48.37. Phân Tích (2)
Dutiyavibhaṅgasutta
Vi-n 1 …
Vi-n 2 —Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Lạc căn … xả căn.
Vi-n 3 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là lạc căn? … (Như số 3, kinh trước).
Vi-n 4-7... (Như số 4 đến 7 của kinh trước) …
Vi-n 8 Ở đây, này các Tỷ-kheo, cái gì thuộc lạc căn và cái gì thuộc hỷ căn, cần phải xem là lạc thọ. Ở đây, này các Tỷ-kheo, cái gì thuộc về khổ căn, và cái gì thuộc ưu căn, cần phải xem là khổ thọ. Ở đây, cái gì thuộc xả căn, cần phải xem là bất khổ bất lạc thọ.
Vi-n 9 Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm căn.
“Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni.
Katamāni pañca?
Sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, sukhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ sātaṁ, kāyasamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, sukhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, dukkhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ dukkhaṁ, kāyikaṁ asātaṁ, kāyasamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, somanassindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ sukhaṁ, cetasikaṁ sātaṁ, manosamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, somanassindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, domanassindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ dukkhaṁ, cetasikaṁ asātaṁ, manosamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, domanassindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, upekkhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā nevasātaṁ nāsātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, upekkhindriyaṁ.
Tatra, bhikkhave, yañca sukhindriyaṁ yañca somanassindriyaṁ, sukhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Tatra, bhikkhave, yañca dukkhindriyaṁ yañca domanassindriyaṁ, dukkhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Tatra, bhikkhave, yadidaṁ upekkhindriyaṁ, adukkhamasukhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī”ti.
Sattamaṁ.
“Mendicants, there are these five faculties.
What five?
The faculties of pleasure, pain, happiness, sadness, and equanimity.
And what is the faculty of pleasure?
Physical enjoyment, physical pleasure, the enjoyable, pleasant feeling that’s born from physical contact.
This is called the faculty of pleasure.
And what is the faculty of pain?
Physical pain, physical unpleasantness, the painful, unpleasant feeling that’s born from physical contact.
This is called the faculty of pain.
And what is the faculty of happiness?
Mental enjoyment, mental pleasure, the enjoyable, pleasant feeling that’s born from mind contact.
This is called the faculty of happiness.
And what is the faculty of sadness?
Mental pain, mental displeasure, the painful, unpleasant feeling that’s born from mind contact.
This is called the faculty of sadness.
And what is the faculty of equanimity?
Neither pleasant nor unpleasant feeling, whether physical or mental.
This is the faculty of equanimity.
In this context, the faculties of pleasure and happiness should be seen as pleasant feeling.
The faculties of pain and sadness should be seen as painful feeling.
The faculty of equanimity should be seen as neutral feeling.
These are the five faculties.”
Vi-n 1 …
Vi-n 2 —Này các Tỷ-kheo, có năm căn này. Thế nào là năm? Lạc căn … xả căn.
Vi-n 3 Và này các Tỷ-kheo, thế nào là lạc căn? … (Như số 3, kinh trước).
Vi-n 4-7... (Như số 4 đến 7 của kinh trước) …
Vi-n 8 Ở đây, này các Tỷ-kheo, cái gì thuộc lạc căn và cái gì thuộc hỷ căn, cần phải xem là lạc thọ. Ở đây, này các Tỷ-kheo, cái gì thuộc về khổ căn, và cái gì thuộc ưu căn, cần phải xem là khổ thọ. Ở đây, cái gì thuộc xả căn, cần phải xem là bất khổ bất lạc thọ.
Vi-n 9 Những pháp này, này các Tỷ-kheo, là năm căn.
“Pañcimāni, bhikkhave, indriyāni.
Katamāni pañca?
Sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, sukhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ sukhaṁ, kāyikaṁ sātaṁ, kāyasamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, sukhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, dukkhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ dukkhaṁ, kāyikaṁ asātaṁ, kāyasamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, somanassindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ sukhaṁ, cetasikaṁ sātaṁ, manosamphassajaṁ sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, somanassindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, domanassindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, cetasikaṁ dukkhaṁ, cetasikaṁ asātaṁ, manosamphassajaṁ dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, domanassindriyaṁ.
Katamañca, bhikkhave, upekkhindriyaṁ?
Yaṁ kho, bhikkhave, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā nevasātaṁ nāsātaṁ vedayitaṁ—
idaṁ vuccati, bhikkhave, upekkhindriyaṁ.
Tatra, bhikkhave, yañca sukhindriyaṁ yañca somanassindriyaṁ, sukhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Tatra, bhikkhave, yañca dukkhindriyaṁ yañca domanassindriyaṁ, dukkhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Tatra, bhikkhave, yadidaṁ upekkhindriyaṁ, adukkhamasukhā sā vedanā daṭṭhabbā.
Imāni kho, bhikkhave, pañcindriyānī”ti.
Sattamaṁ.