Bà-la-môn, ở nơi sắc thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Cũng vậy, ở nơi thọ, tưởng, hành, thức thấy là ngã, khác ngã, hay ở trong nhau. Như vậy, kẻ phàm phu ngu si không học, chấp ngã, vô minh, phân biệt mà quán sát như vậy, không lìa ngã sở Do không lìa nga sở, nhập vào các căn Khi nhập vào các căn rồi thì sẽ sanh ra xúc. Sáu xúc duyên vào những gì được xúc? Phàm phu ngu si không học sanh ra khổ vui, từ đó phát sanh ra cái này và những cái khác, đó là sáu xúc thân. Những gì là sáu? Xúc nhập xứ của mắt; xúc nhập xứ của tai, mũi, lưỡi, thân, ý.
“Này Tỳ kheo, có ý giới, pháp giới, vô minh giới được chạm bởi vô minh xúc, phàm phu ngu si không học nói là hữu, nói là vô, nói là vừa hữu vừa vô, nói là chẳng phải hữu chẳng phải vô, nói là ta hơn hết, nói là tương tợ, ta biết, ta thấy.
“Lại nữa, này Tỳ kheo, Ða văn Thánh đệ tử, khi trụ vào sáu xúc nhập xứ mà có thể nhàm chán xa lìa vô minh, có thể sanh ra minh. Người đó đối với vô minh mà ly dục, sanh ra minh, chẳng hữu, chẳng vô, chẳng phải vừa hữu vừa vô, chẳng phải chẳng hữu, chẳng vô, chẳng phải có ta hơn, chẳng phải có ta kém, chẳng phải có ta bằng, ta biết, ta thấy. Khi biết như vậy, thấy như vậy rồi thì vô minh xúc khởi lên trước kia sẽ diệt, và minh xúc sau sẽ tập khởi.”
Bấy giờ, các Tỳ kheo sau khi nghe những điều Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.
Thus have I heard. At one time the Buddha was staying at Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s Park.
At that time the Blessed One said to the monks: “There are five aggregates of clinging, that is, the bodily form aggregate of clinging … the feeling … the perception … the formations … the consciousness aggregate of clinging.
” Monks, if recluses and Brahmins speculate about the existence of a self, they all speculate about the existence of a self in relation to these five aggregates of clinging. What are the five?
“Recluses and Brahmins see bodily form as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within bodily form. In the same way they see feeling … perception … formations … consciousness as the self, as distinct from the self in the sense of being owned by it, as existing within the self, or a self as existing within consciousness.
“In this way a foolish unlearned worldling speculates about the self, being ignorant of how to distinguish it. Contemplating it like this, he is not separated from ‘mine’. One who is not separated from ‘mine’ engages with the sense faculties. Being engaged with the sense faculties gives rise to contact. Through the six contacts engaging with contact, pleasure and pain arise to a foolish unlearned worldling, from which this kind of view or others arise, that is, through the six classes of contact. What are the six?
“That is, there is the eye-contact sphere, the ear-contact … nose-contact … tongue-contact … body-contact … mind-contact sphere. Monks, there is the mind element, the mind-object element and the element of ignorance. Being contacted by ignorant contact, a foolish unlearned worldling proclaims existence, proclaims non-existence, proclaims existence-and-non-existence, proclaims neither-existence-nor-non-existence, proclaims himself to be superior, proclaims himself to be inferior, proclaims himself to be equal, saying: ‘I know it, I see it.’
“Again, monks, a learned noble disciple, while being established in the six spheres of contact, is able to become disenchanted with ignorance and is able to give rise to knowledge. With the fading away of ignorance and the arising of knowledge he does not proclaim existence, does not proclaim non-existence, does not proclaim existence-and-non-existence, does not proclaim neither-existence-nor-non-existence, does not proclaim himself to be superior, does not proclaim himself to be inferior, T 16c does not proclaim himself to be equal, saying: ‘I know it, I see it.’ Having produced knowledge like this, vision like this, the formerly arisen contact by ignorance ceases, whereon contact by knowledge arises.”
When the Buddha had spoken this discourse, the monks, hearing what the Buddha had said, were delighted and received it respectfully.